Araştırmacı tarih anlayışında, bilimsel yöntem ve kurallardan yararlanılır. Olayların nedenleri ve sonuçları tarih biliminin yöntemleriyle araştırılır. Araştırıcı tarih yazımı XIX. yüzyılda doğmuştur. Bu yöntemde tarihî olaylar tek bir sebebe dayandırılmamış, dönemin toplumsal, ekonomik, siyasi, dinî, kültürel yapıları ayrıntılarıyla ele
alınmıştır Bu tür tarih yazıcılığında tarihi olaylar kaynaklara dayalı olarak araştırılır
ve başvurulan kaynaklar oluşturulan eserde dipnot olarak belirtilir. Ayrıca araştırıcı
tarih yazıcılığında olayların gelişimi, yeri, zamanı, sebepleri ve sonuçları ve bunlar
arasındaki ilişkiler bir bütün olarak ele alınır.
Eski Yunan MÖ V. yüzyılda Heredotos ile hikâyeci tarzda başlayan tarih yazıcı-
lığı Thukydides ile öğretici anlayışta devam etmiştir. İslam tarih yazıcılığı, VII. yüzyılda olayların hikâyeci anlatım tarzıyla nakledilmesi şeklinde ortaya çıkmıştır. Taberi, (838 - 923) İslam tarih yazıcılığını hikâyeci bir
anlatımdan kurtarırken eserlerini çeşitli kaynaklardan yararlanarak yazmıştır
XV. yüzyılda İbn Haldun (1332 - 1406 ) konularını tarih felsefesi çerçevesinde
ele almıştır. XVII. ve XVIII. yüzyıldaki ansiklopedik eserler, XIX. yüzyılda ise genel tarih, milletler ve ülkeler tarihi, dinler ve medeniyetler tarihi, düşünce ve felsefe tarih eri yazılmıştır.
Orta Çağ Avrupası’nda Tarih anlayışı, eleştiriden uzak, “kilise tarihi” şeklinde bir
gelişim göstermiştir. Avrupa’da tarih yazıcılığına eleştirel yöntemi Rönesans düşünürleri ortaya koymuşlardır
XVIII. yüzyılda tarihi yazmak için sadece belgenin derlenmesinin yeterli olmayacağı anlaşılmıştır. Bu dönemde tarihçinin geçmişe
daha geniş açıdan bakması gerektiği ortaya
çıkmıştır. Bu anlayış Alman Tarih Okulunun kurulmasında önemli rol oynamıştır. XVIII. yüzyılda tarihçiler bir yandan kaynakları araştırmayı
sürdürürken bir yandan da çeşitli tarih felsefelerinden ve çeşitli düşünce akımlarından esinl enmişlerdir. Volter, XVIII. yüzyılda o zamana kadar din ve siyaseti konu alan tarih anlayışını geliştirerek uygarlığın genel tarihini yazmıştır. XIX. yüz yıl ve sonrasında onun açtığı yoldan devam eden tarihçiler, değişik alanlarda çalışmalar yapmışlardır. XX. yüzyılda biyografi çalışmaları, gazeteciliğe ve sosyolojiye dayanan
yeni tarih anlayışı ABD ve İngiltere’de sanayi kuruluşlarına yönelik “İş Dünyası Tarihi”
gibi yeni yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. XX. yüzyılda biyografi çalışmaları, gazeteciliğe
ve sosyolojiye dayanan yeni tarih anlayışı ABD ve İngiltere’de sanayi kuruluşlarına
yönelik “İş Dünyası Tarihi” gibi yeni yaklaşımlar ortaya çıkmıştır.
alınmıştır Bu tür tarih yazıcılığında tarihi olaylar kaynaklara dayalı olarak araştırılır
ve başvurulan kaynaklar oluşturulan eserde dipnot olarak belirtilir. Ayrıca araştırıcı
tarih yazıcılığında olayların gelişimi, yeri, zamanı, sebepleri ve sonuçları ve bunlar
arasındaki ilişkiler bir bütün olarak ele alınır.
Eski Yunan MÖ V. yüzyılda Heredotos ile hikâyeci tarzda başlayan tarih yazıcı-
lığı Thukydides ile öğretici anlayışta devam etmiştir. İslam tarih yazıcılığı, VII. yüzyılda olayların hikâyeci anlatım tarzıyla nakledilmesi şeklinde ortaya çıkmıştır. Taberi, (838 - 923) İslam tarih yazıcılığını hikâyeci bir
anlatımdan kurtarırken eserlerini çeşitli kaynaklardan yararlanarak yazmıştır
XV. yüzyılda İbn Haldun (1332 - 1406 ) konularını tarih felsefesi çerçevesinde
ele almıştır. XVII. ve XVIII. yüzyıldaki ansiklopedik eserler, XIX. yüzyılda ise genel tarih, milletler ve ülkeler tarihi, dinler ve medeniyetler tarihi, düşünce ve felsefe tarih eri yazılmıştır.
Orta Çağ Avrupası’nda Tarih anlayışı, eleştiriden uzak, “kilise tarihi” şeklinde bir
gelişim göstermiştir. Avrupa’da tarih yazıcılığına eleştirel yöntemi Rönesans düşünürleri ortaya koymuşlardır
XVIII. yüzyılda tarihi yazmak için sadece belgenin derlenmesinin yeterli olmayacağı anlaşılmıştır. Bu dönemde tarihçinin geçmişe
daha geniş açıdan bakması gerektiği ortaya
çıkmıştır. Bu anlayış Alman Tarih Okulunun kurulmasında önemli rol oynamıştır. XVIII. yüzyılda tarihçiler bir yandan kaynakları araştırmayı
sürdürürken bir yandan da çeşitli tarih felsefelerinden ve çeşitli düşünce akımlarından esinl enmişlerdir. Volter, XVIII. yüzyılda o zamana kadar din ve siyaseti konu alan tarih anlayışını geliştirerek uygarlığın genel tarihini yazmıştır. XIX. yüz yıl ve sonrasında onun açtığı yoldan devam eden tarihçiler, değişik alanlarda çalışmalar yapmışlardır. XX. yüzyılda biyografi çalışmaları, gazeteciliğe ve sosyolojiye dayanan
yeni tarih anlayışı ABD ve İngiltere’de sanayi kuruluşlarına yönelik “İş Dünyası Tarihi”
gibi yeni yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. XX. yüzyılda biyografi çalışmaları, gazeteciliğe
ve sosyolojiye dayanan yeni tarih anlayışı ABD ve İngiltere’de sanayi kuruluşlarına
yönelik “İş Dünyası Tarihi” gibi yeni yaklaşımlar ortaya çıkmıştır.