Alfred Nobel

Randius
⚪ Konu sahibi son olarak 27 gün önce görüldü
1833'te varlıklı bir aileden gelen anne Andriette Ahlsell ile mühendis baba Immanuel Nobel'in üçüncü oğulu olarak Stokholm'de dünyaya geldi. Alfred doğduğunda, babası iflas etmişti, dolayısıyla ailesinin maddi durumu iyi değildi. Nobel ailesi 1837'de Finlandiya'ya, 1842 yılında ise St. Petersburg'a taşınır. St. Petersburg'da babası Immanuel Nobel bir atölye açar, annesi ise bir bakkal dükkânı işletir. Baba Nobel, St. Petersburg'da büyük başarı kazanır ve Rus ordusu için silah üretmeye başlar.

Alfred Nobel, özel öğretmenler tarafından eğitilir. Doğa bilimleri, dil ve edebiyat alanlarına yoğunlaşır. On yedi yaşına geldiğinde İsveççe, Rusça, Fransızca, İngilizce ve Almanca'yı akıcı bir şekilde konuşabilmektedir. Fizik ve kimyanın yanısıra, onun bir mühendis olmasını isteyen babasının pek hoşuna gitmese de Alfred İngiliz edebiyatına ve şiire de ilgi duymaktadır.

Babası onu kimya mühendisliği eğitimi görmesi için yurtdışına gönderir. İki yıllık süre içinde İsveç, Almanya, Fransa ve ABD'de bulunur. Paris'te bulunduğu süre zarfında dönemin ünlü kimyageri T. J. Pelouze'nin laboratuvarında çalışır. Burada ayrıca güçlü bir patlayıcı sıvı olan nitrogliserini keşfeden İtalyan kimyager Ascanio Sobrero ile tanışır. Alfred Nobel de nitrogliserin ile ilgilenmektedir. Nitrogliserin, baruttan daha güçlü olmasına karşın, basınç ve sıcaklığın etkisiyle kolayca patlamaktadır. Nobel'e göre bu durum nitrogliserinin pratik kullanımını sınırlandırmaktadır.

Alfred Nobel, 1852'de ailesi tarafından St. Petersburg'a geri çağrılır. Nobel, nitrogliserin ile ilgili çalışmalarına burada devam etmeye çalışır. Ancak, babası Immanuel Nobel'in işleri bozulmaya başlar. Kırım Savaşı'nın sona ermesini takiben Rus ordusu baba Nobel'in işletmesinden silah sipariş etmeyi keser. Baba Nobel, bir kez daha iflas eder. Bunun üzerine baba Nobel iki oğlu Alfred ve Emil ile ile birlikte Stokholm'e geri döner (Diğer oğulları Robert ve Ludvig ise St. Petersburgda kalır).

Alfred Nobel, 1863 yılından itibaren nitrogliserin ile ilgili çalışmalarına Stokholm'de devam eder. 1864 yılında çalışmalarını yürütürken bir patlama olur. Kazada, küçük kardeşi Emil ile birlikte dört kişi hayatını kaybeder. Alfred Nobel'in Stokholm şehri sınırları dahilinde çalışma yapması yasaklanır. Bunun üzerine Alfred çalışmalarına Malaren Gölü yakınlarındaki bir mavnada devam eder.

Nitrogliserin'i patlayıcı madde olarak kullanma yollarını araştırdı. 1863 yılında Stokholm'de az miktarda nitrogliserin yapmaya başladı. Birkaç ay süren araştırmaların sonunda bir patlama ile laboratuvar yıkıldı. Çalışmalarına devam eden Alfred Nobel 1865'te yeni bir fabrika kurdu, bir süre sonra ikinci fabrikasını da açtı. 1864 yılında araştırmalarının sonucunu aldı ve dinamit barutunu buldu. Araştırmalarına devam eden Nobel, 1877'de Balistit adını verdiği yeni bir çeşit barut tasarladı. 1879'da, Paris yakınlarındaki Servan'da bir laboratuvar kuran Nobel, buradaki çalışmaları sırasında dumansız barut adını verdiği ve eşit miktarlarda nitrogliserinle nitroselüloz karışımından oluşan, itici barutu buldu.

Birkaç yıl sonra kordit adlı patlayıcı madde konusunda İngiliz hükümeti aleyhine dava açtı, ancak davayı kaybetti. Bu dönemde Fransa'ya karşı kurulan bir ittifakta İtalya ile işbirliği yapan Nobel, aleyhindeki kampanyalar sonucunda Paris'i terk ederek İtalya'nın San Remo şehrine yerleşti, laboratuvarını da oraya taşıdı.

Nobel, San Remo'da 1896 yılında beyin kanaması sonucu öldü. Vasiyetinde, mirasının Nobel Ödüllerinin enstitüleştirilmesi yönünde kullanılmasını ve 33.200.000 kronunun her yıl insanlığa hizmette bulunanlara sunulmasını istemiştir.

Bu ödüller, fizik, kimya, tıp veya fizyoloji, edebiyat ve barışa hizmet olmak üzere toplam beş dalda verilecekti. Nobel'in bu vasiyeti önceleri büyük tartışma yarattı. Ancak 1900 yılında İsveç hükümetinin Nobel Vakfı'nı kurmasıyla, Nobel Ödülleri düzenli olarak verilmeye başlandı. Daha sonra 1968'de İsveç Bankası Alfred Nobel'in anısına bir ekonomi ödülü vermeyi kararlaştırdı, ödül ilk kez 1969'da verildi.

Sentetik bir element olan Nobelyum onun anısına bu isim ile anılmıştır.

Nobel ödülleri her sene ölüm tarihi olan 10 Aralık'ta verilmektedir.
 
2551039289_c443f25a83.jpg

Alfred Bernhard Nobel, 1833 doğumlu, İsveç'li kimyager, mühendis, “dinamit”i icat eden bilim adamı. Nobel Ödülleri’nin fikir babası.

21 Ekim 1833'te varlıklı bir aileden gelen anne Andriette Ahlsell ile mühendis baba Immanuel Nobel'in üçüncü oğulu olarak Stockholm'de doğan ve dünyaya gelmeden bir süre önce, babası iflas eden, Alfred Nobel ve ailesi 1837'de Finlandiya'ya, 1842 yılında da, St. Petersburg'a taşındı.

St. Petersburg'da, bir atölye açarak büyük başarı kazanan ve Rus ordusu için silah üretmeye başlayan babası Immanuel Nobel ve bakkal dükkanı işletmeye başlayan annesi Andriette, Nobel’in özel öğretmenlerle eğitim görmesini sağladılar.

Doğa bilimleri, fizik ve kimya alanlarına eğilen ve henüz onyedi yaşındayken, İsveççe, Rusça, Fransızca, İngilizce ve Almanca'yı akıcı bir şekilde konuşabilen Nobel, kendisinin bir mühendis olmasını arzulayan babasının pek hoş görmemesine rağmen, İngiliz edebiyatına ve şiire de yöneldi.

Kimya mühendisliği eğitimi görmesi için babası tarafından yurtdışına gönderilen ve iki yıllık dönem içinde İsveç, Almanya, Fransa ve Amerika'ya giden Nobel, Paris'te bulunduğu süre boyunca, dönemin ünlü kimyageri, T. J. Pelouze'nin laboratuvarında çalışmalar yaptığı sırada, güçlü bir patlayıcı sıvı olan nitrogliserini keşfeden İtalyan kimyager Ascanio Sobrero ile tanıştı.

1852'de ailesi tarafından St. Petersburg'a geri çağrılan ve nitrogliserin ile ilgili çalışmalarına burada devam etmeye çalışan Nobel, babasının, Rus ordusunun işletmesinden silah sipariş etmeyi kesmesi nedeniyle, ikinci kez iflas etmesinin ardından kardeşi Emil ve babası Immanuel ile, diğer kardeşleri, Robert ve Ludvig’i St. Petersburg’da bırakarak Stockholm'e geri döndü.

1863 yılında Stockholm Heleneborg’da, patlayıcı madde olarak nitrogliserini kullanma yollarını araştırdığı esnasında bir patlama ile laboratuvarının yıkılmasının ve küçük kardeşi Emil dahil dört kişinin hayatını kaybetmesinin ardından, yılmayarak araştırmalarına devam eden Nobel, 1864 yılında, emeğinin sonucunu aldı ve dinamit barutunu buldu.

Asıl adı gliseril trinitrat olan ve gliserinin, nitrat asidinden meydana gelen ester nitrogliserinin, 1846 senesinde, Sobrero tarafından elde edilip patlayıcı özelliğinin ortaya çıkarılmasının ardından, 20 yıl sonra, 1866’da, Alfred Nobel, %75 oranında nitrogliserini, %25 oranında emici bir toprak türü olan kieselguhr ile karıştırarak, emniyetli bir patlayıcı olan dinamiti icat etti. Bu buluşu, Nobel’in kısa sürede bütün Avrupa’da dinamit kralı olarak tanınmasına neden oldu.

Ancak patlama nedeniyle, Stockholm şehri sınırları dahilinde çalışma yapması yasaklan Alfred Nobel, çalışmalarına Malaren Gölü yakınlarındaki bir mavnada devam etmek durumunda kaldı.

1865'te iki yeni fabrika açan ve araştırmalarına devam eden Nobel, 1877'de, Balistit diye adlandırdığı yeni bir çeşit barut üretti.

1879'da, Paris yakınlarındaki Servan'da yeni bir laboratuvar kuran Nobel, buradaki çalışmaları sonucunda ve eşit miktarlarda nitrogliserinle, nitroselüloz karışımından oluşan, itici barutu buldu ve bu buluşuna, dumansız barut adını verdi.

Kordit adlı, patlayıcı bir madde konusunda, İngiliz Hükümeti’nin aleyhine dava açması ancak kaybetmesinin ardından, Fransa'ya karşı kurulan bir ittifakta, İtalya ile işbirliği yapan Nobel, aleyhindeki kampanyalar sonucunda Paris'ten ayrılarak, laboratuvarını İtalya'nın San Remo şehrine taşıdı ve oraya yerleşti.

10 Aralık 1896’da San Remo'da geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını kaybeden Nobel, 27 Kasım 1895 tarihli, Paris’te yazdığı vasiyetinde, 1 milyon kronunun yeğenleri ve bir dönem aşık olduğu Sofie Hess arasında paylaştırılmasını, 33 milyon 200 bin kronluk geri kalan mirasının da, Nobel Ödülleri’ni enstitüleştirilmesi yönünde kullanılarak, her yıl insanlığa hizmette bulunanlara sunulmasını istemiştir.

Edebiyat, barış, fizik, kimya, tıp ve fizyoloji gibi çeşitli dallarda insanlığa hizmet etmiş olanlara verilmesi istenen bu ödüllerin vasiyetinde yer alması, önceleri tartışma ve görüş ayrılıklarına sebep olduysa da, 1900 yılında İsveç Hükümeti Nobel Vakfı'nı kurdu ve İlk ödüllerin, Nobel’in 5. ölüm yıldönümü olan, 10 Aralık 1901'de sahiplerini bulmasının aradından, düzenli olarak verilmeye başlandı.

İlk ödüllerin sahipleri, tıp dalında, Alman Emil Adolf von Behring, kimya dalında, Hollanda’lı J.H. van Hoff, fizik dalında, Alman Wilhelm Conrad Röntgen, edebiyat dalında, Fransız şair Sully Prudhomme ve barış dalında da, İsviçre’li Jean Henri Dunant oldu.

Nobel Ödülleri’nin düzenli olarak verilmeye başlanmasının ardından, 1968'de, İsveç Bankası Alfred Nobel'in anısına bir "ekonomi ödülü" vermeyi kararlaştırdı ve ilk kez 1969'da bu ödül, Norveç’li Ragnar Anton Kittel Frisch’e verildi.

Orhan Pamuk, 12 Ekim 2006 tarihinde, Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanarak, bu ödülü kazanan ilk Türk vatandaşı oldu.
 
Alfred Nobel Hakkında

Bugün kendi adıyla verilen Nobel Ödülleri ile tanınan Alfred Nobel, 1 Ekim 1833’te iflas etmiş bir iş adamının oğlu olarak dünyaya geldi.

Babasının değerli ticari malzemelerle yüklü gemisi battığı için aile iyice yoksullaşmış, ağabeyleri Ludvig ve Robert sokaklarda kibrit satarak ailenin geçimine katkıda bulunmaya çalışıyorlardı.

Tarihe ‘dinamitin mucidi’ olarak geçen Alfred Nobel, patlayıcılara olan düşkünlüğünü babasından aldı. 1937’de Alfred henüz 4 yaşında bir çocukken babası Immanuel Nobel, Saint Petersburg’a taşınır ve burada bir mayın fabrikası kurar.


Zaman içinde Alfred Nobel’in patlacıyılara olan ilgisi artar. 1866 yılında yüzde 75 oranında nitrogliserini, yüzde 25 oranında emici bir toprak türü olan kieselguhr ile karıştırır ve o ‘müthiş’ maddeyi bulur: Nobel’in Güvenlik Barutu ya da daha çok bilinen adıyla dinamit.

Bu buluşu, Nobel’in kısa sürede bütün Avrupa’da dinamit kralı olarak tanınmasına neden olur. Nobel’in patlayıcılara olan bu merakı yıllar önce Stokcholm yakınlarındaki Heleneborg’da kurduğu küçük laboratuarında, deneyler yaparken küçük kızkardeşi Emil’in ölümüne neden olmuştu.

1879’da Paris yakınlarındaki Sevran’da bir laboratuar kuran Nobel, buradaki çalışmaları sırasında dumansız barutu keşfeder. Bu dönemde Fransa’ya karşı kurulan bir ittifakta yeralan İtalya ile işbirliği yapan Nobel, aleyhine başlatılan kampanyalar sonucunda Paris’i terkederek İtalya’daki San Remo’ya yerleşir.

Nobel, San Remo’da 1896 yılında beyin kanaması sonucu yaşama veda eder. Vasiyetinde,. servetinin 1 milyon kronunun yeğenleri ve bir dönem aşık olduğu Sofie Hess arasında paylaştırılmasını, geri kalan 33 milyon 200 bin kronunu da her yıl insanlığa hizmette bulunanlara sunulmasını istemişti. Bu ödüller fizik, kimya, tıp ya da fizyoloji, edebiyat ve barışa hizmet olmak üzere toplam beş dalda verilecekti.

Nobel’in bu vasiyeti önceleri büyük tartışma yaratır.

Ancak 1900 yılında İsveç Hükümeti Nobel Vakfı’nı kurar.

Bu yıldan sonra da Nobel Ödülleri düzenli olarak verilmeye başlanır.
​

​
 
Dinamit ve barutu icat etti.
Patlayıcı maddeler konusunda çalışmalar yapmış.
Ama bunun kullanıldığı yerleri görünce adam yaptığına üzülmus. Acaba yaparken insanlığa olan faydalarıni nasıl düşündü merak ediyorum .
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Geri