Türk Dili ve Edebiyatı Anlam ilişkilerine göre kelimeler

Eşanlamlı Sözcükler: Yazılışları farklı olduğu halde aynı anlamı karşılayan sözcüklerdir, ak-beyaz, saygı-hürmet kara-siyah Karşıt Anlamlı Sözcükler: Aralarında bir ilişki bulunduğu hâlde anlamca birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir. Türkçede bütün kelimelerin karşıt anlamlısı yoktur. sıcak-soğuk iyi-kötü büyük-küçük gül--ağla- "Yürü-" "yürümemek" ya da "koşmak" değildir. Olumsuzluk karşıt anlam demek değildir. Türkçede pek çok kelimenin özellikle fiillerin karşıt anlamlısı yok Yakın Anlamlı Sözcükler: Aynı anlamı karşılamadıkları hâlde aralarında ortak yön nedeniyle birbirlerinin yerine kullanılan kelimelerdir. eş-dost bakmak-seyretme hısım-akraba kırılmak-küsmek Sesteş(eşsesli): Yazılış ve okunuşları aynı olduğu hâlde anlam ve kök yönüyle farklı olan kelimelerdir. - Yüzünde benler var.----- > Çehre - Sıranın yüzü cilalanmış.-- > Üst taraf

- Yüze kadar saydı.- > Sayı
- Çok iyi yüzüyor. —-> Suda yüzme
- Yorganın yüzü yırtılmış.-- > Astar -
Derisini yüzmüşler.- > Koyun yüzme

Yansıma: Doğada var olan seslerdir. Ses anlam ilgisi olan sözlerdir Havhav şırıl şırıl çıtır çıtır horultu gürül gürül "Me"- bir yansımadır. "Mele-" kelimesinde "me" sesi vardır. Ama "öt-"kelimesi yansıma değildir. Çünkü doğada böyle bir ses yoktur. Bu sözcük eylemin adıdır. Bazen yansımalar mecazlaşabilir. ( Balon patladı.(gerçek anlam) Sinirden patladı, (mecaz anlam) İkileme: Anlamı güçlendirmek ve anlama çekicilik kazandırmak amacıyla yapılan söz tekrarlarıdır.

Aşağı yukarı
bir bir
horul horul
iyi kötü
eş dost

-İkilemelerin değişik şekilde oluşturulur: Aynı sözcüğün tekrarı ile oluşturulur: ağır ağır, tatlı tatlı -Karşıt anlamlı sözcüğün tekrarı ile oluşturulur: ileri geri- iyi kötü l Az çok biliyor. -Yakın anlamlı sözcüklerin tekrarı ile oluşturulur, yalan yanlış, doğru dürüst, şöyle böyle, az biraz -Biri anlamlı diğeri anlamsız sözcüklerin tekrarı ile oluşturulur, tek tük, ufak tefek, eğri büğrü, saçma sapan (Sapan'ın anlamı var ama burada yok) -Her ikisi de anlamsız kelimelerin tekrarı ile oluşturulur, eciş bücüş, ıvır zıvır, abuk sabuk, mırın kırın Yansımaların tekrarı ile oluşturulur: :horul horul, şırıl şırıl, vızıl vızıl, pırıl pırıl -İkilemelerin arasına noktalama konmaz. İkilemeler istisnalar hariç ayrı yazılır. (İstisnalar: altüst-gitgide-çıtçıt(elbise düğmesi anlamında ise)