30 Ağustos 2013 Tarihte Bugün

A
⚪ Konu sahibi son olarak 2617 gün önce görüldü
30 Ağustos 2013 Tarihte Bugün​
​

30 Ağustos Tarihte Bugün​

Tarihte bugün/30 Ağustos​

30 Ağustos, Gregoryen takvimine göre yılın 242. günüdür. Artık yıllarda ise 243. gündür.​

Olaylar​

​

MÖ 30 - Eski Mısır'da Kraliçe Kleopatra intihar etti.​

1071 - Malazgirt zaferi ile Alparslan'ın komutasındaki Türkler Anadolu'ya girmeye başladı.​

1908 - Hicaz Demiryolu açıldı.​

1914 - Alman sahil topçu müfrezesi, Çanakkale Boğazı’nın her iki yakasındaki istihkâmlarda göreve başladı. Bu istihkâmların komutasına Alman Amiral Von Usedom atandı.​

1922 - Türk Kurtuluş Savaşı: Başkomutan Mareşal Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın bizzat yönettiği Dumlupınar Meydan Muharebesi, Türk Ordusu'nun kesin zaferiyle sonuçlandı. Yunan Ordusu Başkomutanı Nikolaos Trikupis ve kurmayları esir edildi.​

1924 - Gazi Mustafa Kemal Paşa, Dumlupınar Meydan Muharebesi'nin ikinci yıl dönümünde, Dumlupınar'da Meçhul Asker Anıtının temelini attı.​

1924 - Türkiye İş Bankası, ilk işlemini yaparak faaliyetlerine başladı. Bankanın kuruluş sermayesi 1 milyon liraydı.​

1925 - Mustafa Kemal Paşa, "Efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, mensuplar memleketi olamaz. En doğru ve en hakiki tarikat, tarikat-ı medeniyyedir" dedi.​

1930 - Ankara-Sivas demiryolu hattı ve Sivas İstasyonu, Başbakan İsmet Paşa'nın konuşmasıyla hizmete açıldı.​

1937 - Van Gölü'nde ilk vapur seferi yapıldı.​

1937 - Atatürk'ün manevi kızı Sabiha Gökçen'e, 1935'te girdiği Eskişehir Hava Mektebi'nde, tayyareci diploması verildi.​

1941 - Alman ordusu 900 gün sürecek Leningrad kuşatmasını başlattı.​

1952 - Erzurum'da Aziziye Anıtı açıldı.​

1955 - Londra Konferansı'nda Kıbrıs sorunu ele alındı. İngiltere Kıbrıs'ta üçlü bir yönetim önerdi. Yunanistan ise ada halkının geleceğini kendinin belirlemesini istedi. Toplantıya Türkiye'den Dışişleri Bakan Vekili Fatin Rüştü Zorlu katıldı.​

1963 - Kremlin ile Beyaz Saray arasında doğrudan görüşmeyi sağlayacak "kırmızı telefon" hattı devreye girdi.​

1968 - Sovyet tankları Prag'a girdi.​

1971 - İstanbul Televizyonu deneme yayınlarına başladı.​

1974 - BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs'taki çarpışmalar yüzünden evlerini terk edenlerin güven içinde geri dönmelerine izin verilmesini öngören Fransa, İngiltere, Avusturya ortak karar tasarısını oybirliğiyle kabul etti.​

1977 - Milli yüzücü Erdal Acet, Manş Denizi'ni 9 saat 4 dakikada geçti. Bu mesafedeki en iyi 10 derece sıralamasına girdi.​

1977 - Orgeneral Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na atandı.​

1981 - İran Devlet Başkanı Muhammed Ali Recai ve Başbakan Muhammed Cevad Bahomar bombalı saldırı sonucu öldürüldü.​

1985 - Uluslararası Af Örgütü BM İnsan Hakları Komisyonu'na bir rapor gönderdi. Raporda, Bulgaristan'da Türk azınlığa karşı girişilen Bulgarlaştırma kampanyasına son verilmesi istendi.​

1988 - Irak ordusundan kaçan binlerce Kürt Türkiye sınırına yığılmıştı. Hükümet sınırları açmaya karar verdi. Binlerce Kürt Hakkari'nin Çukurca ve Uludere ilçelerine sığındı.​

1992 - Güvenlik güçleri ile İran'dan Türkiye'ye giren 300 kadar PKK militanı çatıştı; 100 militan ve 10 güvenlik görevlisi öldü.​

1995 - NATO, Bosnalı Sırplara karşı hava harekatı başlattı. Kararlı Güç Harekatı, İkinci Dünya Savaşı'ndan beri Avrupa'daki en yoğun bombardımanlardan biri oldu.​

​

Doğumlar​

​

1748 - Jacques-Louis David, Fransız ressam (ö. 1825)​

1797 - Mary Shelley, İngiliz yazar (ö. 1851)​

1852 - Jacobus Henricus van 't Hoff, Hollandalı Nobel Kimya Ödülü sahibi kimyacı (ö. 1911)​

1871 - Ernest Rutherford, İngiliz fizikçi (ö. 1937)​

1913 - Richard Stone, İngiliz ekonomist (ö. 1991)​

1930 - Warren Buffett, ABD'li girişimci​

1937 - Bruce McLaren, Yeni Zelandalı araba yarışçısı (ö. 1970)​

1941 - Zafer Kantarcıoğlu, Türk hukukçu​

1942 - Zafer Ergin, Türk tiyatro oyuncusu​

1951 - Gediminas Kirkilas, Litvanyalı siyasetçi​

1954 - Alexander Lukashenko, Belarus devlet başkanı​

1958 - Anna Politkovskaya, Rus gazeteci (ö. 2006)​

1961 - Yusuf Erbay, Türk bürokrat​

1962 - Alexander Litvinenko, Rus KGB üyesi (ö. 2006)​

1962 - Zafer Tüzün, Türk futbolcu ve teknik direktör​

1963 - Michael Chiklis, ABD'li oyuncu​

1963 - Paul Oakenfold, İngiliz DJ​

1966 - Zafer Şanlı, Bas gitarist, müzisyen, söz yazarı, besteci, aranjör​

1969 - Zafer Çeviker, Simfer'in efsanevi müdürlerinden​

1972 - Cameron Diaz, ABD'li oyuncu ve model​

1972 - Pavel Nedvěd, Çek futbolcu​

1974 - Kemal Tunçeri, Türk basketbolcu​

1975 - Marina Anissina, Rus asıllı Fransız buz patenci​

1976 - Roque Júnior​

1978 - Tuna Yılmaz, Sinema eleştirmeni, yazar.​

1982 - Andy Roddick, ABD'li tenisçi​

1983 - Jonne Aaron, Finlandiyalı müzisyen​

1986 - Zafer Yelen, Türk futbolcu​

​

Ölümler​

​

1723 - Anton van Leeuwenhoek, Hollandalı bilim insanı (d. 1632)​

1935 - Henri Barbusse, Fransız romancı ve gazeteci (d. 1873)​

1935 - Namık İsmail, Türk ressam​

1938 - Max Factor, Kozmetik üreticisi (d. 1877)​

1940 - J.J. Thomson, İngiliz Nobel Fizik Ödülü sahibi fizikçi (d. 1856)​

1993 - Taner Şener, Türk ses sanatçısı​

1995 - Fischer Black, ABD'li ekonomist (d. 1938)​

1997 - Ernest Wilimowski, Polonyalı-Alman futbolcu (d. 1916)​

2000 - Gürdal Tosun, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1967)​

2003 - Charles Bronson ABD'li aktör​

2005 - Nihat Akçan, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmen (d. 1926)​

2006 - Glenn Ford, ABD'li aktör​

2006 - Necip Mahfuz, Mısırlı yazar (d. 1911)​

2008 - Gilberto Rincón Gallardo, Meksikalı politikacı​

​

Tatiller ve özel günler​

Türkiye Zafer Bayramı​
 
asker.jpg


30 Ağustos Zafer Bayramı

Tarihte bugün yaşanan olaylar arasında; Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin kazanılması, Irak Kürtlerinin Türkiye’ye sığınması, İran Cumhurbaşkanına suikast düzenlenmesi, NATO’nun Sırplara hava saldırısı gerçekleştirmesi var…

GÜNÜN OLAYI

Başkomutanlık Meydan Muharebesi (1922)

Sakarya zaferinin kazanılmasından sonra asıl ve kesin bir sonuç için yaklaşık bir yıl hazırlanan Türk ordusu 26 Ağustos 1922 tarihinde sabahın erken saatlerinde taarruza geçti. Büyük taarruzun ana planı Yunan ordusunun belli bir alanda toplanarak imhası esasına dayanıyordu. Bu plan doğrultusunda hareket eden Türk askeri birlikleri düşmanın Dumlupınar bölgesinde toplanmasını sağladı.30 Ağustos günü akşam saat 19:30'a kadar süren Başkomutanlık Meydan Muharebesi kazanıldı.

Yunan birlikleri arkalarında 4000 civarında ölü ve 10000 esir bırakarak bozgun halinde kaçmaya başladılar.

Bu savaştan sonra bir daha Yunan birlikleri toparlanmasına fırsat verilmedi. Savaş tarihimizde Başkumandanlık Meydan Muharebesi olarak yer almıştır.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Alman Sahil Topçu Müfrezesi Çanakkale’de (1914)

Alman sahil topçu müfrezesi, Çanakkale Boğazı’nın her iki yakasındaki istihkamlarda Boğaz Kumandanlığı hizmetinde göreve başladı.(1914-1918 arası) Bu istihkamlarını komutasına Alman Amiral Von Usedom atandı. Amiral Von Usedom 1925’te Oramiral olarak ölmüştür

30 Ağustos Zafer Bayramı

Zafer Bayramı, ilk defa 30 Ağustos 1923 günü Afyonkarahisar, Ankara ve İzmir'de kutlanmıştır. Resmî olarak 1935 yılının Mayıs ayında Zafer Bayramı ilân edilmiştir.

Kütahya’nın Kurtuluşu (1922)

17 Temmuz 1921’de Yunan işgaline uğrayan Kütahya Başkumandanlık Meydan Muharebesinin kazanıldığı gün yani 30 Ağustos 1922 tarihinde işgalden kurtuldu.

İstanbul Televizyonu Yayına Başladı (1971)

Ankara ve İzmir televizyonlarının arkasından İstanbul Televizyonu da 30 Ağustos 1971 tarihinde yayına başladı.

Iraklı Kürtler Türkiye’ye Sığındı (1988)

29-30 Ağustos 1988 Saddam’ın zulmünden kaçan binlerce Kürt Türkiye sınırına yığılmıştı.Turgut Özal başbakanlığındaki Hükümet sınırları açmaya karar verdi. Binlerce Kürt Hakkari'nin Çukurca ve Uludere ilçelerine sığındı.

İran Cumhurbaşkanı Muhammed Ali Recai’ye Suikast (1981)

15 Ağustos 1981'de, Ebu'l-Hasan Beni Sadr'ın azledilmesinden sonra İran İslam Cumhuriyeti’nin ikinci cumhurbaşkanı olarak göreve geldi. 30 Ağustos 1981'de, başbakan Muhammed Cevad Bahomar'la beraber bir toplantıdayken bombalı bir suikastta yaşamını kaybetti.

NATO’nun Sırp Hedeflerine Karşı Operasyonu (1995)

30 Ağustos 1995 sabahının erken saatlerinde NATO uçakları Sırpların işgali altındaki Bosna ve Hersek’te seçilmiş bazı hedeflere bir dizi hassas vuruş yaptılar. NATO’nun ilk hava harekatı olan Delibarate Force Operasyonu iki buçuk hafta kadar sürdü.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1421-Mustafa Çelebi Edirne’de tahta oturarak kendisini hükümdar ilan etti.

1801-Napolyon işgal ettiği Mısır’dan çekildi.

1924- Gazi Mustafa Kemal Paşa, Başkomutanlık Meydan Savaşı’nın ikinci yıldönümünde, Dumlupınar’da ‘’Meçhul Asker Anıtı’’nın temelini attı.

1924- Türkiye İş Bankası, ilk işlemini yaparak faaliyetlerine başladı. Bankanın kuruluş sermayesi 1 milyon liraydı.

1930- Ankara-Sivas demiryolu hattı ve Sivas İstasyonu, Başbakan İsmet Paşa’nın konuşmasıyla hizmete açıldı.

1937- Van Gölü’nde ilk vapur seferi yapıldı.

1937- Atatürk’ün manevi kızı Sabiha Gökçen’e, 1935’te girdiği Eskişehir Hava Mektebi’nde, ‘’tayyareci diploması’’ verildi.

1952- Erzurum’da Aziziye Anıtı açıldı.

1974- BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs’taki çarpışmalar yüzünden evlerini terk edenlerin güven içinde geri dönmelerine izin verilmesini öngören Fransa, İngiltere, Avusturya ortak karar tasarısını oybirliğiyle kabul etti.

1977- Orgeneral Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na atandı.

1992- İran sınırından sızarak Alan Karakolu’na saldıran teröristlerden 43’ü öldürüldü.

1993- Ses sanatçısı Taner Şener, Kuşadası’nda öldü.

2000- Tiyatro sanatçısı Gürdal Tosun, tedavi gördüğü İzmir SSK Bozyaka Hastanesi’nde yaşama veda etti.


​
​
 
Tarihte Bugün : 30 Ağustos 1930 Ankara-Sivas hattı ve Sivas İstasyonu açıldı

0010256-300x195.jpg


30 Ağustos 1930 Ankara-Sivas hattı ve Sivas İstasyonu açıldı. 602 km. hatta 36 tünel yapıldı ve 41.200.000 lira harcandı. Açılışta konuşan Başbakan İsmet Paşa; “Eğer Ankara-Erzurum demiryolu mevcut olsa idi Avrupa’nın Sakarya seferine girmesi şüpheli olurdu” dedi.


​
​
 
30 Ağustos 1922: Anadolu Rumları yaşadıkları yerlerden sürüldü, ekonomik ve sosyal hayat çöktü

anadolurumlar_200_194.jpg


Kemalist tarih yazarları tarafından "Zafer Bayramı" olarak anılan 30 Ağustos, aslında Anadolu'nun binlerce yıllık yerli halkı olan Rumların köklerinin kazındığı meş'um bir gündür. İngiltere ve Yunanistan'da ağır savaş masrafları yüzünden bunalan işçiler barış için gösteriler yapıyor, her iki ülke siyasi ve ekonomik krizlerle boğuşuyordu. Anadolu'da tek güç olarak kalan Yunan ordusu geri çekilmeye başlamıştı.

İngiltere'de Lloyd George Hükümeti, artan barış gösterileri ve işçi grevleri karşısında istifa etmek zorunda kalmıştı. Ülke derin bir ekonomik ve siyasi krizle boğuşurken, savaşı sürdürecek gücü kalmamıştı. Bu yüzden İngiltere Türkiye'den neredeyse tümüyle çekilmiş ve Yunan ordusuna olan pek az desteğini de geri çekmişti.

Zaten "Kurtuluş Savaşı" boyunca İngiltere ile Anadolu Hükümeti güçleri arasında herhangi bir silahlı çatışma yaşanmamıştı. Kasım 1918 ile Elim 1922 arasında Anadolu'da bir çatışmada yaralanan veya ölen bir tek İngiliz askeri yoktu.

Mayıs 1919'da İzmir'e girdikten sonra, bunu izleyen üç yıl boyunca Batı Anadolu'nun büyük kısmını ele geçiren Yunan ordusu da iddia edildiği gibi çok güçlü bir ordu değildi. Türk Genelkurmayı'nın verilerine göre, Anadolu'daki Yunan askeri mevcudu ile Anadolu Hükümeti güçleri mevcudu, her ikisi de yaklaşık 200.000'er kişi olmak üzere, aşağı yukarı aynıydı.

Yunanistan, savaşa Başbakan Venizelos'un yoğun çabaları sonucu girmişti. Oysa Yunanistan'da yoğun bir savaş karşıtı hava esiyordu. Bilhassa 1922 yılında büyük savaş harcamaları nedeniyle ülke ekonomik krize girince, enflasyonun %400'lere tırmanması sonucu barış isteyen büyük gösteriler yapılmaya başlanmıştı. Yunan ordusu dünyadaki genel kriz ve kaos ortamının da etkisiyle geri çekilmeye başlamışken, "Millî Kuvvetler" Batı Anadolu'da bir yandan Yunan ordusunun artçı birliklerini, öte yandan da yerli Rumları önüne katıp kovalıyordu.

Cumhuriyet döneminin etkin gazetecilerinden, milletvekili, Atatürk'ün yakın çevresinden Falih Rıfkı Atay, Atatürk'ün hayatını anlattığı "Çankaya" adlı eserinde bu durumu şöyle anlatıyordı:

"(...) Batı Anadolu'yu Türkler için oturulmaz bir çöle çevirmek isteyen Yunanlılar, gerçekte kendi ırklarının, mitoloji masallarından son tarihi günlerine kadar, bu topraklardaki yaşayışlarına son vermişlerdi. Rum halk köklerine kadar sökülüp atılmakta idi. Onlarla beraber İzmir'in, bütün Batı Anadolu'nun her türlü ekonomisini de köklerinden söküp atıyorduk. Bir merkezde kasabalılar bize gelmişler: - Arabamızı tamir ettiremiyoruz, giden Hıristiyanlardan sanat sahibi olanları geri gönderseniz... demişlerdi.

Yanmamış yerlerde çarşılar kapalı idi. Ticaret ve iyi tarım onların elinde olduğundan, Türkler alışmadıkları bir hayat tarzını yeni baştan kurmaya mahkûm idiler. (...)" (Çankaya, Falih Rıfkı Atay, Kral Matbaası 1984, S. 331-332)

Atay'ın da gayet açık bir şekilde dile getirdiği gibi, mitolojik devirlerden beri Batı Anadolu'da yaşayan Rum halkı "Milli Kuvvetler" tarafından öldürülmüş, kaçırılmış, yok edilmişti. Bu esnada daha önce Ermeni Soykırımı'nda Ermeniler de ortadan kaldırılmış olduğundan, zanaat ve ticaret erbabı Rumların da ortadan kaldırılmasıyla birlikte ülkede ekonomik ve sosyal hayat neredeyse durma noktasına gelmiş, onlarca yıl da bir daha kendisini toparlayamamıştı.

Bugün "Zafer Bayramı" olarak kutlanan gün, aslında Türkiye adı verilen toprak parçası üzerinde yaşayan insanların en kara günlerinden biridir. Bugün bile yaşanan ekonomik ve sosyal sıkıntıların Ermeni soykırımıyla atılan temeli, 30 Ağustos günü sağlamlaştırılmıştır. Kemalistler, kendilerinden önce İttihatçıların başlattığı "Anadolu'yu Türkleştirme" siyasetini sürdürerek Anadolu'yu Türkleştirmiş, bunu kuşaklar boyunca sürecek bir felaket pahasına yapmaktan çekinmemişlerdi.​
 
Tarihte bugün: 30 Ağustos

1922 yılında zaferle sonuçlanan Büyük Taarruz gerçekleşti.

Büyük Zafer'i yaklaşık 15 günde 450 kilometreyi yaya ve savaşarak kat eden bir ordunun kahramanlığı oluşturdu.

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, taarruz için kesin kararını 1922 yılının haziran ayında verdi.

Bu kararını sadece Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Milli Savunma Bakanı Kazım Paşa ile paylaştı. Hazırlıkların süratle tamamlanması konusunda komutanlarla mutabık kalındı.

Yılın ilk yarısından itibaren hazırlıkların sürdüğü Türk ordusunda, tümenlerdeki asker sayıları 8 bin 500'e çıkarıldı.

Düşman cephesi, Marmara'dan Menderes'e kadar uzanırken, her iki tarafın insan ve tüfek kuvvetleri birbirine yakın olarak değerlendirildi. Yunan ordusunun makineli tüfek, top, uçak, cephane ve teknik malzeme bakımından, Türk ordusunun ise süvari sayısında daha üstün oldukları görüldü.

Büyük Zafer'e giden yolda gizlilik ve disiplin çok önemli rol oynadı. 28 temmuz günü bir futbol maçı bahane edilerek ordu komutanları Akşehir'e çağrıldı, burada komutanların görüşleri alındı.

İsmet Paşa, 6 ağustos günü ordularına gizli olarak taarruza hazırlık emri
verdi.

13 ağustos gününden başlamak üzere kolordu ve tümenler, yığınak yerlerine
sevk edildi.

Mustafa Kemal Paşa, 17 ağustos günü birkaç kişi hariç kimseye haber vermeden Ankara'dan ayrıldı. Otomobille Konya'ya, buradan 20 ağustosta Akşehir'e geçti. Harekatın kamuoyundan gizlenmesi amacıyla 21 ağustos günü Çankaya Köşkü'nde bir çay davetinin verileceği, ajans ve gazetelere duyuruldu.

Başkomutan, 26 ağustos sabaha karşı Fevzi ve İsmet paşalarla birlikte muharebeyi idare etmek üzere Kocatepe'deki yerini aldı.

Sabaha karşı saat 04.30'da başlayan Büyük Taarruz ile iki gün içinde düşmanın Karahisar'ın güneyinde 50 ve doğusunda 20-30 kilometre uzunluğundaki cepheleri düşürüldü.

Askeri tarihe 'Başkomutan Meydan Muharebesi' olarak geçen savaşta, ana kuvvetler yok edildi, düşman ordularının başkomutanı Trikopis dahil askerleri esir alındı.

Türk ordusu, tasarlanan kesin sonuca beş gün içinde ulaştı.

Günün diğer önemli gelişmeleri:

Milattan Önce 30: Eski Mısır'da Kraliçe Kleopatra intihar etti.

1908: Hicaz Demiryolu açıldı.

1924: Türkiye İş Bankası, ilk işlemini yaparak faaliyetlerine başladı. Bankanın kuruluş sermayesi 1 milyon liraydı.

1930: Ankara-Sivas demiryolu hattı ve Sivas İstasyonu, Başbakan İsmet Paşa'nın konuşmasıyla hizmete açıldı.

1937: Van Gölü'nde ilk vapur seferi yapıldı.

1937: Atatürk'ün manevi kızı Sabiha Gökçen'e, 1935'te girdiği Eskişehir Hava Mektebi'nde 'tayyareci diploması' verildi.

1952: Erzurum'da Aziziye Anıtı açıldı.

1974: BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs'taki çarpışmalar yüzünden evlerini terk edenlerin güven içinde geri dönmelerine izin verilmesini öngören Fransa, İngiltere, Avusturya ortak karar tasarısını oy birliğiyle kabul etti.

1977: Orgeneral Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na atandı.

1992: İran sınırından sızarak Alan Karakolu'na saldıran teröristlerden 43'ü öldürüldü.

1993: Ses sanatçısı Taner Şener, Kuşadası'nda öldü.

2000: Tiyatro sanatçısı Gürdal Tosun, tedavi gördüğü İzmir SSK Bozyaka Hastanesi'nde yaşama veda etti.​
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Geri