9 eylül 2013 tarihte bugün

Konu sahibi son olarak 2615 gün önce görüldü
9 Eylül 2013 Tarihte Bugün

9 Eylül Tarihte Bugün

Tarihte bugün/9 Eylül

9 Eylül, Gregoryen takvimine göre yılın 252. günüdür. Artık yıllarda ise 253. gündür.

Olaylar


MÖ 479 - Platea Muharebesi gerçekleşti.

1543 - Mary Stuart, daha 9 yaşındayken taç giyerek İskoçya Kraliçesi oldu.

1570 - Lefkoşa Türkler tarafından fethedildi.

1850 - Kaliforniya, 31. eyalet olarak ABD'ye kabul edildi.

1886 - Bern Uluslararası Telif Hakları Konvansiyonu toplandı.

1892 - Jüpiter'in beşinci uydusu olan Amalthea (uydu) bulundu.

1921 - Sakarya Savaşı'nda Mustafa Kemal Paşa, bazı komutanlarla Yunan birliklerinin mukavemetinin kırıldığı Polatlı'nın kuzeyindeki Zafertepe'ye gelerek, Yunan Ordusunun durumunu inceledi.

1922 - İzmir'in Kurtuluşu: Dumlupınar Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından Yunan Ordusu'nu önüne katan Türk Ordusu işgal altında bulunan İzmir'e girdi.

1923 - Cumhuriyet Halk Partisi, Mustafa Kemal Atatürk tarafından kuruldu.

1933 - İzmir Enternasyonal Fuarı'nın çekirdeğini oluşturan "9 Eylül Panayırı" ilk defa, Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak tarafından açıldı.

1940 - Macar ordusu 87 Romeni ve de 6 Yahudiyi Treznea Katliamı'nda öldürmüştür.

1945 - Çin-Japon Savaşı (1937-1945) sona erdi.

1955 - Türk Hükümeti, 6-7 Eylül olaylarında zarar gören kişi ve kuruluşlara yardım kararı aldı.

1971 - Boğaziçi Üniversitesi'nin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.

1974 - 11. Antalya Film Şenliği'nde, Altın Portakal Ödülü'nü Ömer Lütfi Akad'ın Düğün filmi aldı.

1974 - Keban Barajı ve Hidroelektrik Santralı açıldı.

1982 - Türkiye'nin Burgaz Konsolosluğu İdari Ataşesi Bora Süelkan, Ermeni kişilerce öldürüldü.

1991 - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu yeniden faaliyete geçti.

1992 - İspanya, Katalonya bölgesinin özerkliğini tanıdı.

1993 - İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) birbirlerini tanımayı kabul etti.

1993 - Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) kuruldu. Aynı gün, atv Yayına başladı.

1995 - Türkiye Güzeli Yeşim Palandüz, Dünya Güzeli seçildi.

2009 - İstanbul'da son 80 yılın en yüksek yağışı yaşandı. Su taşkınları nedeniyle çok sayıda insan yaşamını yitirdi, büyük çapta maddi hasar oluştu.

2011 - Dünya'nın en büyük mozaik müzesi olan Gaziantep'teki Zeugma Mozaik Müzesi, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından ziyarete açıldı.


Doğumlar


214 - Roma İmparatoru Aurelian (ö. 275)

1583 - İtalyan besteci Girolamo Frescobaldi (ö. 1643)

1737 - Luigi Galvani, İtalyan fizikçi (ö. 1798)

1778 - Clemens Brentano, Alman yazar (ö. 1842)

1828 - Lev Tolstoy, Rus yazar (ö. 1910)

1869 - Abdullah Cevdet, Osmanlı siyaset adamı ve düşünürü

1908 - Cesare Pavese, İtalyan ozan ve romancı (ö. 1950)

1909 - Arthur Jonath, Alman atlet (ö. 1963)

1928 - Sol LeWitt, ABD'li heykeltraş ve ressam (ö. 2007)

1943 - Tezer Özlü, Türk yazar (ö. 1986)

1966 - Adam Sandler, ABD'li aktör

1967 - Anna Malle, ABD'li porno yıldızı.(ö. 2006)

1970 - Tülay Günal, Türk oyuncu.

1972 - George Perez, ABD'li aktör.

1977 - Fatih Tekke, Türk futbolcu

1978 - Arzu Şahin, Türk halk müziği sanatcısı

1980 - Michelle Williams, ABD'li oyuncu

1982 - Welissa De Souza Gonzaga, Brezilyalı voleybolcu

1986 - İbrahim Kendirci, Türk oyuncu.

1987 - Clayton Snyder, ABD'li oyuncu.

1987 - Alexandre Song, Kamerunlu futbolcu


Ölümler


276 - Roma İmparatoru Florianus.

1000 - I. Olaf, Norveç kralı (d. 960)

1087 - I. William, İngiltere kralı (d. 1028)

1487 - Çengua, Çin imparatoru (d. 1447)

1513 - IV. James, İskoç kralı (d. 1473)

1569 - Pieter Brueghel, Hollandalı ressam (d. 1525)

1891 - Jules Grévy, Fransız devlet adamı (d. 1813)

1898 - Stéphane Mallarmé, Fransız şair (d. 1842)

1901 - Henri de Toulouse-Lautrec, Fransız ressam (d. 1864)

1941 - Hans Spemann, Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi Alman embriyolog (d. 1869)

1942 - Tuğbay Şevki Savaşcı (d. 1878, Trabzon) İstiklal Savaşı gazisi.

1976 - Mao Zedong, Çin Komunist Partisi kurucusu (d. 1893)

1981 - Jacques Lacan, Fransız psikiyatrist (d. 1901)

1984 - Yılmaz Güney, yönetmen ve sinema oyuncusu (d. 1937)

1985 - Erkan Yücel, Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1944)

1986 - Sırrı Atalay, Türk Siyasetçi, hukukçu (d. 1919)

1997 - Burgess Meredith, ABD'li aktör (d. 1907)

2006 - Mehmet Emin Aga, İskeçe seçilmiş Müftüsü (Batıtrakya Yunanistan) (d. 1931)

2001 - Ahmet Şah Mesut, Afgan askeri lider (d. 1953)


Tatiller ve özel günler

Kuzey Kore Cumhuriyet Günü

Tacikistan Bağımsızlık Günü

Krizantem Günü

 
Tarihte bugün: 9 Eylül

Sinema yönetmeni ve oyuncusu Yılmaz Güney, 1984 yılında 47 yaşındayken Paris'te yaşamını yitirdi. Soyadı Pütün olan 1937 Adana doğumlu Güney, öğrenimi sırasında maddi zorluklar nedeniyle pamuk işçiliği yaptı, gazoz ve simit sattı.

Ankara Hukuk Fakültesi'nde okurken yönetmen Atıf Yılmaz ile tanışan ve 1959'da 'Bu Vatanın Çocukları' ve 'Alageyik' filmlerinin senaryolarını yazan Güney, Yeni Ufuklar ve On Üç gibi dergilere de öyküler yazdı.

1967'de yönetmen koltuğuna oturan Yılmaz Güney, 1968'de 'Seyyit Han'ı, 1970'de 'Umut'u çekti.

Güney'in 1971'de 'Ağıt', 'Acı' ve 'Umutsuzlar' adlı filmleri Adana Altın Koza Film Şenliği'nde dereceye girdi, 'Boynu Bükük Öldüler' adlı romanı ise 1972'de Orhan Kemal Roman Ödülü'nü kazandı.

1981'de cezaevinden yurtdışına kaçan Yılmaz Güney, 'Yol'u yeniden çekti ve film 1982'de Cannes Film Şenliği'nde büyük ödülü Costa Gavras'ın Missing'iyle paylaştı.

1983'te Türk vatandaşlığından çıkarılan Güney, kanser hastalığından yaşamını yitirdi.

Yılmaz Güney'in rol aldığı filmler:



'Tütün Zamanı',
'Dolandırıcılar Şahı',
'Kara Şahin',
'Mor Defter',
'On Korkusuz Adam',
'Yaralı Kartal',
'Beyaz Atlı Adam',
'Ben Öldükçe Yaşarım',
'Sokakta Kan Vardı',
'Çirkin Kral',
'Hudutların Kanunu',
'Ve Silahlara Veda',
'Yiğit Yaralı Olur',
'Balatlı Arif',
'İnce Cumali',
'Kızılırmak Karakoyun',
'Kozanoğlu',
'Kurbanlık Katil',
'Azrail Benim',
'Kurşunların Kanunu',
'Zeyno',
'Namus ve Silah',
'Sahtekar',

Günün diğer önemli gelişmeleri:

1886: Bern uluslararası kopya hakları (Copyrights) konvansiyonu toplandı.

1922: 30 Ağustos Zaferi'nin kazanılmasının ardındanYunan ordularını önüne katan Türk orduları İzmir'e girdi.

1923: Halk Fırkası Tüzüğü onaylandı. Böylece CHP'nin kuruluşu gerçekleştirildi.

1933: İzmir Enternasyonal Fuarı'nın çekirdeğini oluşturan '9 Eylül Panayırı'nın ilki, Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak tarafından açıldı.

1971: Boğaziçi Üniversitesi kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.

1974: Keban Baraj ve Hidroelektrik Santrali açıldı.

1974: '11'inci Antalya Film Şenliği'nde, Altın Portakal Ödülü'nü Lütfü Ömer Akat'ın 'Düğün' filmi aldı.

1976: Çin Halk Cumhuriyeti Lideri Mao Zedung öldü.

1982: Türkiye'nin Burgaz Konsolosluğu İdari Ataşesi Bora Süelkan, Ermeni teröristlerce öldürüldü.

1985: Tiyatro ve sinema oyuncusu Erkan Yücel, trafik kazasında öldü.

1991: Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu yeniden faaliyete geçti.

1993: ATV yayın hayatına başladı.

1993: İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) birbirlerini tanımayı kabul etti.

1993: Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) kuruldu.

1995: Türkiye Güzeli Yeşim Palandüz, Dünya Güzeli seçildi. Palandüz'den önce, Keriman Halis 1932'de Dünya Güzeli seçilmişti.

2004: Akçakoca açıklarında doğal gaz bulundu.
 
Tarihte Bugün : 9 Eylül 1927 Kavak-Havza Hattı (38 km) işletmeye açıldı

12555555555564-300x195.jpg


9 Eylül 1855 Osmanlı Devleti İstanbul-Edirne-Varna ve Varna-Balâklava telgraf hattı yapımı tamamlandı ve hizmete açıldı.

9 Eylül 1861 Torbalı-Cellatkahve hattı (11 km) açıldı.

9 Eylül 1882 Mehmet Nahid Bey ve Kostaki Teodoridi Efendi’nin teklifleri Mersin-Adana hattı için Nafıa Komisyonu yeni bir şartname hazırladı.

9 Eylül 1927 Kavak-Havza Hattı (38 km) işletmeye açıldı. Müteahhiti Nuri Demirağ idi. Samsun-Kavak hattı işletime açıldı.

9 Eylül 1929 Fevzipaşa-Gölbaşı (143 km) hattı açıldı. Müteahhit İsveç-Danimarka Grubu idi.

12555555555564.jpg
 
9 Eylül 1922 İzmir’in Kurtuluşu

9.EYLÜL SÜVARİLER GÜNÜ

26 Ağustos 1922'de başlayan ve 30 Ağustos günü zaferle sonuçlanan Büyük Taarruz'da Türk Süvarilerinin Çevirme Harekatı ve 09 Eylül 1922'de İzmir'de son bulan Takip harekatı, İstiklal Harbimizde çok önemli bir yer tutar.

9.Eylül.1922'de Yüzbaşı Şerafettin komutasında İzmir'e giren Süvari birliğimizin Hükümet konağına Bayrağımızı çekişi yıllardır hafızalardan silinmemiştir.

Bu başarının anısına 9. Eylül tarihi süvariler günü olarak, başta emekli süvarilerimiz olmak üzere büyük illerimizde törenlerle kutlanmaktadır.

babambdj0.jpg

9 Eylül – İzmir’in Kurtuluşu

Dokuz Eylül Anadolu İnsanının Özgür Birey, Özgür İnsan olma tarihinin başlangıcıdır...

19 Mayıs 1919'da Samsun'da başlayan Ulusal Kurtuluş Savaş yolculuğu, 9 Eylül 1992'de İzmir'de sona erdi.

Bugün İzmir'in Kurtuluş Günü; emperyalizmin Anadolu topraklarından sürüldüğü, denize döküldüğü gün. Mustafa Kemal 'in önderliğindeki ulusal özgürlük ve kurtuluş savaşının kazanıldığı o büyük utkunun adıdır
9 Eylül.

1 Eylül 1922, Mustafa Kemal , tarihi emrini verdi: "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir ileri!.."

Bağımsızlık ateşi ile yanan Türk Birlikleri bir an önce İzmir’e girmek için yıldırım gibi ileri atıldılar.

Yunan ordusu silahını, cephanesini ve malzemesini terk ederek kaçıyor, kaçarken de her yeri yakıp yıkıyordu. Binlerce ölü veren Yunanlıların toparlanmaları olanaksızdı. Tek hedefleri İzmir'e ulaşarak gemilerle kaçmaktı.

Türk birlikleri 1 Eylül'de Uşak ve Kütahya'ya, ertesi günde Eskişehir'e girdiler. Batı Anadolu kentleri birbiri ardına geri alınıyordu. 4 Eylül'de Alaşehir, Buldan, Kula, Söğüt, 5 Eylül'de Bilecik, Bozöyük, Simav, Demirci, Ödemiş, Salihli; 6 Eylül'de Akhisar, Balıkesir, 7 Eylül'de Aydın, 8 Eylül'de Kemalpaşa ve Manisa'ya Türk ordusu giriyordu.

Türk ordusunun üstün başarısı karşısında Yunanistan 2 Eylül'de İngiltere'ye başvurarak, Yunan ordusunun Küçük Asya'yı boşaltması için ateşkes sağlanmasını istedi. Lloyd George ve Lord Curzon ise Türklerin İzmir yakınlarında durdurulabilmeleri halinde daha iyi bir barış sağlanabileceği önerisinde bulundular.

Türk ordusu, İzmir önlerindeydi artık. ''3 yıl, 3 ay, 25 gün'' süren savaş sona eriyordu. İzmir'de ulusal isyanın ilk kurşununu sıkarak işgalci Yunan Efzun Alayı'nın bayraktarını Karataş'ta yere indiren gazeteci Hasan Tahsin'in başlattığı mücadele, yine aynı kentte noktalanıyordu.

9 Eylül 1922, saat 11.00; Türk Süvarisi İzmir'e girmiş ve Konak'ı zapt etmiştir. Teğmen Ali Rıza ve bir erle hükümet konağının merdivenlerini yıldırım hızıyla adımlayan Binbaşı şerafettin Bey, ikinci kattaki balkonda duran Yunan Bayrağı'nı indiriyor, yerine Türk Bayrağı'nı çekiyordu. Halk coşku içinde özgürlük türküleri söylüyor, ulusal kahramanını, Mustafa Kemal Atatürk'ünü bekliyordu artık.

Mustafa Kemal şehre giriyor

Atatürk, 10 Eylül 1922'de İzmir'e girdi. Yer yer çatışmalar sürmekteydi. 3 bin kişilik Yunan kuvveti esir alınmıştı.

İzmir kurtarılmış, Ulusal Kurtuluş Savaşı ''büyük utku''yla noktalanmıştı. Türk ordusu 4-5 ayda parçalanamaz denen Yunan cephesini birkaç günde yerle bir etti. 15 günde 600 kilometre yol aldı ve 150 bin kişilik düşman ordusunu yok etti.

Atatürk'ün 1 Eylül'de Dumlupınar'da verdiği ''Ordular ilk hedefiniz Akdeniz'dir ileri'' emri 9 Eylül 1922'de İzmir'de noktalanırken yalnızca Türkiye için değil dünyanın bütün ezilen ulusları için yeni bir çığır açılıyordu.

Hindistan lideri Mahatma Gandi, Kurtuluş Savaşı'nı ''Mustafa Kemallerin zaferi dünya için bir hürriyet ve istiklal çağının sancağıdır'' diyerek selamlarken, Pakistan lideri Cinnah emperyalistlere şöyle sesleniyordu: ''Bütün dünyaya sesleniyorum. Ne biz, ne de her kıtada yaşamakta olan esir ve mazlum milletleri bundan sonra tutamayacaksınız.''

13 Eylül 1922 günü ulusa bir bildiri ile müjdeyi verir Atatürk: ''Asil Türk Milleti, ordumuz 9 Eylül 1922 sabahı İzmir'imizi ve yine 9 Eylül 1922 akşamı Bursa'mızı zaferle boşalttı. Akdeniz, ordularımızın zafer şarkıları ile dalgalanıyor... Anadolu'nun kurtuluş zaferini kutlarken sana İzmir'den, Bursa'dan, Akdeniz ufuklarından ordularının selamını da sunuyorum.''

''Bu tarih insanların silahlardan uzaklaştığı bir zamanın adıdır."

"Bu tarih toplumu yönetim gücünün kaynağı olarak "millet iradesi" gösterilmiş, İstiklal Savaşının ve Türkiye Cumhuriyeti'nin itici gücü olmuş, "tam bağımsız ve demokrat bir Türkiye" yaratma süreci başlatma tarihidir."

"Bu tarih Osmanlı cemaat düzeninin "tebeası-kulları", "vatandaş-yurttaş" kimliğini kazanıp "özgür birey-insan" olabilme tarihidir."

 
Geri