28 kasım 2013 tarihte bugün

Konu sahibi son olarak 2618 gün önce görüldü
28 Kasım 2013 Tarihte Bugün

28 Kasım Tarihte Bugün

Tarihte bugün: 28 Kasım

28 Kasım, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 332. (Artık yıllarda 333.) günüdür.

Olaylar

1893 - Kadınlar ilk kez bir ulusal seçimde (Yeni Zelanda genel seçimleri) oy kullandı.

1905 - İrlanda siyasi partisi Sinn Féin kuruldu.

1912 - Arnavutluk Osmanlı'dan ayrılarak bağımsız oldu.

1918 - Kâzım Karabekir Paşa'nın Kars'tan İstanbul'a gelişi.

1920 - Mehmet Âkif Ersoy ve Eşref Edip "Sebilü'r-Reşad" dergisini Kastamonu'da çıkarmaya başladılar.

1925 - Kabul edilen Şapka Kanunu yürürlüğe girdi. Artık, başta memurlar olmak üzere “herkes şapka takacak."

1936 - Japonya, İtalya'nın Habeşistan'ı ilhakını tanıdı.

1938 - Atatürk'ün 5 Eylül'de yazdırdığı vasiyetnamesi açıldı. Atatürk, vasiyetinde; parasının nemasından yakınlarına, manevi evlatlarına aylık, İnönü'nün çocuklarına yükseköğrenim ödeneği bağlanması koşuluyla parasını ve Çankaya'daki mülkünü CHP'ye bıraktı. Nemadan kalacak miktarın her yıl Türk Dil ve Tarih kurumlarınca paylaşılmasını istedi.

1943 - Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt ve Josef Stalin Tahran'da toplandı.

1940 - II. Dünya Savaşı ortamında 500 kilogramdan fazla tahıl stoklarına Ticaret Bakanlığınca el konulması kararlaştırıldı.

1951 - Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kabul edildi. Kanun, 1 Ocak 1952'de yürürlüğe girdi.

1958 - Türkiye-Fransa ve Türkiye-Belçika arasında mali yardım anlaşmaları imzalandı.

1958 - Afrika'da Çad, Kongo, Gabon, Mali, Moritanya ve Senegal Fransız Birliği içinde bağımsızlıklarını ilan ettiler.

1962 - Amerika, Türkiye'deki orta menzilli Jüpiter füzelerini sökme kararı aldı.

1964 - Süleyman Demirel, Adalet Partisi'ne genel başkan seçildi.

1968 - Eski CIA istasyon şefi, Amerika'nın yeni Türkiye Büyükelçisi Robert Komer'in Türkiye'ye gelişi İstanbul Yeşilköy'de protesto edildi. Protestoculardan Deniz Gezmiş, Rahmi Aydın, Mustafa Zülkadiroğlu, Toygun Erarslan ve Mustafa Gürkan tutuklandı.

1977 - CHP lideri Bülent Ecevit Niğde'de "Tek Yol Devrim" sloganıyla karşılandı. Ecevit topluluğa "Tek yol oy" sözleriyle karşılık verdi.

1977 - Yeni Zelanda'nın Auckland Uluslararası Havalimanı'nı ile Antarktika arasında gidiş-dönüş seferleri yapan McDonnell Douglas DC-10-30 uçağı Erebus Dağı, Ross Adası, Antarktika'da yere çakıldı 257 kişi hayatını kaybetti. Bkn: Yeni Zelanda Hava Yolları - Uçuş 901

1997 - Sivas'taki Madımak Oteli'nde, 2 Temmuz 1993’de 37 aydının yakılması olayıyla ilgili olarak yargılanan 99 sanıktan 33'ü ölüm cezasına çarptırıldı.

1998 - Hakkari'nin Çukurca ilçesi yakınında bir askeri helikopter, teröristlerin açtığı ateşte pilotun vurulması sonucu düştü. 16 asker şehit oldu.

2002 - Kenya`da İsraillilerin sahibi olduğu bir otele düzenlenen intihar saldırısında 12 kişi öldü.

2002 - Mombasa havalimanından kalkan bir İsrail uçağına iki füze atıldı.

2010 - Haydarpaşa Garı'nın çatısında çıkan yangın sonucunda, çatısı ve 4'üncü katı büyük zarar gördü.

Doğumlar

1632 - Jean-Baptiste Lully, besteci, kemancı ve balet.

1757 - William Blake, İngiliz şair, ressam ve mistik vizyoner.

1820 - Friedrich Engels, Alman politik düşünürü

1829 - Anton Grigoryeviç Rubinstein, Rus bestekâr ve piyanist.

1858 - William Stanley, ABD'li fizikçi ve mucit (ö. 1916)

1908 - Claude Levi-Strauss, Fransız antropolog

1938 - Lale Belkıs, Türk Ses Sanatçısı,oyuncu

1949 - Victor Ostrovsky, Kanadalı yazar

1950 - Ed Harris, Amerikalı aktör

1950 - Russell A. Hulse, Nobel Ödülü sahibi ABD'li fizikçi

1954 - Necip Hablemitoğlu, Türk tarihçi, yazar (ö. 2002)

1959 - Judd Nelson, ABD'li aktör

1962 - Jon Stewart, Amerikalı televizyoncu

1967 - Anna Nicole Smith, Amerikalı aktrist (ö. 2007)

1968 - Naomi Watts, İngiliz aktrist

1984 - Mary Elizabeth Winstead, Amerikalı aktrist

1984 - Andrew Bogut, NBA oyuncusu

1992 - Adam Hicks,Oyuncu

Ölümler

1680 - Gian Lorenzo Bernini, Barok tarzında çalışan bir heykeltraş (d. 1598)

1820 - Mütercim Âsım, Osmanlı Dönemi yazar, mütercim, ilim adamı (d. 1755)

1859 - Washington Irving, ABD'li yazar (d. 1783)

1861 - Manuel Antônio de Almeida, Brezilyalı yazar (d. 1831)

1870 - Frédéric Bazille, Fransız izlenimci ressam (d. 1841)

1954 - Enrico Fermi, İtalyan fizikçi (d. 1901)

1968 - Enid Blyton, İngiliz yazar (d. 1897)

1988 - Nuri Boytorun, Türk güreşçi (d. 1908)

2002 - Karel Reisz, Yönetmen

2002 - Bülent Tanör, Akademisyen, yazar (d. 1940)

2002 - Melih Cevdet Anday, Şair, tiyatro oyunu, roman, deneme, makale yazarı.
 
Yazmayan bir bilgi ekleyelim;

28 Kasım 1927

Cumhuriyet döneminin ilk nüfus sayımı yapıldı.
(13.650.000)

Sonuçlara göre;

Şehirlerde yaşayanlar nüfusun %22.3'ünü , kırsal kesimde yaşayanlar ise %77.7'sini oluşturmaktaydı.
 
Tarihte bugün: 28 Kasım

Gazeteci, romancı, denemeci, çevirmen, şair ve oyun yazarı Melih Cevdet Anday, 2002'de İstanbul'da vefat etti.

Melih Cevdet Anday, 1915'de İstanbul'da doğdu. Ankara Gazi Lisesi'ni bitirdikten sonra Milli Eğitim Bakanlığı Yayın Müdürlüğü'nde danışmanlık, Ankara Kitaplığı'nda memurluk ve gazetecilik yaptı.

Akşam ve Cumhuriyet gazetelerinde deneme yazıları yazdı. 1954'den sonra bir süre İstanbul Belediye Konservatuarı Tiyatro Bölümü'nde fonetik ve diksiyon öğretmenliği yaptı.

Edebiyatın birçok türünde eserler verdi. Orhan Veli ve Oktay Rifat'la beraber, Batı'nın önemli şair ve yazarınlardan çeviriler yaptı. 2002 yılının kasım ayında İstanbul'da hayata gözlerini yumdu.

Anday'ın, arkadaşları Orhan Veli ve Oktay Rifat gibi Varlık dergisinde yayımladığı ilk şiirlerinde, dönemin ortak dil beğenisini simgeleyen sözcüklere kapıldığı söylenebilir.

Mavi iklimlerde, dal dal erguvan açan rüyalar biçiminde duyarlılıkları yansıtmaya çalışırken, kendi hayatından, deneylerinden kaynaklanmadığını düşündüren söyleyişlere öykünmüştür.
Melih Cevdet
Şiirlerinden örnekler...


İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra dünyayı saran ölüm fırtınası karşısında, yoksulluk, haksızlık ve yalan karşısında, arkadaşları gibi Anday'ın da sık sık ince yergiye başvurduğu görülür.

Garip'ten çok sonra 'Rahatı Kaçan Ağaç' gibi, uyak kullanılarak, geleneksel denge anlayışının sağlanmak istendiği bir şiirde bile kendini ince yergiden alamaz.

Öte yandan çelişkileri sergileme, yergi, olay gibi yan imkanlardan, toplumsal sorunlara bağlı konuları işlerken yararlanmaya çalıştığı söylenebilir.

Bir bölümü 'Yaprak' dergisi çıkarken yazılan 'Telgrafhane'yi (1952) oluşturan şiirlerinin büyük çoğunluğunun bu olanaklara dayanarak kurulmuş olması raslantı değildir.

'Tohum' ve 'Telgrafhane' gibi döneminin iki önemli şiiri ise şairin, hem içerik hem biçim yönünden kendini sınırlamadığını, değişik yönlere açılmak istediğini gösterir.

Genel özellikleri bakımından 1940-1952 yıllarında kazandığı deneylerin bileşkesi olarak kabul edilen şiirlerden oluşan 'Yan Yana'da dörtlü kuruluşların belirgin bir biçimde çoğaldığı görülür.

Orhan Veli'nin kaleminden Anday

"Son zamanlarda Melih Cevdet'i daha çok anlıyorum... Senelerdir, durmadan yenilikler peşinden koşuyor. Her şiiri bir tecrübenin mahsulüdür. Melih Cevdet'e çok az şiir söylüyor diyenler, o şiirlerin ne ince süzgeçtelerden geçirildiğini sezdikleri vakit ne kadar haksız olduklarını anlayacaklardır." (1 mayıs 1946)

"Melih Cevdet, 'Rahatı Kaçan Ağaç' adlı şiirinde mesut bir ağaçtan bahsediyor. O ağaç mesuttur, çünkü saadet kelimesini bilmiyor. Sadece, tabiat içinde yaşıyor. Tabiatsa güzeldir, sevilir. Tabiat içinde, ancak mesut olunur. Halbuki insanlar içinde yaşayan, insanlardan gönül çekmeyi, dert çekmeyi öğrenen insan kolay kolay mesut olamaz. Ağacı, kuşu, karıncayı kıskanır. Melih Cevdet de aynı kıskançlığı duyuyor." (1 kasım 1946)

Günün diğer önemli olayları

1912: Arnavutluk bağımsızlığını ilan etti.

1919: Düşmana karşı Maraş mücadelesi başladı.

1920: Eşref Edip ve Mehmet Akif'in birlikte çıkardıkları 'Sebil-ür Reşat' dergisi, Kastamonu'da yayımlanmaya başladı.

1922: Yunanistan'da, yenilgiye neden olan kabine üyeleri ile Başkomutan Hacıanesti, idama mahkum edildi.

1928: İlk kadın avukat Beyhan Hanım, İstanbul Birinci Ticaret Mahkemesi'nde bir kadın sanığı savundu.

1934: Hakimiyet-i Milliye gazetesi, 'Ulus' adıyla çıkmaya başladı.

1938: Atatürk'ün vasiyetnamesi, Ankara Üçüncü Sulh Mahkemesi'nde açıldı.

1940: Savaş şartları nedeniyle, Milli Korunma Kanunu hükümlerine dayanılarak, üreticilerin

500 kilogramın üzerindeki tahıl ürünlerini Toprak Mahsulleri Ofisi'ne teslim etmeleri zorunluluğu getirildi.

1943: Churchill, Stalin ve Roosevelt Tahran'da bir araya geldi. Toplantıda, ikinci cephenin açılması, Türkiye'nin savaşa girmesi, dünyanın savaş sonrası düzeni, Polonya'nın geleceği, müttefik çıkarmasının Fransa'ya yapılması. Bu konferans Türkiye'nin savaşa girmesi isteğinin en net telaffuz edildiği toplantı oldu.

1950: 11 ekimden beri Kore'de bulunan Türk Birliği de savaşa katıldı.

1958: Türkiye-Fransa ve Türkiye-Belçika arasında mali yardım antlaşmaları imzalandı.

1983: Ankara Metrosu projesi, Bakanlıklar Arası İmar Koordinasyon Kurulu'nda görüşülerek onaylandı.

2002: Abdullah Gül başkanlığında kurulan 58'inci Hükümet, 170 milletvekilinin 'ret' oyuna karşı 346 milletvekilinin 'kabul' oyuyla güvenoyu aldı.

2002: Türkiye'nin önde gelen anayasa hukukçularından, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof.Dr. Bülent Tanör, kanser tedavisi gördüğü İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi'nde vefat etti.
 
Geri