23 Mayıs 2013 Tarihte Bugün

S
  • Kullanıcı She`
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • - Tarihte Bugün
Pamukkale ve Kiraz Festivali - Denizli
1906Ünlü Norveçli oyun yazarı Henrik İbsen öldü.
1919İzmir'in İtilaf Devletlerince işgalini protesto için Sultanahmet Mitingi yapıldı.
1928Türk Vatandaşlığı Kanunu TBMM'de kabul edildi.
1937Sanayici John Rockefeller öldü.
1938İstanbul Elektrik Şirketinin hükümetçe satın alınmasına ilişkin sözleşme Ankara'da imzalandı.
1943Hikaye yazarı Hulusi Koray öldü.
1944Nazi liderlerinden Himmler, Müttefikler'in eline geçmemek için siyanür kapsülüyle intihar etti.
1949İkiye bölünen Almanya'nın batı tarafında ''federal cumhuriyet'' ilan edildi.
1960İsrail, Nazi savaş suçlusu Adolf Eichmann'ı ele geçirdiğini açıkladı.
1971İsrail Başkonsolosu Efraim Elrom, Nişantaşı'ndaki bir apartman dairesinde şakağına sıkılan 3 kurşunla öldürülmüş bulundu. Elrom, 17 Mayısta kaçırılmıştı.
1991CHP'nin eski genel sekreterlerinden Kemal Satır öldü.
1992İstanbul'a 117 yıl hizmet eden Galata Köprüsü yerinden sökülerek Haliç'e çekildi.
1994Seramik sanatçısı Atilla Galatalı 58 yaşında öldü.
1995''Kömür kralı'' olarak tanınan Yeni Günaydın ve Tan gazetelerinin sahibi Bekir Kutmangil silahlı saldırıda öldü.
2002Ankara'nın en eski ve en büyük sinemalarından Akün, 1975 yılında Ertem Eğilmez'in unutulmaz filmi ''Hababam Sınıfı'' ile açtığı perdelerini, yine aynı filmle bir daha açılmamak üzere kapattı.
 
Tarihte bugün/23 Mayıs

23 Mayıs, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 143. (Artık yıllarda 144.) günüdür.

Olaylar

1795 - Fransa'da kadınların toplantılara katılması yasaklandı.
1919 - İzmir'in İtilaf Devletleri tarafından işgalini protesto için Sultanahmet Mitingi yapıldı, mitinge 200 bin kişi katıldı.
1928 - Türk Vatandaşlığı Kanunu kabul edildi, tekke ve zaviyeler kapatıldı.
1938 - İstanbul Elektrik Şirketinin hükümetçe satın alınmasına ilişkin sözleşme Ankara'da imzalandı.
1945 - Nasyonal sosyalist liderlerden Himmler, müttefiklerin eline geçmemek için siyanür kapsülüyle intihar etti.
1949 - Sovyet lideri Josef Stalin, Berlin ablukasını kaldırdı ve II. Dünya Savaşı sonrası ikiye bölünen Almanya'nın batısında federal cumhuriyet ilan edildi.
1960 - Mossad ajanları, 6 milyon Yahudinin ölümünden sorumlu tutulan Adolf Eichmann'ı Arjantin'de ele geçirdi. Eichmann yargılanmak üzere İsrail'e götürüldü.
1971 - İstanbul'da sokağa çıkma yasağı kondu. 25 bin asker ve polis kentte arama yaptı.
1978 - İmralı Cezaevi'nden kaçan ABD'li Billy Hayes'in yazdığı roman 'Geceyarısı Ekspresi' adıyla sinemaya aktarıldı. Türkiye, filmi protesto etti.
1992 - İstanbul'a 117 yıl hizmet eden Galata Köprüsü yerinden sökülerek Haliç'e çekildi.
2002 - Ankara'nın en eski ve en büyük sinemalarından Akün, 1975 yılında Ertem Eğilmez'in unutulmaz filmi 'Hababam Sınıfı' ile açtığı perdelerini, yine aynı filmle bir daha açılmamak üzere kapattı.
2006 - Türk-Yunan F-16 uçakları çarpıştı.

Doğumlar

1741 - Andrea Luchesi, İtalyan besteci (ö. 1801)
1897 - Hafız Burhan, Gazelhan ve bestekâr (ö. 1943)
1908 - John Bardeen, Nobel Ödülü sahibi ABD'li fizikçi (ö. 1991)
1908 - Max Abramovitz, ABD’li bir mimar (ö. 2004)
1951 - Anatoli Karpov, Dünya satranç şampiyonu
1971 - Laurel Holloman, ABD'li oyuncu
1980 - Lane Garrison, ABD'li oyuncu
1991 - Lena Meyer-Landrut, Alman sanatçı ve söz yazarı. (2010 eurovisiyon birincisi)

Ölümler

1701 - William Kidd (Kaptan Kidd), İskoç denizci, korsan (d. 1645)
1906 - Henrik İbsen, Norveçli oyun yazarı (d. 1828)
1934 - Bonnie ve Clyde, Bonnie Parker (d. 1910) ve Clyde Barrow (d.1909) , banka soyguncuları, hırsız ve kanun kaçakları
1937 - John D. Rockefeller, ABD'li sanayici (d. 1839)
1992 - Atahualpa Yupanqui, Arjantinli besteci (d. 1908)
1920 - Eleanor Hodgman Porter, ABD'li yazar (d. 1868)
1945 - Heinrich Himmler, Nazi Almanyası SS lideri (d. 1900)
1996 - Tanju Okan, Türk şarkıcı, müzisyen ve sinema oyuncusu. (d.1938)
1999 - Owen Hart, Kanadalı profesyonel Amerikan güreşçisi (d. 7 Mayıs 1965)
 
Norveçli oyun yazarı Henrik Ibsen 1906 yılında hayata veda etti.

Eleştirel gerçekçi edebiyat anlayışının tiyatrodaki öncüsü ve çağdaş tiyatronun kurucularından Norveçli oyun yazarı ve şair Henrik Ibsen 1828 yılında doğdu.

Mali bunalıma düşmüş Norveçli bir tüccarın oğlu olan Ibsen, Kristina'ya girerek üniversite adayları için düzenlenen eğitim kurslarına katıldı.

İlk oyunu 'Catiliana'yı 1850'de yazdı. 1851'de Bergen'de Den Nationale Scene'e Sahne Ozanı olarak atandıktan sonra oyun yazarlığı daha ağırlık kazandı.

188 oyunun sahnelenmesinde yer alarak Norveç tiyatrosunun sanat yönetmeni oldu. Tiyatro iflas edince maddi güçlükler yaşadı ve kendisine yardım bağlanması için Meclis'e başvurdu.

1863'te Norveç'te Kristiana Tiyatrosu'nda sanat danışmanı oldu. Burs için yine hükümete başvurduğunda kendisinei, "burs değil, iyi bir dayak gerektiği" yanıtını aldı.

'Tatlı İsteyenler' adlı oyunun başarı kazanması üzerine hükümet yurt dışına geziye gidebilmesi için kendisine bu sefer mali yardımda bulundu.

Dönemin en ünlü yazarı Bjornson'dan mali destek görerek 1864 yılında İtalya'ya gitti ve zaman zaman Norveç'e dönse de 27 yıl yurt dışında kaldı.

Batı tiyatrosu üstünde derin etkiler bırakan ve dram sanatının en büyük ustalarından sayılan Ibsen, kendi konumunu şu sözlerle yansıtır:

"Yeni bir evrenin yaratılışına katkısı olanların başında geldiğim söyleniyor. Bense, tam tersine, yaşadığımız çağın birçok nedenden ötürü ancak bir takım yeni şeyler doğurabilecek, sona ermiş bir çağ olarak nitelenebileceğine inanıyorum."

19'uncu yüzyılın diğer büyük oyun yazarları gibi romantik, bireyci ve anarşist bir dünya görüşünün etkisinde yapıtlar vermiş olan Ibsen, yazdığı eleştirel gerçekçi oyunlarda toplum bireylerinin yanılsamalarını, nevrotik ve ruhsal çalkantılarını açığa serdi; bireyin boşa çıkan yaşam uğraşını, toplumun dış yüzü ile iç yüzü arasındaki karşıtlığın yol açtığı çelişkilerin üstesinden gelemeyişini irdeledi.

Başlıca eserleri


'Peer Gynt' (1867), 'Nora, Bir Bebek Evi' (1879), 'Hortlaklar' (1881), 'Bir Halk Düşmanı' (1882), 'Yaban Ördeği' (1884), 'Hedda Gabler' (1890), 'John Gabriel Borkman' (1896), 'Biz Ölüler Uyanınca' (1899)

Günün diğer önemli olayları

1795: Fransa'da kadınların toplantılara katılması yasaklandı.
1919: İzmir'in İtilaf Devletleri tarafından işgalini protesto için Sultanahmet Mitingi yapıldı, mitinge 200 bin kişi katıldı.
1928: Türk Vatandaşlığı Kanunu kabul edildi, tekke ve zaviyeler kapatıldı.
1938: İstanbul Elektrik Şirketinin hükümetçe satın alınmasına ilişkin sözleşme Ankara'da imzalandı.
1943: Hikaye yazarı Hulusi Koray yaşamını yitirdi.
1944: Nazi liderlerinden Himmler, Müttefiklerin eline geçmem*k için siyanür kapsülüyle intihar etti.
1949: Sovyet lideri Josef Stalin Berlin ablukasını kaldırdı ve İkinci Dünya Savaşı sonrası ikiye bölünen Almanya'nın batısında federal cumhuriyet ilan edildi.
1951: Dünya satranç şampiyonu ve uluslararası büyük usta Anatoliy Karpov hayata merhaba dedi.
1960: İsrail ajanları, 6 milyon Yahudinin ölümünden sorumlu tutulan Adolf Eichmann'ı Arjantin'de ele geçirdi. Eichmann yargılanmak üzere İsrail'e götürüldü.
1965: Adalet Partisi Antalya Milletvekili İhsan Ataöv, "milliyetçi öğretmenler ayaklandığı gün içim müsterih olacaktır. Ölenler şehit, kalanlar gazi sayılacaktır" dedi.
1971: İstanbul'da sokağa çıkma yasağı kondu. 25 bin asker ve polis kentte arama yaptı.
1978: İmralı Cezaevi'nden kaçan ABD'li Billy Hayes'in yazdığı roman 'Geceyarısı Ekspresi' adıyla sinemaya aktarıldı. Türkiye, filmi protesto etti.
1992: İstanbul'a 117 yıl hizmet eden Galata Köprüsü yerinden sökülerek Haliç'e çekildi.
2002: Ankara'nın en eski ve en büyük sinemalarından Akün, 1975 yılında Ertem Eğilmez'in unutulmaz filmi 'Hababam Sınıfı' ile açtığı perdelerini, yine aynı filmle bir daha açılmamak üzere kapattı.
 
Tarihte Bugün : 23 Mayıs 1927 1042 sayılı kanunla “Devlet Demiryolları ve Limanları İdare-i Umumiyesi” kuruldu.




23 Mayıs 1927 1042 sayılı kanunla “Devlet Demiryolları ve Limanları İdare-i Umumiyesi” kuruldu. (Şimdiki TCDD’nin çekirdeği olan kuruluş.)

23 Mayıs 1933 Filyos-Ereğli hattıyla Ereğli limanının inşasına dair kanun çıktı. Samsun-Çarşamba hattının DDY tarafından işletilmesine dair kanun yürürlüğe girdi.




 
İşgale karşı Sultanahmet Mitingi düzenlendi

miting2.jpg


İzmir'in, Yunan güçleri tarafından İtilaf devletleri adına işgal edilmesi üzerine tarihi Sultanahmet Mitingleri başlar.

Sultanahmet Mitingleri, 23 Mayıs 1919, 30 Mayıs 1919, 10 Ekim 1919, 13 Ocak 1920 tarihlerinde dört kez yapılır. Her birine yaklaşık 150-200 bin kişinin katıldığı mitinglerde; Mehmet Emin Yurdakul, Halide Edip Adıvar, Hamdullah Suphi Tanrıöver, Rıza Nur, Selim Sırrı Tarcan, İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu, Fahreddin Hayri Bey, Kemal Mithad, Şükûfe Nihal Başar, Madam Jeannine isimli bir Fransız gibi birçok tanınan kişi katıldı ve işgallere karşı kati halk direnişini savunan konuşmalar yapar.

Halide Edip konuşmasında "Türkiye'nin istiklal ve hayat hakkını alacağı güne kadar hiçbir korku, hiçbir meşakkat önünden kaçmayacağız. Yedi yüz senelik tarihin ağlayan minareleri altında yemin ediniz!" diyerek coşkulu bir konuşma yapar. Mitingler yurt çapında milli bilinç, Kuvay-i Milliye hislerinin uyanmasına ve örgütlenmeye vesile olur. Mitinglerin yankıları Anadolu'da camilerde yapılan hutbelere kadar varır.

İşte tarihte 23 Mayıs günü gerçekleşen önemli olaylardan bazıları:

1795 - Fransa'da kadınların toplantılara katılması yasaklandı.

1906- Norveçli oyun yazarı Henrik İbsen öldü.

1919- İzmir'in İtilaf Devletleri adına Yunan güçlerince işgalini protesto için Sultanahmet Mitingi yapıldı.

1928- Türk Vatandaşlığı Kanunu TBMM'de kabul edildi.

1938- İstanbul Elektrik Şirketi'nin hükümetçe satın alınmasına ilişkin sözleşme Ankara'da imzalandı.

1943- Hikaye yazarı Hulusi Koray öldü.

1944- Nazi liderlerinden Himmler, Müttefiklerin eline geçmemek için siyanür kapsülüyle intihar etti.

1949- İkiye bölünen Almanya'nın batı tarafında ''federal cumhuriyet'' ilan edildi.

1960- İsrail, Nazi savaş suçlusu Adolf Eichmann'ı ele geçirdiğini açıkladı.

1971- İsrail Başkonsolosu Efraim Elrom, Nişantaşı'ndaki bir apartman dairesinde öldürülmüş bulundu. Elrom 17 Mayısta kaçırılmıştı.

1978 - İmralı Cezaevi'nden kaçan ABD'li Billy Hayes'in yazdığı roman 'Geceyarısı Ekspresi' adıyla sinemaya aktarıldı. Türkiye, filmi protesto etti.

1991- CHP'nin eski genel sekreterlerinden Kemal Satır öldü.

1992- İstanbul'a 117 yıl hizmet veren Galata Köprüsü yerinden sökülerek Haliç'e çekildi.

1994- Seramik sanatçısı Atilla Galatalı 58 yaşında vefat etti.

1995- ''Kömür kralı'' olarak tanınan Yeni Günaydın ve Tan gazetelerinin sahibi Bekir Kutmangil silahlı saldırıda öldü.

1996- Türk pop müziği sanatçısı Tanju Okan yaşamını yitirdi.

2002- Ankara'nın en eski ve en büyük sinemalarından Akün, 1975'de Ertem Eğilmez'in unutulmaz filmi ''Hababam Sınıfı'' ile açtığı perdelerini, yine aynı filmle bir daha açılmamak üzere kapattı.

2006- Ege Denizi üzerinde keşif uçuşu yapan Türk ve Yunan Hava Kuvvetlerine ait iki F-16 uçağı havada çarpışarak, düştü. Paraşütle atlayan pilot Panama bayraklı bir tanker tarafından kurtarıldıktan sonra askeri helikopterle Fethiye'ye getirildi.
 
Geri