-
- Katılım
- Aralık 21, 2011
-
- Mesajlar
- 6,158
-
- Tepkime puanı
- 3
-
- Puanları
- 293
-
- Yaş
- 31
Ani bebek ölümü sendromu (ABÖS), bebeklerin genellikle ilk yıllarında görünüşte sağlıklı olmalarına rağmen açıklanamayan nedenlerle ve çoğunlukla uyku sırasında ani şekilde ölmeleridir. Ani bebek ölümü sendromu bazen “beşik ölümü” olarak da adlandırılır.
Ani bebek ölümünün kesin nedeni bilinmemektedir, ancak bebeğin beyninde nefes alışverişini ve uyanmasını düzenleyen bölgesinde meydana gelen anormalliklerin neden olduğu düşünülmektedir. Tüm bebekler savunmasız olmasına rağmen, bazı uyku ortamlarının ve çevresel etmenlerin riski arttırdığı görülmektedir.
Ani bebek ölümü sendromu riskini azaltmanın en önemli yollarından biri bebeği yatağı sert ve çarşafı iyi gerdirilmiş bir beşikte sırt üstü yatırmaktır. Beşikte battaniye, yastık, tampon ped veya oyuncak gibi başka şeyler olmamalıdır.
NEDENLERİ
Bebeği savunmasız bırakan fiziksel ve çevresel uyku faktörlerinin bir arada bulunması ani ölüm riskini arttırmaktadır. Bu faktörler çocuktan çocuğa değişebilir.
Fiziksel faktörler
ABÖS ile ilişkili fiziksel faktörler şunlardır:
• Beyin anormallikleri. Bazı bebeklerin beyin problemleri ile doğmuş olmaları ABÖS ile ölmelerini daha olası hale getirmektedir. Bu bebeklerin çoğunda, beynin uykuda nefes almayı ve uyanmayı kontrol eden bölgesi düzgün çalışmamaktadır.
• Düşük doğum ağırlığı. Erken doğumla dünyaya gelme ya da çoklu gebeliğin bir parçası olma gibi etkenler bebek beyninin tam gelişmemesine neden olabilir. Bu yüzden beynin solunum ve kalp hızı gibi otomatik süreçler üzerindeki kontrolü daha zayıf olacaktır.
• Solunum enfeksiyonu. Ani bebek ölümü sendromundan ölen bebeklerin çoğu, son zamanlarında solunum problemleri ile bağlantılı soğuk algınlığı yaşamışlardır.
Çevresel faktörler
Bebeğin beşiği ya da uyuma pozisyonu ile ilgili sorunları ani bebek ölümüne yola açan çevresel faktörlerle ilişkili olmaktadır. Çevresel faktörlere şu örnekler verilebilir:
• Yüz üstü ya da yan tarafına yatma. Yüz üstü veya yan yatan bebekler sırt üstü yatan bebeklere göre daha zor nefes almaktadırlar.
• Yumuşak bir yüzey üzerinde uyuma. Kabarık bir yorgan ya da bir battaniye üzerinde yüz üstü yatan bir bebeğin solunum yolu engellenebilir. Bebeğin başını battaniye gibi bir şeyle örtmek de risklidir.
• Annesi ile uyuma. Bebeğin anne ve babası ile aynı odada yatması ABÖS riskini azaltır. Ancak ebeveynle aynı yumuşak yatakta yatması rahat nefes alıp vermesini engelleyebilir.
RİSK FAKTÖRLERİ
Ani bebek ölümü sendromu herhangi bir bebekte görülebilmesine rağmen, araştırmacılar riski arttıran çeşitli faktörler belirlemişlerdir:
• Cinsiyet. Erkek bebeklerin ABÖS ile ölme olasılığı daha yüksektir.
• Yaş. Bebekler, ikinci ve üçüncü aylarında daha savunmasızdırlar.
• Irk. Nedeni tam anlaşılmamış olmakla beraber, zenci, Amerikan Hint ya da Eskimoların bebeklerinde ABÖS geliştirme olasılığı daha yüksektir.
• Aile öyküsü. Kardeş veya kuzenlerde ani bebek ölümü sendromu ile ölen bebeklerin olması riski arttırmaktadır.
Maternal risk faktörleri:
Anneden kaynaklanan ve gebelikle ilişkili bazı etkenlerin de ABÖS riskini arttırdığı görülmüştür.
Anne ile alakalı bu faktörler şunlardır:
• Annenin 20 yaşın altında olması
• Sigara içilmesi
• Uyuşturucu ya da alkol kullanımı
• Doğum öncesi yetersiz beslenme
Genel olarak aynı yatağı paylaşan kişi sayısının fazla olması, yatağın yumuşak olması, bebeğin küçük olması, yatağı paylaşan ebeveynlerin sigara, alkol kullanıyor olması veya çok yorgun olmaları bebek için ani ölüm riskini arttırır. Ayrıca soğuk mevsimlerde ABÖS riski sıcak aylara göre daha yüksek olmaktadır. Bunun en önemli nedeni soğuk havalarda bebek hastalanmasın diye ebeveynlerin bebeği aşırı şekilde ısıtmaya çalışmalarıdır.
Ani bebek ölümünün kesin nedeni bilinmemektedir, ancak bebeğin beyninde nefes alışverişini ve uyanmasını düzenleyen bölgesinde meydana gelen anormalliklerin neden olduğu düşünülmektedir. Tüm bebekler savunmasız olmasına rağmen, bazı uyku ortamlarının ve çevresel etmenlerin riski arttırdığı görülmektedir.
Ani bebek ölümü sendromu riskini azaltmanın en önemli yollarından biri bebeği yatağı sert ve çarşafı iyi gerdirilmiş bir beşikte sırt üstü yatırmaktır. Beşikte battaniye, yastık, tampon ped veya oyuncak gibi başka şeyler olmamalıdır.
NEDENLERİ
Bebeği savunmasız bırakan fiziksel ve çevresel uyku faktörlerinin bir arada bulunması ani ölüm riskini arttırmaktadır. Bu faktörler çocuktan çocuğa değişebilir.
Fiziksel faktörler
ABÖS ile ilişkili fiziksel faktörler şunlardır:
• Beyin anormallikleri. Bazı bebeklerin beyin problemleri ile doğmuş olmaları ABÖS ile ölmelerini daha olası hale getirmektedir. Bu bebeklerin çoğunda, beynin uykuda nefes almayı ve uyanmayı kontrol eden bölgesi düzgün çalışmamaktadır.
• Düşük doğum ağırlığı. Erken doğumla dünyaya gelme ya da çoklu gebeliğin bir parçası olma gibi etkenler bebek beyninin tam gelişmemesine neden olabilir. Bu yüzden beynin solunum ve kalp hızı gibi otomatik süreçler üzerindeki kontrolü daha zayıf olacaktır.
• Solunum enfeksiyonu. Ani bebek ölümü sendromundan ölen bebeklerin çoğu, son zamanlarında solunum problemleri ile bağlantılı soğuk algınlığı yaşamışlardır.
Çevresel faktörler
Bebeğin beşiği ya da uyuma pozisyonu ile ilgili sorunları ani bebek ölümüne yola açan çevresel faktörlerle ilişkili olmaktadır. Çevresel faktörlere şu örnekler verilebilir:
• Yüz üstü ya da yan tarafına yatma. Yüz üstü veya yan yatan bebekler sırt üstü yatan bebeklere göre daha zor nefes almaktadırlar.
• Yumuşak bir yüzey üzerinde uyuma. Kabarık bir yorgan ya da bir battaniye üzerinde yüz üstü yatan bir bebeğin solunum yolu engellenebilir. Bebeğin başını battaniye gibi bir şeyle örtmek de risklidir.
• Annesi ile uyuma. Bebeğin anne ve babası ile aynı odada yatması ABÖS riskini azaltır. Ancak ebeveynle aynı yumuşak yatakta yatması rahat nefes alıp vermesini engelleyebilir.
RİSK FAKTÖRLERİ
Ani bebek ölümü sendromu herhangi bir bebekte görülebilmesine rağmen, araştırmacılar riski arttıran çeşitli faktörler belirlemişlerdir:
• Cinsiyet. Erkek bebeklerin ABÖS ile ölme olasılığı daha yüksektir.
• Yaş. Bebekler, ikinci ve üçüncü aylarında daha savunmasızdırlar.
• Irk. Nedeni tam anlaşılmamış olmakla beraber, zenci, Amerikan Hint ya da Eskimoların bebeklerinde ABÖS geliştirme olasılığı daha yüksektir.
• Aile öyküsü. Kardeş veya kuzenlerde ani bebek ölümü sendromu ile ölen bebeklerin olması riski arttırmaktadır.
Maternal risk faktörleri:
Anneden kaynaklanan ve gebelikle ilişkili bazı etkenlerin de ABÖS riskini arttırdığı görülmüştür.
Anne ile alakalı bu faktörler şunlardır:
• Annenin 20 yaşın altında olması
• Sigara içilmesi
• Uyuşturucu ya da alkol kullanımı
• Doğum öncesi yetersiz beslenme
Genel olarak aynı yatağı paylaşan kişi sayısının fazla olması, yatağın yumuşak olması, bebeğin küçük olması, yatağı paylaşan ebeveynlerin sigara, alkol kullanıyor olması veya çok yorgun olmaları bebek için ani ölüm riskini arttırır. Ayrıca soğuk mevsimlerde ABÖS riski sıcak aylara göre daha yüksek olmaktadır. Bunun en önemli nedeni soğuk havalarda bebek hastalanmasın diye ebeveynlerin bebeği aşırı şekilde ısıtmaya çalışmalarıdır.