3 Mart 2013 Tarihte Bugün

S
  • Kullanıcı She`
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • - Tarihte Bugün
1847 İskoç mucit Alexander Graham Bell doğdu.
1878 Osmanlı devleti ile Rusya arasında Ayastefanos Antlaşması imzalandı. Bulgaristan özerkliğini ilan etti.
1883 Mektebi Sanayii Nefise (Güzel Sanatlar Akademisi) öğretime açıldı.
1915 İleride NASA adını alacak olak NACA (National Advisory Committee for Aeronautics) kuruldu.
1918 Kurtuluş Günü - Erzurum /Aşkale
1923 Time dergisinin ilk sayısı yayımlandı.
1923 Bölgedeki denetimini kaybetmek istemeyen İngilizler, Güneyli Kürtlere saldırdılar. İngiliz hava kuvvetlerinin başlattığı saldırılarda Kürt köyleri bombalandı ve 10,000 kişi hayatını kaybetti. Yaşanan bu olay üzerine Berzenci hareketi 1924 yılında yenildi.
1924 Diyanet İşleri Bakanlığı kuruldu.
1924 Halifeliğin kaldırılması ve Osmanlı hanedanı mensuplarının yurtdışına çıkarılmasına ilişkin yasa kabul edildi. Tevhidi Tedrisat Kanunu çıkarıldı. Şer'iye ve Evkaf ve Genelkurmay bakanlıkları kaldırıldı. Diyanet İşleri Başkanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu. Genelkurmay Başkanlığı oluşturuldu ve hükümetten ayrıldı.
1924 Vakıflar Genel Müdürlüğü Kuruldu
1924 Türk-Alman Dostluk Antlaşması Ankara'da İmzalandı.
1925 Şeyh Sait isyanının büyümesini önlemek için, Takriri Sükun Kanunu kabul edildi; İstiklal Mahkemeleri kuruldu.
1929 İstanbul'da akşamları çıkmakta olan Rumca "Hronika" gazetesinin-Türklük aleyhindeki yazıları sebebiyle Vekiller Heyeti kararıyla kapatılması.
1942 Türk Ressamlar Cemiyeti İstanbul'da kuruldu.
1950 ABD Alaska'yı 49. eyalet olarak kabul etti.
1952 Erzurum'un Pasinler İlçesi'nde meydana gelen Richter ölçeğiyle 5,6 şiddetindeki deprem can ve mal kaybına yol açtı.133 kişi öldü, 262 kişi yaralandı.
1954 İstanbul Belediyesi ile Hazine arasında ihtilaf konusu olan Çırağan Sarayı, bir kanunla İstanbul Belediyesi'ne devredildi. Çırağan Sarayı enkazı, 1955 yılı sonuna kadar otel haline getirilecek.
1965 Suat Hayri Ürgüplü hükümeti, 231 kabul, 200 ret ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun verdiği 1 çekimser oy ile güvenoyu aldı.
1969 NASA, Apollo 9 uzay aracını fırlattı.
1973 Milli Güven Partisi, Cumhuriyetçi Parti ve bağımsızlar Cumhuriyetçi Güven Partisi'ni kurdular. Turhan Feyzioğlu genel başkan seçildi.
1974 THY'nin DC-10 tipi Ankara yolcu uçağı, Paris'te Orly Havaalanı yakınlarında düştü. Bu tarihe kadar dünya sivil havacılık tarihinde gerçekleşen en büyük kazada 346 yolcu ve mürettebat öldü.
1979 Yılmaz Güney’in senaryosunu yazdığı ‘Sürü’ adlı film, Almanya’da ödül kazandı.
1980 Eski Hatay Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen 88 yaşında İstanbul'da öldü.
1983 Çizgi roman Tenten'in çizeri Georges Remi (Herge) öldü.
1983 İspanya'dan engizisyon baskısından kaçarak Osmanlı İmparatorluğu'na sığınan Museviler, Türkiye'ye gelişlerinin 500. yılını kutladılar.
1987 ABD’li oyuncu, şarkıcı ve komedyen Danny Kaye öldü.
1992 Zonguldak Kozlu'daki grizu faciasında 127 kişi öldü, 147 kişiden umut kesildi.
1993 Tarihi Baruthane binası, "Ataköy Yunus Emre Kültür ve Sanat Merkezi" adıyla hizmete açıldı.
1994 TBMM Genel Kurulu, DEP'li Selim Sadak ve RP'den istifa eden İstanbul Bağımsız Milletvekili Hasan Mezarcı'nın dokunulmazlığını kaldırdı.
1994 Ressam Cihat Burak 79 yaşında öldü.
1997 Dünyanın güney yarımküredeki en yüksek binası, Yeni Zelanda'nın Auckland kentindeki Sky Tower, 2 buçuk yıl süren inşaatı tamamlanarak hizmete açıldı.
2002 İsviçre'de halk oylaması sonuçlandı: Birleşmiş Milletler'e üye olmaya "evet" dediler.
2005 Steve Fossett, tek başına, bir uçakla hiç durmaksızın ve yakıt ikmali yapmaksızın dünya turu atan ilk kişi oldu. Yolculuk 40.234 km idi ve 67 saat 2 dakika sürdü.
2008 Rusya'da devlet başkanı seçimini Başbakan Birinci Yardımcısı Dimitriy Medvedev yüzde 70,28 oranında oy alarak kazandı. Medvedev, 7 Mayıs'ta yemin etti.
2011 Dünyaca ünlü resim ve seramik sanatçısı Ümran Baradan vefat etti.
 
3 Mart, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 62. (Artık yıllarda 63.) günüdür.

Olaylar

1845 - Florida, ABD'nin 27. eyaleti oldu.
1861 - Rus Çarlığı'ında köylüyü toprağa bağlayan serflik kaldırıldı.II. Aleksandr (Rusya)'ın çıkardığı yasa, 23 milyon kişiyi(nüfusun üçte biri) özgürlüğüne kavuştu.
1865 - HSBC'nin kuruluşu (Hongkong and Shanghai Banking Corporation).
1875 - Kapalı alanda ilk buz hokeyi, Montreal'de oynandı.
1875 - Georges Bizet'nin Carmen Operası Paris'te Opéra Comique'te ilk kez perdelerini açtı.
1878 - Osmanlı devleti ile Rusya arasında Ayastefanos Antlaşması imzalandı. Bulgaristan özerkliğini ilan etti.
1883 - Mektebi Sanayii Nefise (Güzel Sanatlar Akademisi) öğretime açıldı.
1891 - Futbolda penaltı atışı kuralı getirildi.
1903 - Beşiktaş JK, kuruldu.
1915 - İleride NASA adını alacak olak NACA (National Advisory Committee for Aeronautics) kuruldu.
1918 - Erzurum ilinin Aşkale ilçesi Ermeni işgalinden kurtuldu.
1923 - Bölgedeki denetimini kaybetmek istemeyen İngilizler, Güneyli Kürtlere saldırdılar. İngiliz hava kuvvetlerinin başlattığı saldırılarda Kürt köyleri bombalandı ve 10,000 kişi hayatını kaybetti. Yaşanan bu olay üzerine Berzenci hareketi 1924 yılında yenildi
1923 - Time dergisinin ilk sayısı yayımlandı.
1924 - Halifeliğin kaldırılması ve Osmanlı hanedanı mensuplarının yurtdışına çıkarılmasına ilişkin yasa kabul edildi, Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarıldı. Şer'iye ve Evkaf ve Genelkurmay bakanlıkları kaldırıldı. Diyanet İşleri Başkanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu. Genelkurmay Başkanlığı oluşturuldu ve hükümetten ayrıldı.
1925 - Şeyh Said ayaklanmasının büyümesini önlemek için, Takrir-i Sükun Kanunu kabul edildi; İstiklal Mahkemeleri kuruldu.
1931 - İstanbul'da toplanan Berberler Kongresi'nde berber dükkânlarının cuma günleri tatil edilmesi kararlaştırıldı.
1938 - Suudi Arabistan'da petrol bulundu.
1942 - Türk Ressamlar Cemiyeti İstanbul'da kuruldu. Güzel Sanatlar Birliği'nden İbrahim Çallı, D Grubu'ndan Halil Dikmen, Müstakil Ressamlar ve Heykeltraşlar Birliği'nden Mahmut Cuda ve bağımsız sanatçılardan Hamit Görele tarafından kurulan cemiyet büyük ilgi gördü ve daha kuruluş evresinde üye sayısı 70'e ulaştı.
1949 - Atina'da sahnelenen Madame Butterfly temsilinde başrolü oynayan soprano Ayhan Alnar büyük başarı kazandı. Yunanlı seyirciler temsil bitiminde Ayhan Alnar'ı ayakta alkışladılar.
1950 - Alaska, ABD'nin 49. eyaleti oldu.
1952 - Erzurum'un Pasinler İlçesi'nde meydana gelen Richter ölçeğiyle 5,6 şiddetindeki deprem can ve mal kaybına yol açtı.133 kişi öldü, 262 kişi yaralandı.
1952 - İslam Demokrat Partisi mahkeme kararıyla kapatıldı. Genel Başkan Cevat Rifat Atilhan ve 15 kurucu üye hakkında soruşturma açıldı.
1954 - İstanbul Belediyesi ile Hazine arasında ihtilaf konusu olan Çırağan Sarayı, bir kanunla İstanbul Belediyesi'ne devredildi. Çırağan Sarayı enkazı, 1955 yılı sonuna kadar otel haline getirilecek.
1962 - Anayasa ve demokratik nizama karşı fiil ve davranışları önlemek amacıyla hazırlanan "Tedbirler Kanunu" Millet Meclisi'nde kabul edildi.
1955 - Elvis Presley ilk kez televizyonda göründü.
1957 - Corry Brokken 2. Eurovision Şarkı Yarışması'nı "Net Als Toen" (Önceki Gibi) şarkısıyla kazandı.
1965 - Suat Hayri Ürgüplü hükümeti, 231 kabul, 200 ret ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun verdiği 1 çekimser oy ile güvenoyu aldı.
1966 - İngiliz havayollarına ait Boeing 707 tipi bir yolcu uçağı Fuji dağında düştü: 124 kişi öldü.
1969 - NASA, Apollo 9 uzay aracını fırlattı.
1969 - Sirhan Sirhan, Robert F. Kennedy'yi öldürdüğünü mahkemede itiraf etti.
1971 - Ankara'da 300 subaya hitaben bir konuşma yapan Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç, "Gereken, gerektiği zaman yapılacaktır" dedi.
1973 - Milli Güven Partisi, Cumhuriyetçi Parti ve bağımsızlar Cumhuriyetçi Güven Partisi'ni kurdular. Turhan Feyzioğlu genel başkan seçildi.
1974 - Türk Hava Yolları'nın DC-10 tipi 'Ankara' yolcu uçağı, Paris'te Orly Havaalanı yakınlarında düştü. Bu tarihe kadar dünya sivil havacılık tarihinde gerçekleşen en büyük kazada 346 kişi öldü.Bkn: Türk Hava Yolları Uçuş 981
1977 - Gazeteci, yazar Zekeriya Sertel, 25 yıl aradan sonra 1977'de Türkiye'ye geldi. Uluslararası Gazete Sahipleri Federasyonu'nun cumhurbaşkanına ve başbakana gönderdikleri mektuplar olımlu sonuç verdi. Danıştay kararıyla Zekeriya Sertel 1952 yılında ayrıldığı Türkiye'ye dönebildi.
1980 - Eski Hatay Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen İstanbul'da öldü. Tayfur Sökmen, İskenderun Sancağı'nın Fransızlar tarafından işgali üzerine ilk direniş hareketini örgütleyenler arasındaydı. 1938'de kurulan Hatay Devleti'nin, 1939 yılında Hatay Türkiye'ye katılıncaya kadar cumhurbaşkanlığını yaptı. 1939-1950 yılları arasında Antalya milletvekili, 1950-1954 yılları arasındaysa Hatay milletvekili olarak TBMM'de bulundu.1969-1975 yılları arasında da kontenjan senatörü olarak görev yaptı.
1981 - Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı'nca yürütülen MHP ve yan kuruluşlarıyla ilgili soruşturmalarda 36 cinayetin aydınlatıldığı açıklandı.
1981 - İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Savcılığı DİSK Genel Başkanı Abdullah Baştürk'e işkence yapıldığı iddialarının asılsız olduğunu bildirdi.
1983 - İspanya'dan engizisyon baskısından kaçarak Osmanlı İmparatorluğu'na sığınan Museviler, Türkiye'ye gelişlerinin 500. yılını kutladılar.
1984 - Başbakan Turgut Özal, yerel seçimlerle ilgili olarak muhalefet liderlerine sert yanıtlar vererek "Bu seçimin ardından erken seçim gelir diye bekleyenler hayal ediyorlar, avuçlarını yalasınlar" dedi.
1989 - 4. Levent'te bir boya imalathanesinde patlama oldu. 3 bina çöktü,12 kişi öldü, 40 kişi yaralandı.
1989 - İstanbul'da Kadıköy Hal Binası dönüştürülen Haldun Taner Tiyatrosu açıldı.
1989 - Süleymaniye Camii'nde bir grup, tekbir getirerek "Salman Rüşdi'ye ölüm" sloganlarıyla protesto gösterisi yaptı.
1992 - Zonguldak Kozlu'da grizu faciası;127 kişi öldü,147 kişiden umut kesildi. Müfettişlerin hazırladığı raporda işverenin birçok teknik konuda ihmalkar ve sorumsuz davrandığı belgelendi.
1992 - Zonguldak'ta Kozlu grizu faciasında 127 kişi öldü,147 kişiden umut kesildi.
1993 - Cumhurbaşkanı Özal ile Başbakan Demirel arasında tırmanan gerginliğin devleti yorduğuna dikkati çeken TBMM Başkanı Hüsamettin Cindoruk, "Sıfatı olanlar, devlet hayatında üsluplarına dikkat etmelidir " dedi.
1993 - İran sınırından Türkiye'ye girerek Ağrı Dağına yerleşen yaklaşık 300 PKK militanından 38'i savaş uçaklarının bombardımanı sonucu öldü.
1993 - Tarihi Baruthane binası, "Ataköy Yunus Emre Kültür ve Sanat Merkezi" adıyla hizmete açıldı.
1994 - Öğretim Elemanları Sendikası kuruldu.
1994 - TBMM Genel Kurulu, DEP'li Selim Sadak ve RP'den istifa eden İstanbul Bağımsız Milletvekili Hasan Mezarcı'nın dokunulmazlığını kaldırdı.
1997 - Dünyanın güney yarımküredeki en yüksek binası, Yeni Zelanda'nın Auckland kentindeki Sky Tower, 2 buçuk yıl süren inşaatı tamamlanarak hizmete açıldı.
2001 - 2001 yılının 3-6 Mart tarihleri arasında Hindistan’ın Kalküta kentinde düzenlenen seks işçileri karnavalına dünyanın çeşitli ülkelerinden katılan, 25.000’i seks işçisi olmak üzere 50.000’in üzerindeki kişi 3 Mart’ın “Dünya Seks İşçileri Hakları Günü” olarak kutlanmasına karar verdi. O günden sonra 3 Mart dünyanın birçok ülkesinde seks işçilerinin haklarını dile getirdikleri bir onur günü olarak kutlanmaya başlandı.
2002 - İsviçre'de halk oylaması sonuçlandı: Birleşmiş Milletler'e üye olmaya "evet" dediler.
2005 - Steve Fossett, tek başına, bir uçakla hiç durmaksızın ve yakıt ikmali yapmaksızın dünya turu atan ilk kişi oldu. Yolculuk 40.234 km idi ve 67 saat 2 dakika sürdü.
2006 - Randy Cunningham rüşvet suçundan 8 yıl 4 ay hapis ile 1.8 milyon dolar para cezasına mahkûm oldu. Savcı on yıl ceza istemişti. Bu mahkeme kararı, Amerikan tarihinde bir kongre milletvekiline verilen en yüksek cezalardan biri.
2008 - Rusya'da devlet başkanı seçimini Başbakan Birinci Yardımcısı Dimitriy Medvedev yüzde 70,28 oranında oy alarak kazandı. Medvedev, 7 Mayıs'ta yemin etti.

Doğumlar

1455 - II. John, Portekiz kralı (ö. 1495)
1520 - Matthias Flacius, Hırvat Protestan reformcu (ö. 1575)
1583 - Edward Herbert, İngiliz diplomat, şair ve filozof (ö. 1648)
1589 - Gisbertus Voetius, Hollandalı teolog (ö. 1676)
1606 - Edmund Waller, İngiliz şair (ö. 1687)
1652 - Thomas Otway, İngiliz oyun yazarı (ö. 1685)
1800 - Heinrich Georg Bronn, Alman jeolog (ö. 1862)
1805 - Jonas Furrer, İsviçreli politikacı (ö. 1861)
1831 - George Pullman, ABD’li mucit ve sanayici (ö. 1897)
1839 - Jamshedji Tata, Hintli sanayici (ö. 1904)
1845 - Georg Cantor, Alman matematikçi (ö. 1918)
1847 - Alexander Graham Bell, İskoç mucit (ö. 1922)
1863 - Arthur Machen, Galli yazar (ö. 1947)
1868 - Alain, Fransız filozof (ö. 1951)
1871 - Maurice Garin, Fransız bisikletçi (ö. 1957)
1873 - William Green, ABD’li işçi sendikası lideri (ö. 1952)
1883 - František Drtikol, Çek fotoğrafçı (ö. 1961)
1890 - Norman Bethune, Kanadalı doktor ve hayırsever (ö. 1939)
1893 - Beatrice Wood, ABD’li seramik sanatçısı (ö. 1998)
1895 - Ragnar Anton Kittil Frisch, Norveçli ekonomist, Nobel Ödülü sahibi (ö. 1973)
1895 - Matthew Ridgway, ABD'li asker, NATO Baş Kumandanı (ö. 1993)
1911 - Jean Harlow, ABD’li oyuncu (ö. 1937)
1924 - Ottmar Walter, Alman futbolcu
1926 - Lys Assia, İsviçreli şarkıcı
1930 - Ion Iliescu, Rumen politikacı, devlet başkanı
1933 - Lee Radziwill, ABD’li moda yöneticisi
1937 - Bobby Driscoll, ABD’li oyuncu (ö. 1968)
1938 - Bruno Bozzetto, İtalyan çizgi film animatörü
1953 - Zico, Brezilyalı futbolcu
1956 - Zbigniew Boniek, Polonyalı futbolcu
1958 - Miranda Richardson, İngiliz oyuncu
1959 - Ira Glass, ABD’li radyo programcısı
1961 - Perry McCarthy, İngiliz yarışçı
1962 - Jackie Joyner-Kersee, ABD’li atlet
1962 - Herschel Walker, ABD’li Amerikan futbolu oyuncusu
1963 - Martín Fiz, İspanyol koşucu
1972 - Christian Oliver, Alman oyuncu
1977 - Ronan Keating, İrlandalı şarkıcı, Boyzone üyesi
1982 - Jessica Biel, ABD’li oyuncu
1983 - Maite Perroni, Meksikalı şarkıcı, RBD üyesi
1986 - Stacie Orrico, ABD’li şarkıcı
1986 - Mehmet Topal, Türk futbolcu
1988 - Sibel Özkan, Türk halterci

Ölümler

1111 - I. Bohemund, Antakya prensi (d. 1058)
1239 - III. Vladimir Rurikovich, Kiev prensi (d. 1187)
1459 - Ausiàs March, Katalan şair (d. 1397)
1703 - Robert Hooke, İngiliz bilim adamı (d. 1635)
1706 - Johann Pachelbel, Alman besteci (d. 1653)
1707 - Alemgir Şah I, altıncı Babür şahı olup, ölümüne kadar ülkeyi yönetmiştir (d. 1618)
1717 - Pierre Allix, Fransız Protestan rahip (d. 1641)
1744 - Jean Barbeyrac, Fransız hukukçu
1765 - William Stukeley, İngiliz arkeolog (d. 1687)
1768 - Nicola Porpora, İtalyan besteci (d. 1686)
1792 - Robert Adam, İskoç mimar (d. 1728)
1850 - Oliver Cowdery, ABD’li dini lider (d. 1806)
1894 - Ned Williamson, ABD’li beyzbolcu (d. 1857)
1927 - Mikhail Artsybashev, Rus yazar (d. 1878)
1927 - J.G. Parry-Thomas, Galli motor yarışçısı (d. 1884)
1932 - Eugen d'Albert, Alman besteci (d. 1864)
1937 - Amelia Earhart, ABD’li pilot (kayboldu) (d. 1897)
1959 - Lou Costello, ABD'li aktör, komedyen (Abbott ve Costello ikilisinin Costello'su) (d. 1906)
1980 - Tayfur Sökmen, Türk politikacı, Hatay Devleti Cumhurbaşkanı (d. 1892)
1982 - Georges Perec, Fransız yazar (d. 1936)
1983 - Georges Remi Hergé, Çizgi roman Tenten'in çizeri. (d. 1907)
1983 - Arthur Koestler, Avusturyalı yazar (d. 1905)
1986 - Osman Kibar, Türk politikacı (d. 1909)
1987 - Danny Kaye, ABD’li oyuncu, şarkıcı ve komedyen (d. 1913)
1993 - Carlos Montoya, flamenco gitaristi (d. 1903)
1993 - Albert Sabin, Polonya asıllı ABD'li tıp araştırmacısı. Ağızdan uygulanan çocuk felci aşısını geliştirdi (b. 1906)
1994 - Cihat Burak, Türk ressam (d. 1915)
1995 - Howard W. Hunter, ABD'li dini lider (d. 1907)
1995 - Mustafa Irgat, Türk şair ve ressam (d. 1950)
1996 - Marguerite Duras, Fransız yazar (d. 1914)
2003 - Horst Buchholz, Alman sinema oyuncusu (d. 1933)
2005 - Rinus Michels, Hollandalı futbolcu ve teknik direktör (d. 1928)
2006 - Tunç Yalman, Türk oyuncu (d. 1925)
2008 - Giuseppe Di Stefano, İtalyan opera sanatçısı, tenor (d. 1921)
2009 - Yusuf Hayaloğlu, Türk şair (d. 1953)
2011 - Ümran Baradan Resim ve seramik sanatçısı.
2013 - Müslüm Gürses Türk ses sanatçısı

​
 

3 Mart: Cumhuriyetin Laik Niteliklere Kavuşması...

Atatürkçüler, çağdaşlaşmadan yana olanlar, eleştirel aklın önderliğini savunanlar, yurttaş olmamızın en büyük adımı 3 Mart gününü unutmamalıdırlar. Çünkü 3 Mart, Türk aydınlanmasının başlangıç günüdür, yurttaş olmamızın en büyük adımıdır.

Üç buçuk yıl süren anti-emperyalist karakterli bağımsızlık savaşından sonra, 29 Ekim 1923’te devlet şekli olarak “Cumhuriyet Modeli”nin seçilmesi, bunun TBMM tarafından anayasaya konularak ilan edilmesi, yüzyıllar boyunca padişahlıkla yönetilen Türk toplumu için çok ileri bir adımdı.

Cumhuriyetin ilanı bütün dünyada büyük yankı yaptı. Ancak Batı dünyasında, bu konuda kuşkulu sorular da ileri sürülmeye başlandı.
İlan edilen bu cumhuriyet nasıl bir modeldir? İçeriği ve niteliği nedir? Otoriter bir cumhuriyet midir? Demokrasiye açık bir cumhuriyet midir? Yoksa din kurallarını öne çıkaran dine dayalı bir cumhuriyet midir?
Bu soruların yanıtları henüz açık değildi... Batılı yazarlar, siyaset bilimciler ve yabancı devletlerin diplomasi çevreleri, Türkiye’de ilan edilen siyasal rejimin din kurallarına dayalı bir cumhuriyet olacağını varsayıyorlardı. Dayandıkları temel gerekçeler ise bir toplum, 700 yıllık geleneklerini bir anda söküp atamazdı... Türkler, toplum katmanlarının derinlerine kadar inen din kurallarının egemenliğinden kolayca sıyrılıp kurtulamazdı... Öyleyse ilan edilen Türkiye Cumhuriyeti, ancak din kurallarına dayalı bir “din devleti”, “dinsel bir cumhuriyet” olabilirdi.
Bu düşünce kalıbı, aslında karşı çıkılamayacak sosyolojik temellere dayanıyordu. Şöyle ki 1071 yılından beri Anadolu’da egemen olan devletler; Selçuk devleti, beylik devletleri ve daha sonra 700 yıl süren Osmanlı İmparatorluğu, temelde din kurallarını rehber alan devletlerdi. Bu modelden bir anda kopmak ve ayrılmak olanak dışıydı...
İşte, 29 Ekim 1923’ten 4 ay sonra, 3 Mart 1924’te kabul edilen yasalarla yukarıda özetlediğimiz bu düşünce tersyüz edildi.

Devrim yasaları

3 Mart 1924 günü, uzun süren görüşmeler sonunda TBMM, üç temel devrim yasasını kabul etti. Bu yasalar:
1. Halifeliğin İlga Edilmesi (Kaldırılması) Yasası.
2. Şeriye ve Evkaf Bakanlığı’nın Kaldırılması Yasası.
3. “Tevhid-i Tedrisat” (Eğitimin Birleştirilmesi) Yasası.
TBMM tarafından kabul edilen bu üç yasa, nitelikleri ve içerikleri yönünden çok büyük bir devrimdir. Bu üç yasa ile aslında, Osmanlı’dan gelen dine dayalı teokratik devlet yapısı yıkılıyor, laik temellere dayalı cumhuriyet modeli konuluyordu. Bu üç yasanın kabul edilmesiyle, aslında Türk Aydınlanma Devrimi gerçek olarak başlıyordu.
1924 yılı başında Atatürk, Başbakan İnönü’ye gönderdiği bir iletide, halifelikle ilgili olarak “Halifeliğin din ve siyaset açısından hiçbir anlamının kalmadığını, hilafet makamının en nihayet tarihi bir hatıra olmaktan öte fazla bir önemi olmadığını; Türkiye Cumhuriyeti’nin safsatalarla varlığını, bağımsızlığını tehlikeye atamayacağını” belirtmişti.
İşte 3 Mart’ta Atatürk’ün bu düşüncesi eyleme geçiyordu.

Toplumun laikleşmesi

Bu yasalardan “Eğitimin Birleştirilmesi Yasası” ile eğitim şeriat kurallarının etki ve baskısından kurtarılıp çağdaş eğitim modeline yöneliyordu.
Dinsel koşulları temel alan eğitim yerine, eleştirel aklı öne çıkaran çağdaş ve evrensel eğitim modeline dönülüyordu.
Bu yasalarla devletin ve toplumun laik kurallar çerçevesinde yapılanmasının önü açılıyordu.
Daha sonra, toplumsal devrimler adım adım birbirini izledi. Öncelikle hukukun laikleşmesi yönünde adımlar atıldı. Hukuk ve bilim din kurallarının baskı ve egemenliğinden kurtarıldı.
Hilafetin kaldırılışıyla devletin laikleşmesi gerçekleşiyor, çağdaş bir toplum için gerekli olan Yurttaşlık Yasası, Borçlar Yasası, Ticaret ve Ceza yasalarının kabul edilmesiyle hukukun laikleşmesi ve çağdaşlaşması sağlanıyordu.
Türbe, tekke ve zaviyelerin kapatılması ve harf devriminin yapılmasıyla kültür ve toplumun laikleşmesi yönünde büyük adımlar atılıyordu.

Tutucu iktidarların politikaları

Çok partili düzene geçtiğimiz 1950 yılından bugüne, tutucu iktidarlar daima 3 Mart Devrim Yasaları’nı baş hedef almışlardır. Bu yasaları bozmak, tersyüz etmek için gayretler hiç durmamış, giderek yoğunlaşmış, günümüzde de en üst düzeyde amacını sürdürüyor.
1955 yılında Menderes’in DP grubuna söylediği “Siz hilafeti bile geri getirebilirsiniz” sözü boşuna değildir. Köy Enstitüleri’nin ve Halkevleri’nin kapatılması, aslında 3 Mart Devrim Yasaları’na karşı duruşun somut göstergeleridir.
Tutucu siyasal iktidarlar, sürekli olarak özellikle “Eğitimin Birleştirilmesi Yasası”na karşı çıkmışlardır.
Gereksinme ve gerçek ihtiyaç düzeyine bakılmadan sürekli sayıları artırılan imam-hatip okulları, alabildiğine çoğalan ve yaygınlaşan Kuran kursları, geçen yıl yasalaşan 4+4+4 “ucube modeliyle” eğitimin dinselleştirilmeye yöneltilmesi, kız çocuklarının eğitimden uzaklaştırılıp toplumdan koparılarak erken evliliklere özendirilmesi, hepsi ama hepsi 3 Mart yasalarına karşı gelme amacından kaynaklanıyor.

Atatürkçüler birleşmelidir

Atatürkçüler, çağdaşlaşmadan yana olanlar, eleştirel aklın önderliğini savunanlar, yurttaş olmamızın en büyük adımı 3 Mart gününü unutmamalıdırlar.
Çünkü 3 Mart, Türk aydınlanmasının başlangıç günüdür, yurttaş olmamızın en büyük adımıdır.
Çünkü 3 Mart Devrim Yasaları, Ortadoğu’da ve tüm İslam coğrafyasında bir toplumun ortaçağın karanlık dogmalarından ve feodal yapısından kurtarılıp aydınlanma yoluna girişinin en büyük adımıdır.
Türk aydınlanmasının temellerini tersyüz etmek isteyenlere karşı bütün Atatürkçüler, bütün ilerici güçler birleşmelidir.
Atatürk devrimcileri, toplumsal gelişmenin geriye götürülemeyeceğini, akan suların tersine döndürülemeyeceğini tarihsel olarak kanıtlamak zorundadırlar.

2 Mart 2013
​
 
Azadî Mektebi Semineri: 3 Mart Pazar Günü

DİYARBAKIR

02 Mart 2013 Cumartesi

Azadî Mektebi'nin seminerler dizisinin üçüncüsü, 3 Mart Pazar günü saat: 13.00'da Sümerpark resepsiyon salonunda yapılacak.

Kürdistan İslami (AZADİ) İnisiyatifi'nin bünyesinde yer alan Azadi Mektebi'nin seminerler dizisinin üçüncüsü, 3 Mart Pazar günü saat: 13.00'da Sümerpark resepsiyon salonunda yapılacak.

'Kürdistan Sorunu ve Değerler / Siyasal Söylemler" konulu seminerin sunumlarını 'Kürt Sorunu Bağlamında Hak, Adalet, Özgürlük, Barış Kavramına Bakış' başlığıyla ilahiyatçı-yazar Yavuz DELAL, 'Dindar Kürtler'de Dini ve Politik Söylem' başlığı altında ise İrfan Burulday'ın katılımıyla Reha Ruhavioğlu'nun moderatörlüğünde gerçekleşritilecek.

Hak, Adalet ve Özgürlük İçin Kürdistan İslami (AZADÎ) İnisiyatifi'nin bünyesinde faaliyete başlayan Azadi Mektebi'nin başlattığı ders ve seminer faaliyetleri kapsamında dersler, seminerler ve konferanslar düzenlenirken, halka açık olan seminerlere ilginin yoğun olduğu gözlenmektedir.

​
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Geri