Araştırmanın planlanması,
1.3. Araştırmanın Planlanması
Araştırmaların, araştırmacının niteliklerine beklentilerine ve araştırmanın içeriğine
göre planlanmasında ayrılıklar gözlenebilir. Fakat genel olarak bir araştırmanın
planlanmasında şu aşamalar görülür.
Fikir Üretme: Her araştırma bir düşünce aşaması içerir. Araştırmacının ilgileri,
karşılaştığı güçlükler, yetenek ve kabiliyetleri, bilgi birikimi, çevre ve daha birçok etken
araştırmacıyı bir öğrenme isteğine götürebilir.8
Fikir üretme süreci bir merak, ilgi ve ihtiyacın sonucunda araştırmacıda oluşan ve
çözüm gerektiren sorulardır.
Araştırma Konusunun Belirlenmesi: Araştırmacının, öğrenmek, bulmak, ortaya
çıkarmak veya geliştirmek niyetiyle oluşturduğu sorular ve merak alanlarının bir araştırma
konusuna dönüşebilmesi, fikirlerin çerçevesinin daha açık ve net olarak çizilmesini
gerektirir. Bu amaçla konuyla ilgili yapılmış çalışmalar, çalışmaların yöntem ve vardıkları
sonuçlar hakkında genel bir bilgilenme süreci gerekir. Araştırmacının sorusuyla ilgili
gerçekleştireceği bilgi edinme süreci, soruyu ya da sorunu araştırılabilir bir konu biçimine
dönüştürmesine olanak sağlayacaktır.
Bir araştırma konusu şu özellikleri taşımalıdır.
Konu yeni ve özgün olmalıdır.
Konu anlamlı ve uygulanabilir olmalıdır.
Konu bir amaç ve hipotez içermelidir.
Konu araştırmacı ve diğer kişiler için ilgi çekici olmalıdır.
Konu araştırmaya ayrılacak zaman içerisinde gerçekleştirilebilecek
nitelikte olmalıdır.
Bu özellikler değerlendirilirken konunun yeni ve özgün olması, araştırmanın başkaları
için de önem taşıması açısından gerekli bir unsurdur. Aksi taktirde araştırmacı kendi
öğrenme düzeyini artırmak ve başkaları için yeni olmayan fakat kendisinin bilmediği bir
konuyu da araştırabilir.
Ciddi bir araştırmanın gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan en temel özellik
araştırmacının ilgi ve sevgisidir. Eğer bir araştırmacı herhangi bir konuyu gerçekten
inceleme isteği duyarsa o konuyla ilgili ne kadar güçlük varsa aşabilir ve yeni görüş ve
düşünceler üretebilir. Zaten büyük bilim adamlarının ayırıcı vasfı da budur. Bazen bir ömür
süren araştırmaların ve öğrenme çabalarının gerçekten insanlığın kaderini etkileyen buluşları
ortaya çıkardığı muhakkaktır. Bilim adamlarını var eden bu büyük öğrenme tutkusu
olmuştur.
Araştırma Probleminin Belirlenmesi: Araştırmacının çözmek istediği sorunun edinilen
bilgiler sonucunda netleştirilip, araştırmayı yönlendirecek şekilde düzenlenmiş halidir.
Bazen araştırmalar tek problem içermeyebilir. Gerçekleştirilen öğrenme ve düşünme süreci
konuya bağlı farklı problemlerin oluşturulmasına fırsat verebilir.
Araştırma Hipotezinin Oluşturulması: Araştırmacının oluşturduğu probleme cevap
olabileceğini düşündüğü varsayımlara hipotez denir.
Hipotez araştırmacının olabileceğini düşündüğü muhtemel cevaptır. Bu yüzden tanım
lama ya da yargı içermesi gerekir. Fakat hipotezin ille de gerçekleşeceği ve doğruluğunun
ortaya çıkarılacağı düşünülemez.9
Yöntem: Belirleme Aşaması; sorunun ve hedefin belirlenmesinden sonra uygun
yöntemin belirlenmesi gerekir. Hangi verilere ihtiyaç olduğu ve bu verilerin nasıl elde
edileceği sorusuna verilen cevap araştırmanın yöntemini ortaya çıkarır.
Verilerin Toplanması, analizi ve değerlendirilmesi: Araştırma süreci anlamına da
gelen bu aşamada araştırmacı kendisini beklediği çözüme götürecek her türlü bilgiyi toplar
ve değerlendirir.
Araştırmanın Sunumu: Tamamlanan araştırmanın ne şekilde başkalarına
ulaştırılacağının ortaya konduğu aşamadır.
1.3. Araştırmanın Planlanması
Araştırmaların, araştırmacının niteliklerine beklentilerine ve araştırmanın içeriğine
göre planlanmasında ayrılıklar gözlenebilir. Fakat genel olarak bir araştırmanın
planlanmasında şu aşamalar görülür.
Fikir Üretme: Her araştırma bir düşünce aşaması içerir. Araştırmacının ilgileri,
karşılaştığı güçlükler, yetenek ve kabiliyetleri, bilgi birikimi, çevre ve daha birçok etken
araştırmacıyı bir öğrenme isteğine götürebilir.8
Fikir üretme süreci bir merak, ilgi ve ihtiyacın sonucunda araştırmacıda oluşan ve
çözüm gerektiren sorulardır.
Araştırma Konusunun Belirlenmesi: Araştırmacının, öğrenmek, bulmak, ortaya
çıkarmak veya geliştirmek niyetiyle oluşturduğu sorular ve merak alanlarının bir araştırma
konusuna dönüşebilmesi, fikirlerin çerçevesinin daha açık ve net olarak çizilmesini
gerektirir. Bu amaçla konuyla ilgili yapılmış çalışmalar, çalışmaların yöntem ve vardıkları
sonuçlar hakkında genel bir bilgilenme süreci gerekir. Araştırmacının sorusuyla ilgili
gerçekleştireceği bilgi edinme süreci, soruyu ya da sorunu araştırılabilir bir konu biçimine
dönüştürmesine olanak sağlayacaktır.
Bir araştırma konusu şu özellikleri taşımalıdır.
Konu yeni ve özgün olmalıdır.
Konu anlamlı ve uygulanabilir olmalıdır.
Konu bir amaç ve hipotez içermelidir.
Konu araştırmacı ve diğer kişiler için ilgi çekici olmalıdır.
Konu araştırmaya ayrılacak zaman içerisinde gerçekleştirilebilecek
nitelikte olmalıdır.
Bu özellikler değerlendirilirken konunun yeni ve özgün olması, araştırmanın başkaları
için de önem taşıması açısından gerekli bir unsurdur. Aksi taktirde araştırmacı kendi
öğrenme düzeyini artırmak ve başkaları için yeni olmayan fakat kendisinin bilmediği bir
konuyu da araştırabilir.
Ciddi bir araştırmanın gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan en temel özellik
araştırmacının ilgi ve sevgisidir. Eğer bir araştırmacı herhangi bir konuyu gerçekten
inceleme isteği duyarsa o konuyla ilgili ne kadar güçlük varsa aşabilir ve yeni görüş ve
düşünceler üretebilir. Zaten büyük bilim adamlarının ayırıcı vasfı da budur. Bazen bir ömür
süren araştırmaların ve öğrenme çabalarının gerçekten insanlığın kaderini etkileyen buluşları
ortaya çıkardığı muhakkaktır. Bilim adamlarını var eden bu büyük öğrenme tutkusu
olmuştur.
Araştırma Probleminin Belirlenmesi: Araştırmacının çözmek istediği sorunun edinilen
bilgiler sonucunda netleştirilip, araştırmayı yönlendirecek şekilde düzenlenmiş halidir.
Bazen araştırmalar tek problem içermeyebilir. Gerçekleştirilen öğrenme ve düşünme süreci
konuya bağlı farklı problemlerin oluşturulmasına fırsat verebilir.
Araştırma Hipotezinin Oluşturulması: Araştırmacının oluşturduğu probleme cevap
olabileceğini düşündüğü varsayımlara hipotez denir.
Hipotez araştırmacının olabileceğini düşündüğü muhtemel cevaptır. Bu yüzden tanım
lama ya da yargı içermesi gerekir. Fakat hipotezin ille de gerçekleşeceği ve doğruluğunun
ortaya çıkarılacağı düşünülemez.9
Yöntem: Belirleme Aşaması; sorunun ve hedefin belirlenmesinden sonra uygun
yöntemin belirlenmesi gerekir. Hangi verilere ihtiyaç olduğu ve bu verilerin nasıl elde
edileceği sorusuna verilen cevap araştırmanın yöntemini ortaya çıkarır.
Verilerin Toplanması, analizi ve değerlendirilmesi: Araştırma süreci anlamına da
gelen bu aşamada araştırmacı kendisini beklediği çözüme götürecek her türlü bilgiyi toplar
ve değerlendirir.
Araştırmanın Sunumu: Tamamlanan araştırmanın ne şekilde başkalarına
ulaştırılacağının ortaya konduğu aşamadır.