5 aralık 2013 tarihte bugün

Konu sahibi son olarak 2625 gün önce görüldü
5 Aralık 2013 Tarihte Bugün

5 Aralık Tarihte Bugün

Tarihte bugün: 5 Aralık
1934 yılında 'Türk Kadınına Milletvekili Seçme ve Seçilme Hakkının Verildiğine Dair Kanun' kabul edildi.

Böylece Türk kadını seçme ve seçilme hakkına birçok batı ülkesinden daha önce sahip oldu. Atatürk kadının seçme ve seçilme hakkına kavuşmasıyla ilgili olarak şu yorumu yapacaktı:

"Bu karar, Türk kadınına sosyal ve siyasi hayatta bütün milletlerin üstünde yer vermiştir. Çarşaf içinde, peçe altında ve kafes arkasındaki Türk kadınını artık tarihlerde aramak lazım gelecektir... Medeni memleketlerin birçoğunda kadından esirgenen bu hak, bugün Türk kadınının elindedir ve onu selahiyet ve lihakatle kullanacaktır."

İtalya'da kadınlar 1948'de, Japonya'da ise ancak 1950'de seçme hakkını kazandı. Türkiye'nin Medeni Kanun'u aldığı İsviçre'de ise kadınlar seçme ve seçilme hakkını 1971'e kadar alamadı. İsveç ve Danimarka örneklerinde de durum farklı değildi.

Türk kadını, Atatürk hayattayken yapılan son seçimde (1935) ilk kez seçilme hakkını kullandı ve TBMM'ne 18 milletvekiliyle girdi.

Kadına milletvekili seçme ve seçilme hakkının verilmesinden önce de 1926'da Büyük Millet Meclisi onayıyla Medeni Kanun yürürlüğe girdi ve kadını 'şeriat'tan kurtararak, haklarını 'iade etti'.

TBMM tarafından 3 nisan 1930'da kabul edilen bir başka yasa ile kadına belediye seçimlerine katılma hakkı tanındı.
26 ekim 1932'de ise kadına muhtar, köy ihtiyar kurulu üyeliğine seçilme ve seçme hakkı getirildi.

8 ekim 1934'de kabul edilen ve 5 aralık 1934'de yürürlüğe giren son yasayla da kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı.

Ancak 2000'li yıllarda nüfusun yarısını oluşturan kadınların Meclis'teki temsil oranı yok denecek kadar az. Kadın milletvekili sayısı, erkek milletvekillerinin sadece yüzde 4.2'si oranında.

Günün diğer önemli olayları

1492: Kristof Kolomb, Haiti'yi keşfetti.
1791: Besteci Wolfgang Amadeus Mozart Viyana'da öldü.

1901: Çok sayıda çizgi filme imza atan Walt Disney, Chicago'da doğdu.

1920: TBMM'de Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Grubu kuruldu, Mustafa Kemal Grup Başkanlığı'na seçildi.

1921: Britanya İmparatorluğu, İrlanda devrimci grubu Sinn Fein ile anlaşmaya vardı ve İrlanda bağımsız bir devlet oldu.

1923: Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu kuruldu.


1926: İzlenimcilik akımının kurucularından Fransız ressam Claude Monet öldü.

1927: Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Washington Büyükelçisi Ahmet Muhtar güven mektubunu sundu.

1927: Cumhuriyet döneminin ilk kağıt paraları tedavüle çıkarıldı.

1933: ABD'de 14 yıldır devam eden içki yasağı kaldırıldı.

1945: Gazeteci ve iktisatçı profesör Suphi Nuri İleri öldü.

1950: Milli Savunma Bakanlığı, Kore'deki askerlerin yüzde 10'unun kaybedildiğini açıkladı.

1978: Sovyetler Birliği, Afganistan ile 20 yıllık dostluk anlaşması imzaladı.

1987: Cibali Tütün Fabrikası yandı.

1997: Irak'ın kuzeyinde bazı kamplara yerleşerek kış mevsimini geçirmeye hazırlanan teröristlere karşı Süpürme Harekatı başlatıldı.
 
5 Aralık, Gregoryen takvimi'ne göre yılın 339. (artık yıllarda 340.) günüdür.

Olaylar

1492 - Kristof Kolomb, Haiti'yi keşfetti.

1904 - Japonlar Port Arthur’da Rus donanmasını yok etti.

1920 - TBMM'de "Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Grubu" kuruldu; Mustafa Kemal grup başkanlığına seçildi.

1921 - Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı, İrlanda devrimci grubu Sinn Fein ile anlaşmaya vardı ve İrlanda'nın güneyi bağımsız bir devlet oldu.

1927 - Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Vaşington Büyükelçisi Ahmet Muhtar Bey güven mektubunu sundu.

1927 - Cumhuriyet döneminin ilk kâğıt paraları tedavüle çıkarıldı. 1, 5, 10, 50, 100, 500 ve 1000 liralık olmak üzere 7 ayrı değerde çıkarılan banknotlar eski Türkçe ve Fransızca bastırıldı.

1932 - Almanya doğumlu İsviçreli fizikçi Albert Einstein Amerikan vizesi aldı.

1933 - Birleşik Devletler'de 14 yıldır devam eden içki yasağı kalktı.

1933 - Eskişehir Şeker Fabrikası açıldı.

1934 - Türkiye'de kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanıyan kanun kabul edildi.

1941 - Birleşik Krallık; Finlandiya, Macaristan ve Romanya'ya savaş ilan etti.

1942 - Erbaa ve Niksar'da meydana gelen depremde 500 kişi öldü.

1945 - Bermuda Şeytan Üçgeni'nde bir uçak kayboldu.

1950 - Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı, Kore'deki askerlerin %10'unun öldüğünü açıkladı. Radyo Gazetesi'ne göre, 150 asker öldü, 150 kayıp, 200 ile 300 yaralı var.

1951 - Uluslararası Göç Örgütü (IOM) Kuruldu.İlk Kuruluş Adı Geçici Hükümetlerarası Göçmen Komitesi idi.

1953 - Bektaşi Şeyhi Sırrı Baba, Bakanlar Kurulu kararıyla sınırdışı edildi.

1957 - Sukarno tüm Hollandalıları Endonezya'dan sınırdışı etti.

1970 - İstanbul Çapa Yüksek Öğretmen Okulu'nda 2 öğrenci vuruldu.

1978 - Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği, Afganistan ile 20 yıllık dostluk anlaşması imzaladı.

1981 - Türkiye Millî Basketbol Takımı, Sofya'da Yunanistan'ı 93-80 yenerek Balkan Şampiyonu oldu.

1986 - Pınar Kür'ün "Bitmeyen Aşk" adlı romanı "müstehcenlik" gerekçesiyle toplatıldı.

1987 - Türkiye İşçi Partisi (TİP) genel Sekreteri Nihat Sargın ve Türkiye Komünist Partisi (TKP) Genel Sekreteri Nabi Yağcı (Haydar Kutlu) tutuklandı.

1987 - Cibali Tütün Fabrikası yandı.

1989 - TGV Atlantique, 482,4 km/h sürate erişerek demiryolu hız rekorunu kırdı.

1995 - MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş, "Cumhuriyetimizin ilk dönemlerinde olduğu gibi ezan Türkçe okunsun" diyen eski Devlet Güvenlik Mahkemesi başsavcısı Nusret Demiral'ın istifasını istedi.

2002 - Oslo'da yapılan barış görüşmelerinde Sri Lanka'da 19 yıl süren savaştan sonra Tamil gerillaları ile hükümet arasında federal iktidar paylaşımı konusunda gelişme sağlandı.

2003 - İntihar bombacıları güney Rusya'da bir trene saldırdılar: en az 46 kişi öldü.

2003 - Türk Telekomünikasyon AŞ hızlı internet uygulaması ADSL'yi, kullanıma açıldı.

Doğumlar

1903 - Johannes Heesters, Hollandalı aktör, şarkıcı ve komedyen

1782 - Martin Van Buren, 8. ABD başkanı (ö. 1862)

1879 - Clyde Cessna, ABD'li uçak üreticisi (ö. 1954)

1890 - Fritz Lang, Metropolis filminin yaratıcısı Avusturyalı yönetmen

1901 - Walt Disney, ABD'li film yapımcısı (ö. 1966)

1901 - Werner Heisenberg, Alman fizikçi

1902 - Vasfi Rıza Zobu, Tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 1992)

1903 - Cecil Frank Powell, İngiliz fizikçi Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1969)

1927 - Erich Probst, Avusturyalı futbolcu (ö. 1988)

1932 - Sheldon Lee Glashow, ABD'li fizikçi, Nobel Fizik Ödülü sahibi

1935 - Bozkurt Kuruç, Tiyatro Sanatçısı

1966 - Demet Sağıroğlu, Türk müzisyen

1970 - Saba Tümer, Türk sunucu

1978 - Irina Tebenikhina, Rus voleybolcu

1979 - Matteo Ferrari, İtalyan futbolcu

Ölümler



Alexandre Dumas pére.

1791 - Wolfgang Amadeus Mozart, Avusturyalı besteci (d. 1756)

1870 - Alexandre Dumas père, Fransız yazar (d. 1802)

1926 - Claude Monet, Fransız ressam (d. 1840)

1930 - Musa Kazım Göksu, TBMM'de milletvekilliği yapmış siyasetçi.

1934 - Ali Cenani, Osmanlı Meclisi Mebusanı'nda ve TBMM'de milletvekilliği yapmış siyasetçi

1945 - Suphi Nuri İleri, gazeteci ve iktisatçı Türk profesör

1951 - Abanindranath Tagore, Hintli yazar (d. 1871)

1973 - Robert Watson-Watt, İskoçya'lı mühendis, radarın mucidi (d. 1892)

1983 - Robert Aldrich, ABD'li sinema yönetmeni (d. 1918)

1986 - Nezahat Tanyeri, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı

1998 - Erhan Akyıldız, Türk gazeteci

2002 - Bernard Fresson, Fransız aktör

2002 - Ne Win, Burmalı diktatör

2012 - Oscar Niemeyer, Brezilyalı mimar (d. 1907)

Tatiller ve özel günler

Uluslararası Gönüllüler Günü

Tayland: Ulusal Gün, Babalar Günü

Kadın Hakları Günü

Uluslararası Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Gönüllüleri Günü

Uluslararası Leo Günü

Dünya Mühendisler Günü
 
Geri