Z
Z3yn3P
Ziyaretçi
Ziyaretçi
9. Sınıf Edebiyat Dersi 2. Dönem 2. Yazılı Soruları
9. Sınıf Edebiyat Dersi 2. Dönem 2. Yazılı Soruları Nelerdir
9. Sınıf Edebiyat Dersi 2. Dönem 2. Yazılısı
9. Sınıf Edebiyat Dersi 2. Dönem 2. Yazılının Soruları
EDEBİYAT DERSİ 2. DÖNEM 2. YAZILISI
Mecnun, bir kabile reisinin dualar ve adaklarla dünyaya gelmiş olan Kays adlı oğludur. Okulda bir başka kabile reisinin kızı olan Leyla ile tanışır. Bu iki genç birbirlerine aşık olurlar. Okulda başlayıp gittikçe alevlenen bu macerayı Leyla’nın annesi öğrenir. Kızının bu durumuna kızan annesi, kızına çıkışır ve bir daha okula göndermez. Kays okulda Leyla’ yı göremeyince üzüntüden çılgına döner, başını alıp çöllere gider ve Mecnun diye anılmaya başlar. Mecnun’ un babası, oğlunu bu durumdan kurtarmak için Leyla’yı isterse de Mecnun (deli, çılgın) oldu diye Leyla’yı vermezler. Leyla evden kaçarak, Mecnun’u çölde bulur. Halbuki o, çölde âhular, ceylanlar ve kuşlarla arkadaşlık etmektedir ve dünyevî aşktan ilâhî aşka yükselmiştir. Bu sebeple Leylâ’yı tanımaz. Babası Mecnûn’u iyileşmesi için Kâbe’ye götürür. Duâların kabul olduğu bu yerde Mecnûn, kendisindeki aşkı daha da arttırması için Allahü Tealâ’ya duâ eder: “Ya Rab belâ-yı aşk ile kıl âşinâ beni, Bir dem belâ-yı aşkdan etme cüdâ beni.” Duâsı neticesi aşkı daha da çoğalır ve bütün vaktini çöllerde geçirmeye başlar. Diğer tarafta ise Leylâ da aşk ıstırabı içindedir. Bir zaman sonra âilesi, Leylâ’yı İbn-i Selâm isimli zengin ve îtibârlı birine verir. Ancak, Leylâ kendisini bir perinin sevdiğini ve eğer kendisine dokunursa ikisinin de mahvolacağını söyleyerek İbn-i Selâm’ ı vuslatından uzak tutmayı başarır. Mecnûn, çölde, Leylâ’nın evlendiğini arkadaşı Zeyd’den işitince çok üzülür. Leylâ’ya acı bir sitem mektubu gönderir. Leylâ da durumunu bir mektupla Mecnûn’ a anlatır. Kendisini (bilgi yelpazesi.net) anlamadığından dolayı o da sitem eder. Bir müddet sonra Mecnûn’un âhı tutarak İbn-i Selâm ölür. Leylâ baba evine döner. Bir çok tereddütten sonra her şeyi göze alarak, Mecnûn’ u çölde aramaya başlar. Fakat Mecnûn, dünyadan elini eteğini çekmiş ilâhî aşk yüzünden Leylâ’nın maddî varlığını unutmuştur. Leylâ, çölde Mecnûn’ u bulduğu hâlde, Mecnûn onu tanımaz. Leylâ onun erdiğini anlarsa da yine onsuz yaşayamaz. Hastalanıp yataklara düşer. Kısa zaman sonra da ölür. Mecnûn, Leylâ’nın ölüm haberini öğrenir. Gelip mezarını kucaklar, ağlayıp inler; “Ya Rab bana cism ü cân gerekmez. Cânânsuz cihân gerekmez.” der, kabri kucaklayarak ölür. Bir müddet sonra Mecnûn’un sâdık arkadaşı Zeyd rüyasında, Cennet bahçelerinde birbiriyle buluşmuş iki mesut sevgili görür. Bunlar kimdir? diye sorunca, derler ki: “Bunlar Mecnûn ile onun vefâlı sevgilisi Leylâ’ dır. Aşk yoluna girip temiz öldükleri, aşklarını dünya hevesleriyle kirletmedikleri için burada buluştular.”
1.
a) Yukarıdaki metin hangi edebî türe ait olabilir? Sebeplerini açıklayınız.
b) Metnin yapı (olay, kahraman, yer ve zaman), anlatıcı ve tema özelliklerini açıklayınız.
c) Metinden yola çıkarak devrin dinî, sosyal, siyasî, kültürel ve ekonomik zihniyet özelliklerini açıklayınız.
2. Divan şiiri ile Halk şiiri gelenekleri arasındaki şekilsel ve içerik yönünden farklılıkları açıklayınız.
3. Aşağıdaki cümlelerin hangi özelliğe ait olduğunu belirtiniz.(Her bir yanlışınız, bir doğrunuzu götürecektir.)
ÖZELLİK MASAL DESTAN HALK HİK.
Olay çevresinde oluşan edebî metindir.
Anlatıma ilahî bakış açısı hâkimdir.
Kahramanları arasında olağanüstü varlıklar bulunur.
Ana kahramanları olağanüstü özelliklere sahip varlıklardır.
Bu tür metinlerin hemen hepsinde “aşk” teması işlenmiştir.
Sözlü geleneğe bağlı olarak gelişim göstermiştir.
Yer ve zaman özellikleri genel hatlarıyla belirginlik gösterebilir.
Millî duyguları en fazla dile getiren edebî türdür.
Anlatıcısı erkek olduğu için erkek kahramanlar daha ön plandadır.
Kahraman bakış açısıyla anlatılır.
Tamamen nazım (şiir) şeklindedir.
Kahramanların (bilgi yelpazesi.net) çoğu karakter özelliği gösterir.
İçindeki şiir kısımları saz eşliğinde söylenir.
İçinde, toplumun yaşayışına dair birçok ipucu vardır.
Anonim bir özellik gösterir, son zamanlarda yazıya geçirilmiştir.
İçinde basma kalıp ifadelere, tekerlemelere yer verilir.
İslâm dönemi öncesine ait olduğu için İslamî özelliklere rastlanmaz.
Kesin bir sona sahiptir, metnin sonunda olay çözümlenir.
Ders verme amacı vardır.
Kahramanları durağan özellik gösterir.
Ana kahraman “alp” tipidir.
Yapay olarak yazılanlarına “epope” denir.
9. Sınıf Edebiyat Dersi 2. Dönem 2. Yazılı Soruları Nelerdir
9. Sınıf Edebiyat Dersi 2. Dönem 2. Yazılısı
9. Sınıf Edebiyat Dersi 2. Dönem 2. Yazılının Soruları
EDEBİYAT DERSİ 2. DÖNEM 2. YAZILISI
Mecnun, bir kabile reisinin dualar ve adaklarla dünyaya gelmiş olan Kays adlı oğludur. Okulda bir başka kabile reisinin kızı olan Leyla ile tanışır. Bu iki genç birbirlerine aşık olurlar. Okulda başlayıp gittikçe alevlenen bu macerayı Leyla’nın annesi öğrenir. Kızının bu durumuna kızan annesi, kızına çıkışır ve bir daha okula göndermez. Kays okulda Leyla’ yı göremeyince üzüntüden çılgına döner, başını alıp çöllere gider ve Mecnun diye anılmaya başlar. Mecnun’ un babası, oğlunu bu durumdan kurtarmak için Leyla’yı isterse de Mecnun (deli, çılgın) oldu diye Leyla’yı vermezler. Leyla evden kaçarak, Mecnun’u çölde bulur. Halbuki o, çölde âhular, ceylanlar ve kuşlarla arkadaşlık etmektedir ve dünyevî aşktan ilâhî aşka yükselmiştir. Bu sebeple Leylâ’yı tanımaz. Babası Mecnûn’u iyileşmesi için Kâbe’ye götürür. Duâların kabul olduğu bu yerde Mecnûn, kendisindeki aşkı daha da arttırması için Allahü Tealâ’ya duâ eder: “Ya Rab belâ-yı aşk ile kıl âşinâ beni, Bir dem belâ-yı aşkdan etme cüdâ beni.” Duâsı neticesi aşkı daha da çoğalır ve bütün vaktini çöllerde geçirmeye başlar. Diğer tarafta ise Leylâ da aşk ıstırabı içindedir. Bir zaman sonra âilesi, Leylâ’yı İbn-i Selâm isimli zengin ve îtibârlı birine verir. Ancak, Leylâ kendisini bir perinin sevdiğini ve eğer kendisine dokunursa ikisinin de mahvolacağını söyleyerek İbn-i Selâm’ ı vuslatından uzak tutmayı başarır. Mecnûn, çölde, Leylâ’nın evlendiğini arkadaşı Zeyd’den işitince çok üzülür. Leylâ’ya acı bir sitem mektubu gönderir. Leylâ da durumunu bir mektupla Mecnûn’ a anlatır. Kendisini (bilgi yelpazesi.net) anlamadığından dolayı o da sitem eder. Bir müddet sonra Mecnûn’un âhı tutarak İbn-i Selâm ölür. Leylâ baba evine döner. Bir çok tereddütten sonra her şeyi göze alarak, Mecnûn’ u çölde aramaya başlar. Fakat Mecnûn, dünyadan elini eteğini çekmiş ilâhî aşk yüzünden Leylâ’nın maddî varlığını unutmuştur. Leylâ, çölde Mecnûn’ u bulduğu hâlde, Mecnûn onu tanımaz. Leylâ onun erdiğini anlarsa da yine onsuz yaşayamaz. Hastalanıp yataklara düşer. Kısa zaman sonra da ölür. Mecnûn, Leylâ’nın ölüm haberini öğrenir. Gelip mezarını kucaklar, ağlayıp inler; “Ya Rab bana cism ü cân gerekmez. Cânânsuz cihân gerekmez.” der, kabri kucaklayarak ölür. Bir müddet sonra Mecnûn’un sâdık arkadaşı Zeyd rüyasında, Cennet bahçelerinde birbiriyle buluşmuş iki mesut sevgili görür. Bunlar kimdir? diye sorunca, derler ki: “Bunlar Mecnûn ile onun vefâlı sevgilisi Leylâ’ dır. Aşk yoluna girip temiz öldükleri, aşklarını dünya hevesleriyle kirletmedikleri için burada buluştular.”
1.
a) Yukarıdaki metin hangi edebî türe ait olabilir? Sebeplerini açıklayınız.
b) Metnin yapı (olay, kahraman, yer ve zaman), anlatıcı ve tema özelliklerini açıklayınız.
c) Metinden yola çıkarak devrin dinî, sosyal, siyasî, kültürel ve ekonomik zihniyet özelliklerini açıklayınız.
2. Divan şiiri ile Halk şiiri gelenekleri arasındaki şekilsel ve içerik yönünden farklılıkları açıklayınız.
3. Aşağıdaki cümlelerin hangi özelliğe ait olduğunu belirtiniz.(Her bir yanlışınız, bir doğrunuzu götürecektir.)
ÖZELLİK MASAL DESTAN HALK HİK.
Olay çevresinde oluşan edebî metindir.
Anlatıma ilahî bakış açısı hâkimdir.
Kahramanları arasında olağanüstü varlıklar bulunur.
Ana kahramanları olağanüstü özelliklere sahip varlıklardır.
Bu tür metinlerin hemen hepsinde “aşk” teması işlenmiştir.
Sözlü geleneğe bağlı olarak gelişim göstermiştir.
Yer ve zaman özellikleri genel hatlarıyla belirginlik gösterebilir.
Millî duyguları en fazla dile getiren edebî türdür.
Anlatıcısı erkek olduğu için erkek kahramanlar daha ön plandadır.
Kahraman bakış açısıyla anlatılır.
Tamamen nazım (şiir) şeklindedir.
Kahramanların (bilgi yelpazesi.net) çoğu karakter özelliği gösterir.
İçindeki şiir kısımları saz eşliğinde söylenir.
İçinde, toplumun yaşayışına dair birçok ipucu vardır.
Anonim bir özellik gösterir, son zamanlarda yazıya geçirilmiştir.
İçinde basma kalıp ifadelere, tekerlemelere yer verilir.
İslâm dönemi öncesine ait olduğu için İslamî özelliklere rastlanmaz.
Kesin bir sona sahiptir, metnin sonunda olay çözümlenir.
Ders verme amacı vardır.
Kahramanları durağan özellik gösterir.
Ana kahraman “alp” tipidir.
Yapay olarak yazılanlarına “epope” denir.