Adem Hastalığı Nedir Belirtileri ve Tedavisi

Adem hastalığı, açılımı akut dissemine ensefalomiyelit olup, santral sinir sisteminde meydana gelen ani ortaya çıkan lezyonları ifade eder. Adem hastalığı otoimmün yani öz bağışıklık gelişen, bağışıklık sisteminin kendi dokularına saldırdığı türden bir hastalıktır. Beyin dokusunda meydana gelen enflamasyon sonucu lezyonlar oluşur. Tutulan beyin bölgesine göre hastada farklı belirtiler ortaya çıkar. Lezyonlar çoğunlukla beyinin ak maddesinde görülürken gri maddede de lezyonlara rastlanabilir.

Adem hastalığı sıklıkla 5 yaş üstü çocuk ve gençlerde görülür. MS, kızlarda daha sık görülürken Adem hastalığı her iki cinsiyette de eşit görülür.

Enflamasyon genellikle kızamık, kızamıkçık, suçiçeği, kabakulak gibi enfeksiyonların sonrasında görülürken aşılama ile sıklığı azalmış olup günümüzde üst solunum yolu enfeksiyonlarını takiben oluşmaktadır. Çocuklarda özellikle kış mevsiminde daha sık rastlanması ve 2-4 hafta öncesi geçirilen üst solunum yolu enfeksiyonları Adem hastalığını düşündürür.

Adem hastalığında beyindeki lezyonların MR görüntüleri spesifik olmadığından tanısı hemen konulamaz. Sıklıkla MS ile karışır. Tanıda hastalığın takibi ve kullanılan ilaçlara yanıtının raporlanması önemlidir. Hastalık belirtilerinin ortadan kalkmasıyla steroid tedavisi bırakıldığında 8 haftalık sessizlik döneminin ardından hastalık tekrar alevleniyorsa Adem hastalığıdır.
Adem Hastalığı Belirtileri

Adem hastalığı akut yani ani başlangıçlıdır ve nörolojik belirtiler gösterir. Beyin dokusunda meydana gelen enflamasyon sonucu beyin dokusunda ödem ve iltihaplı dokular meydana gelir. Bunun sonucunda hastada bilinç bulanıklığı, konuşma bozukluğu, duyu kaybı, görme bozukluğu gibi nörolojik belirtiler görülmeye başlanır.

Adem hastalığında belirtiler de ani ortaya çıkar, yani görme kaybı yavaş gelişmez bir anda kayıp görülür. Tutulan beyin bölümüne göre belirtiler ve belirtilerin şiddeti değişkendir. Tutulum bazen her iki beyin lobunda olabileceği gibi tek bir lobta olabilir. Her iki lobun tutulduğu durumlarda tutulum simetrik veya asimetrik olabilir. Bu nedenle kimi hastada görme bozukluğu ortaya çıkarken kimi hastada dokunma hissinin kaybı veya hareketsizlik, felç durumları ile ortaya çıkar.

Bazı hastalarda beynin farklı bölümlerinin tutulması sonucu ateş, kusma ve bulantı gibi nörolojik olmayan şikayetler de oluşabilir. Bu durumlarda nörolojik hastalık diyebilmek zordur ve diğer belirtiler araştırılmalıdır, genel muayene yapılmalıdır. Yine bazı hastalarda tutulan loba göre hareket kısıtlılığı ve felç olabileceği gibi tam tersi hareketlerin kontrol edilememesi, istemsiz hareketler görülebilir.

Nörolojik tutulum sonucu, beyinde sinyal iletiminin bozulması ile epilepsi nöbetleri de görülebilir. Bazı hastalarda diğer nörolojik belirtiler olmaksızın epilepsi nöbetleri görülebilir. MR görüntülemede beyinde lezyonların görülmesi ile epilepsi tanısından uzaklaşılır. Yine benzer şekilde bazı hastalarda nörolojik belirtilere ek olarak veya onlardan bağımsız anlam verilemeyen depresyon durumları da oluşabilir.

Konuşma bozukluğu
Görme bozukluğu
Motor ve duyu kaybı
Hissizlik
Hareket etmede güçlük
İstemsiz hareketler
Baş ağrısı
Ateş/ kusma
Epilepsi nöbetleri
Depresyon

Adem Hastalığı Nedenleri

Adem hastalığının patolojisinde yer alan ana olay otoimmünite ve enflamasyondur. Bağışıklık sisteminin anormal şekilde aktifleşmesi ve üretilen bağışıklık ajanlarının dokulara saldırması ile enflamasyon başlar ve doku yıkımı oluşur. otoimmünitenin yani öz bağışıklığın neden aktifleştiği henüz açıklanamamıştır. Adem hastalığında otoimmüniteyi tetikleyen olay viral enfeksiyonlar ve aşılardır. Adem hastalarının yakın zamanda geçirmiş olduğu üst solunum yolu enfeksiyonu hikayesi bu tezi destekler. Üst solunum yolu enfeksiyonu geçirildikten yaklaşık 2-4 hafta sonra adem hastalığı baş gösterir. Bu süre kişiden kişiye değişebilen bir süredir, bazı hastalarda 2 ayı bulabilir.

Üst solunum yolu enfeksiyonu esnasında vücutta enfeksiyona neden olan enfeksiyon ajanları ile beyin dokusu arasında çapraz reaksiyon gelişmesi sonucu beyin dokusunda enflamasyon başlar ve beraberinde doku yıkımı gelişir. Doku yıkımı, tutulan beyin bölgesine göre kişide farklı şekillerde kendini gösteren bir durumdur. Adem hastalığında ana olay viral enfeksiyonu takiben gelişen otoimmünitenin neden olduğu enflamasyondur.
Adem Hastalığı için Hangi Doktor ve Bölüme, Ne Zaman Gidilmelidir?

Adem hastalığı, üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben ortaya çıkan enflamatuar bir hastalıktır. Otoimmünitenin tetiklenmesi ile beyin dokusunda enflamasyon gelişir ve beyin dokusunda harabiyet oluşur. Lezyonlar bir beyin bölgesine spesifik değildir, herhangi bir yerde oluşabilir. Oluşum yerine göre değişik nörolojik belirtiler ortaya koyar. Nörolojik belirtiler aniden ortaya çıkar. Nörolojik belirtiler ortaya çıktığında geç kalınmadan nörolojik uzmanına başvurulması, hastalığın gidişatı açısından önemlidir. Nörolojik belirtilerin beklenmedik şekilde ortaya çıkmasıyla karakterize adem hastalığında nöroloji uzmanına başvurulamayan durumlarda (tatil, yakın zamanda randevu bulamama gibi nedenlerle) acil servise başvurulması gerekir. Nörolojik belirtiler, birçok hastalık kaynaklı olduğu için ölümcül bir durum sonucunda da görülebileceğinden dolayı acil servise başvurmak gereklidir.
alıntı​