5 Haziran 2013 Tarihte Bugün

A
⚪ Konu sahibi son olarak 2618 gün önce görüldü
5 Haziran 2013 Tarihte Bugün

5 Haziran Tarihte Bugün

Tarihte bugün/5 Haziran

5 Haziran, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 156. (artık yıllarda 157.) günüdür. Yıl sonuna 209 gün vardır.

Olaylar

1783 - İlk defa balonla uçuş gerçekleştirildi.
1851 - Amerikalı kadın yazar Harriet Beecher Stowe'un kölelik karşıtı romanı Tom Amca'nın Kulübesi (Life Among the Lowly) bir gazetede tefrika edilmeye başlandı.
1923 - Şile'de Rum Değirmenlik Mahallesinde çıkan yangında yaklaşık 550 Rum (çoğu terkedilmiş), 200 İslam hanesi, 100 dükkân, 1 cami, 2 kilise ve bazı resmi binalar yandı.
1924 - Ali Haydar Bey (Yuluğ) Ankara şehreminliğine atandı.
1924 - Silifke'de cumhuriyet aleyhine vaaz verdiği için Hoca Askerî idama mahkûm edildi.
1926 - Birleşik Krallık, Irak ve Türkiye arasında yapılan görüşmeler sonunda Musul Sorunu çözüme kavuşturuldu.
1936 - "Maliye Bakanlığı Kuruluş Kanunu" çıkarıldı.
1941 - Ankara'da I. Coğrafya Kongresi toplandı.
1943 - Sivas Çimento Fabrikası üretime başladı. Fabrikada yılda 90 bin ton çimento üretileceği açıklandı.
1946 - Tek dereceli milletvekili seçim kanunu kabul edildi. Sınıf esasına dayalı parti kurmaya izin vermek amacıyla Cemiyetler Kanunu'nda değişiklikler yapıldı.
1947 - Marshall Planı: Harvard Üniversitesi'nde verdiği bir konuşmada, Amerika Birleşik Devletleri devlet bakanı George Marshall, savaş sonrası Avrupa'ya destek için çağrıda bulundu.
1953 - Adapazarı Şeker Fabrikası kuruldu. Fabrikanın bölgede üretilen pancarı işleyerek şeker üreteceği açıklandı.
1956 - Elvis Presley yeni şarkısı "Hound Dog" u televizyonda The Milton Berle Show'da tanıttı, Show sırasında yaptığı kışkırtıcı kalça hareketleri o devirde seyirciler tarafından müstehçen bulundu.
1957 - Gülhane Askerî Tıp Akademisi teşkilatlandırıldı.
1963 - İngiltere Savaş Bakanı John Profumo karıştığı bir seks skandalı yüzünden görevinden istifa etmek zorunda kaldı. (Profumo Skandalı)
1964 - İnönü, Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahale etmemesini ihtar eden ünlü Johnson Mektubu'nu aldı.
1966 - 52 sandalyelik Kısmi Senato seçimleri yapıldı.
1967 - İsrail ile Arap ülkeleri arasında; tarihe "Altı Gün Savaşı" diye geçen çatışmalar başladı. Çatışmalar sonrasında, kendi topraklarından daha fazla toprak elde eden İsrail, Gazze Şeridi'ni, Beytüllahim ve Hebron kentlerini, Batı Şeria'yı ve Golan Tepeleri'ni ele geçirdi.
1975 - Süveyş Kanalı, Altı Gün Savaşı'ndan sonra ilk defa gemi trafiğine açıldı.
1976 - ABD'de Idaho eyaletinde bulunan Teton Barajı çöktü.
1977 - Ev kullanımına uygun ilk pratik kişisel bilgisayar olan Apple II satışa sunuldu.
1981 - Genel ahlak kurallarını bozduğu gerekçesiyle eşcinsellerin sahneye çıkması başta İstanbul olmak üzere bazı valiliklerce yasaklandı.
1981 - ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri'nin yayımladığı haftalık bir tıbbi dergide, Kalifornia'nın Los Angeles şehrinde 5 kişide, sadece bağışıklık sistemleri zayıflamış hastalarda görülen zatürreenin az rastlanan bir formuna rastlandığı bildirildi. Bu hastalar ilk onaylanmış AIDS vak'aları olarak tarihe geçtiler.
2009 - Galatasaray S.K teknik direktörlük görevine ünlü Hollandalı teknik adam Frank Rijkaard'ı getirdi.
2011 - SBS 7. sınıflar için 3. kez yapıldı.

Doğumlar

1723 - Adam Smith, ekonomist
1878 - Panço Villa, Meksikalı devrimci
1882 - İgor Stravinski, Rus bestekar
1883 - John Maynard Keynes, ekonomist
1899 - Federico Garcia Lorca, İspanyol şair
1954 - Haluk Bilginer, Türk Artist
1981 - Serhat Akın, Türk futbolcu
1982 - Zvjezdan Misimović, Boşnak futbolcu
1992 - Emily Seebohm, Avustralyalı yüzücü
1985 - Yusuf Güney, Türk şarkıcı

Ölümler

1816 - Giovanni Paisiello, İtalyan besteci (d. 1741)
1826 - Carl Maria von Weber, Alman besteci (d. 1786)
1900 - Stephen Crane, ABD'li yazar (d. 1871)
1910 - O. Henry, ABD'li öykü yazarı (d. 11 Eylül 1862)
1921 - Georges Feydeau, Fransız oyun yazarı (d. 1862)
1971 - Cahit Irgat, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı (d. 1915)
1973 - Fikret Adil, Türk ressam
1974 - Hilmi Ziya Ülken, Felsefeci ve sosyolog (d. 1901)
2004 - Ronald Reagan, Amerika Birleşik Devletleri'nin 40. başkanı (d. 1911)
2011 - Paul Henze, ABD'li strateji uzmanı, tarih ve jeopolitik doktoru ve ABD emekli devlet görevlisi.

Tatiller ve özel günler

Dünya Çevre Günü

​
 
Tarihte Bugün : 5 Haziran 1939 Tiflis Demiryoluyla ilgili 9 Temmuz 1922 tarihli anlaşmada değişiklikler yapıldı.



5 Haziran 1939 Tiflis Demiryoluyla ilgili 9 Temmuz 1922 tarihli anlaşmada değişiklikler yapıldı.

5 Haziran 1940 Zonguldak-Kozlu Demiryolu’na ilişkin 3879 sayılı kanun çıktı.

5 Haziran 1981 TCDD Ankara Misafirhanesi hizmete girdi.

5 Haziran 2009 “Uluslararası Türkçe Olimpiyatları” için Ortadoğu ve Afrika ülkeleri ile Türk Cumhuriyetlerinden ülkemize gelen çocuklar için Ankara Gar’da tören düzenlendi.

5 Haziran 1880 Nafia Nazırı Hasan Fehmi Paşa, Sadarete sunduğu layihasında Osmanlı Devleti’nin geleceğe yönelik yatırım ve bayındırlık projeleri içinde Anadolu’yu boydan boya geçip Bağdat’a ulaşacak demiryolu hattı ile ve Hicaz Demiryolu Hattı’nın yapılması gerektiğini belirtti.

tren16.jpg

​
 
5 Haziran 1967: "Altı Gün Savaşı" başladı

altgn_200_200.jpg


1948 yılında Ortadoğu coğrafyasında yeni bir devlet olarak ortaya çıkan İsrail, bölgede uyguladığı işgal ve şiddet politikaları nedeniyle Arap devletleriyle kısa zamanda art arda savaşlara girdi. 6 Gün Savaşı, bu savaşların üçüncüsüdür. İsrail topraklarını üç katına çıkardı, Ortadoğu topraklarındaki bu kanlı savaş yeni savaşların zeminini oluşturdu.

19. yüzyılda ortaya çıkan Siyonizm akımı, emperyalizmin ortadoğudaki en önemli müttefiki ve temsilcisi olarak, 1948 yılında İsrail devletini kurdu. İsrail devleti, varlığını tanrı tarafından Yahudilere "vaat edilen" topraklar üzerindeki "meşru" haklarına dayandırmasına karşın, asıl kuruluş amacı, petrol bölgelerine olan yakınlığı ve aynı coğrafyadaki "güvenilmez" Arap halklarına karşı emperyalizmin çıkarlarını savunmasını sağlamaktı. Arap devletleri, İsrail'in yayılmacı şiddet politikaları karşısında varlıklarını tehlikede görerek, bu devleti ortadan kaldırmak üzere harekete geçtiler. 1967'deki Altı Gün Savaşı İsrail'in bölgedeki varlığının meşru olmadığını savunan ve İsrail'i ortadan kaldırma planları yapan Arap devletleri için ağır bir yenilgiyle sonuçlandı, Arap devletlerinin İsrail'i Ortadoğu'dan çıkarma düşüncesi rafa kalktı.

1967'deki savaşın öncesine kısaca bakmak gerekirse; Arap devletlerinin 20 yıla yakın süredir devam eden İsrail'i tanımama ve Ortadoğu'dan çıkarma siyaseti, Arap devletlerinin tarihleri boyunca sahip oldukları en güçlü orduları ve kendi aralarında bütün sorunlara rağmen İsrail'e karşı kenetlemiş yapıları ile gerçeğe oldukça yaklaşmıştı. 1964 yılında yaşanan su krizi ve sonrasında Mısır'ın Süveyş Kanalı'nı İsrail gemilerine kapatması ve böylelikle İran'la İsrail arasındaki petrol transferini durdurması yaklaşan savaşın habercisiydi.

1967'nin başlarından itibaren Arap liderleri kışkırtıcı açıklamalar yapıyor, asıl ve tek hedeflerinin İsrail devletini yıkmak olduğunu altını çizerek belirtiyor, ortam gitgide gerginleşiyordu. 1967 Mayıs'ında Mısır devlet başkanı Nasır yaklaşık on yıldır bölgede görev yapan BM askerlerine bölgeyi boşaltmaları yönünde çağrı yaparken, İsrail sınırına da 100.000 piyade ile 1.000 tanktan oluşan büyük bir askeri güç yığmıştı. Bu sıralarda, hem Suriye'nin hem de Ürdün'ün askerlerinin de savaşa katılması erzaksız, cephanesiz ordusu ve eskimiş teçhizatıyla Mısır için zorunluydu.

Benzer şekilde İsrail de bu iki ülkenin savaşa katılmaması için yoğun uğraşlar veriyor, özellikle başbakan Eshkol sorunun diplomatik girişimlerle aşılabileceğini ve savaşın İsrail devletinin sonunu getirebileceğini savunuyordu. Yine de ibre, artan savaş tehdidi gerekçesi ve halkın da desteğiyle Ariel Sharon'un da aralarında bulunduğu şahinlerin lehine döndü. İsrail için bundan sonraki strateji savunma değil, saldırıydı.

Arap ülkelerini silahlandıran Sovyetler ile İsrail'i silahlandıran ABD'nin de dahli söz konusu olduğundan kimileri tarafından savaşın yıllarca süreceği ve 3.Dünya Savaşı olacağı öngörüldü. İsrail'de çok yoğun savaş hazırlıkları yapıldı, her iki taraf da ilk müdahalenin karşı taraftan yapılarak ellerine koz geçmesini umuyordu. ABD için bölgedeki Arap ülkeleriyle gelişmekte olan iyi ilişkiler ve hâlihazırda Vietnam'da süren savaş nedeniyle bu savaş zarardan başka bir şey getirmeyecekti. SSCB'de ise tam da bu nedenle ABD'yi Ortadoğu batağına çekme düşüncesi vardı.

Artık her an beklenen savaş, bütün hesapları alt üst edecek şekilde başladı. 5 Haziran 1967 gibi sabah saatlerinde Mısır hava kuvvetlerine saldıran İsrail uçakları, Mısır hava filosunun %90'ını havalanmadan yok etti. Bu Arap ülkeleri arasındaki en büyük hava gücüne sahip Mısır'ın, bu unvanını kaybetmesi anlamına geliyordu. İsrail, takip eden günlerde düzensiz Arap ordularına karşı peş peşe zaferler kazandı.

Yıllarca süreceği öngörülen savaş altı gün içinde sona ererken, İsrail savaş sonrasında işgal ettiği yerlerle birlikte toprak büyüklüğünü üç katına çıkardı. Stratejik önem sahip Golan tepelerinin yanı sıra Mısır'dan Sina yarımadası, Batı Şeria ve Doğu Kudüs ve halen kanlı savaşın sürdüğü Gazze Şeridi bu tarihte İsrail'in kontrolüne girdi.

On binlerce sivilin yanı sıra binlerce FKÖ mensubu gerilla da savaş sırasında tehdit oluşturabilecekleri tehlikesiyle İsrail tarafından öldürüldü. Savaş sonunda hem Arap ülkelerinde hem de İsrail'de yabancı düşmanlığı yükselişe geçti. İsrail'in zaferi üzerine Mısır, Lübnan Yemen, Fas ve Tunus'ta onlarca sinagog yakıldı, Yahudiler öldürüldüler veya sınır dışı edildiler. İsrail'de ise zafer mucize olarak nitelendirilirken, halka pompalanan ırkçılığın dozu artırıldı.

Ancak hepsinin ötesinde, Altı Gün Savaşı bugün dahi devam eden kanlı savaşın ortaya çıkışının önemli bir aşamasıdır. Meşruiyeti şüpheli korsan İsrail Devleti işgallerine yenilerini burada eklemiş, yoksul Filistin halkını ezmeye devam etmiştir. Ayrıca Süveyş Savaşı esnasında İsrail'e destek veren İngiltere ve Fransa tarafından hazırlanan, 242 nolu BM güvenlik konseyi kararı kabul edilmiştir. Bu kararda, İsrail'in 6 Gün Savaşı ile işgal ettiği topraklardan çıkması öngörülmektedir. Ama bu karar, öte yandan tam da '48 sınırları dahilinde İsrail Devleti'ni meşrulaştırmış olmaktadır.​
 
Ayasofya cami oldu

550px-aya-sofya.jpg


Tarihte bugün yaşanan olaylar arasında; Ayasofya’da ilk Cuma namazı, Osmanlı donanmasının Kırım’a ulaşması, Türk Hava Kuvvetlerinin kurulması, Sürgüne gönderilecek olan 150’likler listesinin hazırlanması var

GÜNÜN OLAYI

Ayasofya’da İlk Cuma Namazı Kılındı (1453)

İstanbul’un fethinin sembolü olarak İslami gelenek doğrultusunda şehrin en büyük kilisesi olan Ayasofya Camiye dönüştürüldü. Fetihten sonraki ilk Cuma namazı 1 Haziran 1453 tarihinde bizzat Fatih Sultan Mehmet tarafından kıldırıldı. Hutbe ise Akşemsettin tarafından Fatih sultan Mehmet adına okundu. Hutbe okutmak Türk-İslam geleneğinde hükümdarlık alametidir. Hırıstiyan dünyası Ayasofya’nın cami olmasını hiçbir zaman hazmedememiştir.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Osmanlı Donanması Kırım’a Ulaştı (1475)

Fatih Sultan Mehmet Karadeniz’i bir Türk gölü haline getirmek istiyordu. Bu amaçla Karadeniz’in Anadolu kıyılarını tamamen kontrol altına almıştı. Cenevizlilerden Amasra, İsfendiyar oğullarından Sinop ve Trabzon Rum İmparatorluğundan Trabzon alınmıştı. Cenevizlilerin Kırım’da karışıklık çıkarmaları üzerine duruma Fatih müdahale etti. Kaptan-ı Derya Gedik Ahmet Paşa komutasında büyük bir donanma Kırım’a gönderildi. Osmanlı donanması 1 Haziran 1475 tarihlerinde Kırım önlerine demirledi.

Türk Hava Kuvvetleri Kuruldu (1911)

Dünyanın ilk hava kuvvetlerinden olan Türk Hava Kuvvetleri, Tayyare Komisyonu olarak 1 Haziran 1911 tarihinde kuruldu. Fransa’da ki uçak fabrikasına eğitim için iki subay gönderilmişti. Mahmut Şevket Paşa havacılığa özel bir önem vermiştir.

Sürgüne Gönderilecek Olan 150’Likler Listesi Hazırlandı (1924)

Milli Mücadele sona erdikten sonra özellikle Milli Mücadeleye karşı tutumları ile tanınan 150 Kişi affedilmeyerek sürgün edilmesine karar verildi. Bu listede kimlerin yer alacağı 1 Haziran 1924 tarihinde ki düzenleme ile ortaya çıktı. Listede tanınmış bir çok kişi yer almıştı. Listede Çerkes Ethem ve çevresi, Teşkilat-ı Mahsusa lideri Eşref Sencer Kuşçubaşı ve kardeşi Hacı Sami, Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi, Divan-ı Harp Reisi Nemrut Mustafa Paşa gibi bir çok idari, askeri, siyasi kişilik ve bazı gazeteciler vardı.

Mustafa Kemal Savarona Yatında Kalmaya Başladı (1938)

İstanbul’da bulunan Mustafa Kemal hastalığı nedeniyle 1 Haziran 1938 tarihinden itibaren Savarona yatında kalmaya başladı. Mustafa Kemal hastalığının giderek ilerlemesi üzerine bir daha Ankara’ya dönemeyecektir.

İstanbul’un Fethinin 500. Yıldönümü Kutlamaları Tüm Hızıyla Devam Ediyor (1953)

Fetih Derneği tarafından Almanya’dan getirilen üç uzman 1 Haziran 1953 tarihinde fetih kutlamaları kapsamında İstanbul’da havai fişek gösterisi gerçekleştirdiler.

Maliye Bakanı ‘’Artık 70 Cent’e Muhtaç Değiliz’’ Dedi (1978)

Dönemin Ecevit Hükümetinin Maliye Bakanı Ziya Müezzinoğlu 1 Haziran 1978 tarihinde yaptığı açıklamasında 5 aylık icraat dönemlerinde 5 milyar dolarlık borcun ertelendiğini belirterek ‘’Türkiye artık 70 cente muhtaç değil’’ dedi.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1927. Devlet Demiryolları ve İdaresi kuruldu.

1929. 1 Kasım 1928 tarihli Yeni Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkındaki Kanun gereğince, devlet muamelelerinde ve kayıtlarda tamamen yeni harfler kullanılmaya başlandı.

1930. Resmi ve özel bütün kurumlarda Arap harflerinin kullanılış izni sona erdi.

1930. İstanbul’da Galata Köprüsü’nde 85 yıldır alınan geçiş ücreti kaldırıldı. Köprü 1845’te açıldığında, geçiş tarifesi yayalar için 5 para, hamallar için 10 para, yüklü arabalar için 5 kuruş, yüklü beygirler için 40 para, koyunlar için 3 para olarak belirlenmişti.

1932. Tekel Genel Müdürlüğü kuruldu.

1936. TBMM’de Bankalar Kanunu kabul edildi.

1939. İstanbul Berlin arasında düzenli uçak seferleri başladı.

1943. İstanbul Radyosu, radyo müdürü Vedat Nedim Tör gözetiminde bir aylık deneme yayınına başladı.

1958. Fransa’da General De Gaulle başbakan oldu.

1971. Maltepe’de bir evde, Mahir Çayan ile Hüseyin Cevahir tarafından rehin tutulan Sibel Erkan, bir operasyonla kurtarıldı. Çatışmada Hüseyin Cevahir öldü, Mahir Çayan yaralandı.

1973. Yunan hükümeti monarşiyi kaldırarak Cumhuriyet ilan etti.

2000. İşsizlik Sigortası yürürlüğe girdi. Bu düzenlemeyle, zorunlu tasarruf uygulaması da sona erdi.

2003 - Dünyanın en büyük hidroelektrik barajı olan Çin Halk Cumhuriyeti'ndeki Üç Boğaz Barajı'nda su tutulmasına başlandı.​
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Geri