555K Nedir.

Konu sahibi son olarak 3646 gün önce görüldü

555K Nedir.

5 Mayıs 1960 tarihinde, Ankara'da, Demokrat Parti aleyhtarı öğrencilerin yaptığı protesto eylemi. Adını 5. ayın 5. günü saat 5`te Kızılay'da gerçekleşmesinden alan eylem "1908 Meşrutiyet'in ilanından sonra ilk defa askerle sivilin bir araya geldiği bir topluluk" cumhuriyet tarihinin ilk "sivil itaatsizlik" eylemi olarak da anılır.

**

555K 5 Mayıs 1960 tarihinde, Ankara'da, Demokrat Parti aleyhtarı öğrencilerin yaptığı protesto eylemi. Adını 5. ayın 5. günü saat 5`te Kızılay'da gerçekleşmesinden alan eylem "1908 Meşrutiyet'in ilanından sonra ilk defa askerle sivilin bir araya geldiği bir topluluk" cumhuriyet tarihinin ilk "sivil itaatsizlik" eylemi olarak da anılır.

27 Mayıs, günü geçmiş, muhalefete izin vermeyen ve en önemlisi, ülkemizi Amerikan emperyalizmine peşkeş çekmeye yeltenen bir iktidarın, demokratik muhalefete tahammül edemediğinin iyice ortaya çıkması üzerine, silahlı kuvvetlerin, halktan gelen tepkiyi uygulamaya koymasıydı. 27 Mayıs, bir grup darbeci subayın komplosu değil, bizzat halkın iradesinin hayata geçirilmesiydi.

Demokrat Parti, iktidarının son günlerinde iyice sertleşmeye ve hoşgörüsüzleşmeye başlamıştı. Muhalefete karşı kurulan Vatan Cephesi’ne (sözde) katılanlar her akşam saatlerce radyoda okunuyordu. O zamanlar tek kanallı bir radyo vardı ve devletin kontrolü altındaydı. Yayınlanan listelerde kuşların, bebeklerin, hatta köpeklerin bile adının olduğu söylenir.

Bu ve benzeri girişimlerle, halk “biz” ve “onlar diye birbirine düşman iki kampa ayrılmak isteniyordu. Bu gün yaşananları anımsatmıyor mu size de? Bu gün de halkı layik ve müslüman, halktan ve elit, Sabetaycı vb. diye etiketliyorlar

Basın sansür altındaydı. Son günlerde bir çok gazete, sütunları boş yayınlanır olmuştu. Adnan Menderes mecliste “biz istersek hilafeti geri getiririz” gibisinden sözler söylüyordu. 18 Nisan 1960 günü Demokrat Parti’nin, TBMM’de kendi milletvekillerine olağanüstü yetkiler veren ve CHP’yi kapatmayı hedefleyen “Tahkikat Komisyonları“nı gündeme getirmesi üzerine, İsmet İnönü söz aldı ve “suçluların telası içindesiniz…” diye diye konuşmaya başladı. İşte bu konuşması sırasında, iktidarın tuttuğu yolun çok tehlikeli olduğunu anlatarak “böyle giderse sizi ben bile kurtaramam” diye onları uyardı.

Ne yazık ki öyle devam ettiler ve bütün çabalarına rağmen onları, gerçekten de, İsmet Paşa bile kurtaramadı.

**
Tarih tekerrür eder mi?

Gezi parkı olayları AKP'yi neden çok telaşlandırmış,olağanüstü şiddet tedbirleri almaya yöneltmişti?

Acaba tarihin tekerrür ettiğini mi düşündüler? 555 K olayını mı hatırladılar.

Şimdi de aynı dizinin tekerrür etmesi bekleniyor. 27 Mayıs'ın '555K' eyleminin benzeri olarak sahneye konulan karşı kitle eylemi sonrası için geri sayıma başlayanlar herhalde vardır. '555K' eyleminden 22 gün sonra askerler yönetime el koymuştu 1960'ta.

O zaman TV yoktu,telefon yok sayılırdı,İnternet yoktu,bütün imkansızlıklara rağmen mevzubahis olan Vatan ise birleşebilen,tek vücut olabilen bir millet vardı.
 


555 K


Şimdi Bursada ipek çeken kızlar
Bir karasevda halinde söylemektedir:
Görmeğe alıştığımız nice yazlar
Kimleri alıp götürdüler ama kimleri
Karanfil bıyıklı genç teğmenleri
Ak saçlı profesörleri, öğrencileri
Adları şuramıza işlemektedir
Ah dayanmaz dayanmaz bakmaya gözler
Bir karasevda halinde söylemektedir
Şimdi Bursada ipek çeken kızlar

Şimdi Erzurumda çift sürenlerin
Geçit vermez kaşlarının altında
Derindir, ıssızdır, korkunçtur gözleri
Sabanın demiri girdikçe toprağa
Sınçlarını gömmektedir içine yerin.
Çünkü millet hayınları Ankaralarda
Çünkü İzmirlerde, çünkü İstanbullarda
Çünkü başka yerlerinde memleketin
Kanına girdiler masum gençlerin
İşte onun için karanlıktır gözleri
Şimdi Erzurumda çift sürenlerin.

Şimdi saat sekizdir başlar gecemiz
Gündüzü kısalttılar geceyi uzattılar
Şimdi acının ve hüznün göklerinde
Umudun yıldızı sarı yıldız mavi yıldız
Uykumuzun bir ucunda bombalar
Bir ucunda hürriyet inancı sabaha kadar
İngiliz usulü piyade tüfekleriyle
İnsanca yaşamanın onuru arasında
Milletcek bir gidip bir geliyoruz
Şimdi saat sekizdir başlar gecemiz

Şimdi ay doğar bulutlar arasından
Kavat derebeyleri yüreksiz Bolu beyleri
Hırsızlar, yüzde elliciler, kumar erleri
Cebren ve hile ile haklarımızı alan
Zulmü ve alçaklığı yöneten murdar üçgen
Biliyor musunuz bir orman gelişiyor şimdi
Türküleri duyuyor musunuz nice derin
Yakılmış çoban ateşleriyle dağlarda
Karanlığı tutuşturup bir köşesinden
Geceyi gündüze çevirenlerin

Biz şimdi alçak sesle konuşuyoruz ya
Sessizce birleşip sessizce ayrılıyoruz ya
Anamız çay demliyor ya güzel günlere
Sevgilimizse çiçekler koyuyor ya bardağa
Sabahları işimize gidiyoruz ya sessiz sedasız
Bu, böyle gidecek demek değil bu işler
Biz şimdi yan yana geliyoruz ve çoğalıyoruz
Ama bir ağızdan tutturduğumuz gün hürlüğün havasını
İşte o gün sizi tanrılar bile kurtaramaz.

C.SÜREYA

İlhan İLMENÖZ
 
Geri