Haber ABD’den Savaşı Bitirmeye Yönelik 15 Maddelik Teklif. İsrail Duyurdu, İranlı Sözcü Alay Etti

İsrail’in Kanal 12 televizyonu, ABD’nin İran’la savaşı sona erdirmek amacıyla 15 maddelik bir belge hazırladığını öne sürdü. İddialara göre, planın merkezinde, bir ay sürecek ateşkes ve bu süreçte kapsamlı bir anlaşmaya zemin hazırlayacak müzakereler yer alıyor.​

ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff, İran'la çatışmayı sonlandıracak bir mekanizma üzerinde çalışıyor.

Kaynaklar, planın bir aylık ateşkesle başlayacağını ve bu süre içinde taraflar arasında kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmak üzere müzakere kanallarının açılacağını belirtti. Anlaşmanın, İran’ın nükleer programına yönelik sert kısıtlamalar ve ek sıkı şartlar içermesi öngörülüyor.

Ancak Tahran’ın bu şartları kabul edip etmeyeceği belirsizliğini koruyor. İsrail tarafının ise ABD’nin genel bir çerçeve anlaşmasına yönelmesinden ve teknik detayların daha sonraki aşamalara bırakılmasından endişe duyduğu ifade ediliyor.

SÖZÜ EDİLEN 15 MADDE​

Kanal 12’ye göre söz konusu belge şu maddeleri içeriyor:

1. 1 aylık ateşkes ilanı
2. İran’ın biriktirdiği nükleer kapasitenin tamamen sökülmesi
3. İran’ın nükleer silah edinmemeyi kesin olarak taahhüt etmesi
4. İran topraklarında tüm nükleer zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması
5. Zenginleştirilmiş tüm nükleer materyalin, belirlenen takvim doğrultusunda Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na teslim edilmesi
6. Natanz, İsfahan ve Fordo tesislerinin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi
7. UAEA’nın İran’daki tüm bilgilere tam erişim sağlaması
8. İran’ın bölgedeki vekil güç stratejisinden vazgeçmesi
9. Bu gruplara yönelik finansman ve silah desteğinin durdurulması
10. Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz trafiğine açık tutulmasının garanti edilmesi
11. İran’ın füze programının daha sonra ele alınması ve sayı ile menzile sınırlamalar getirilmesi
12. İran’ın askeri kapasitesinin yalnızca savunma amaçlı kullanılması
13. İran’a uygulanan tüm yaptırımların kaldırılması
14. Buşehr’de elektrik üretimi için sivil nükleer projeye destek sağlanması
15. Yaptırımların otomatik olarak yeniden devreye girmesini sağlayan mekanizmaların kaldırılması

İRANLI SÖZCÜ AÇIKÇA ALAY ETTİ​

Öte yandan, İranlı bir askeri yetkili, ABD’nin ateşkes müzakerelerine ilişkin açıklamalarıyla adeta alay etti.

İran Devrim Muhafızları’na bağlı “Hatemu’l-Enbiya” Merkez Karargâhı sözcüsü Tuğgeneral İbrahim Zülfikari, devlet televizyonunda yayımlanan görüntülü mesajında, ABD’nin yürüttüğünü iddia ettiği görüşmelere ilişkin, “Siz aslında sadece kendi kendinizle müzakere ediyorsunuz” ifadelerini kullandı.

Zülfikari, “Stratejik güç olarak sunduğunuz şey, stratejik bir başarısızlığa dönüştü. Kendini küresel süper güç olarak gören bir ülke bu çıkmazdan kurtulabilirdi. Yenilginizi bir anlaşmayla süslemeye çalışmayın. Artık boş vaatlerinizin devri sona erdi” dedi.

ABD içindeki görüş ayrılıklarına da gönderme yapan İranlı yetkili, “İç anlaşmazlıklarınız sizi kendi kendinizle müzakere edecek noktaya mı getirdi?” diye konuştu.

Bu açıklamaların, Trump yönetiminin Pakistan üzerinden İran’a ilettiği 15 maddelik ateşkes planının hemen ardından gelmesi dikkat çekti.

Zülfikari, İran’ın tutumunun değişmeyeceğini vurgulayarak, “İlk günden beri sözümüz aynıydı, bugün de aynı: Bizim gibiler, sizin gibilerle ne şimdi ne de gelecekte bir anlaşmaya varır” ifadelerini kullandı.

ÇATIŞMA SÜRÜYOR​

İddia edilen diplomatik girişim, ABD ile İran arasındaki askeri gerilimin tırmandığı bir dönemde geldi. ABD ordusu, İran içinde binlerce askeri hedefin imha edildiğini açıklarken, Tahran da füze ve insansız hava araçlarıyla karşılık vermeyi sürdürüyor.

ABD’nin bu hamlesi, askeri baskı ile diplomatik çözüm arayışını eş zamanlı yürütme stratejisi olarak değerlendiriliyor. Ancak İran’ın bu şartları kabul edip etmeyeceği ve Washington’un tüm tarafların taahhütlerini garanti altına alıp alamayacağı belirsizliğini koruyor.

Kaynak