23 mart 2014 tarihte bugün

A
⚪ Konu sahibi son olarak 2616 gün önce görüldü
23 mart tarihte bugün​
​

23 mart 2014 tarihte bugün​

Tarihte bugün / 23 mart​

23 Mart, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 82. (Artık yıllarda 83.) günüdür.​

Olaylar​

KrlVLB.jpg
​

Ermächtigungsgesetz'in kabulü (Reichstag, 1933)​

xG8kny.jpg
​

Uzay istasyonu Mir​

625 - Arabistan'da Müslümanlarla Kureyşler arasında Uhud Savaşı başladı.​

1791 - Hollandalı kadın hakları savunucusu Etta Palm, Gerçeğin Dostları Konfederasyonu olarak bilinen kadın kulüplerini kurdu.​

1801 - I. Aleksandr Rusya İmparatorluğu'nun çarı oldu.​

1839 - OK sözcüğü ("oll korrect") Boston Morning Post gazetesinde ilk kez kayıtlara geçti.​

1848 - Macaristan, Avusturya'dan bağımsızlığını ilan etti.​

1855 - Dolmabahçe Camii ibadete açıldı.​

1903 - Wright Kardeşler ilk sabit kanatlı uçakları için patent başvurusunda bulundular.​

1919 - Benito Mussolini, İtalya'da Faşist Mücadele Birliklerinin İttifakı (Fasci Italiani di Combattimento) partisini kurdu. 9 Kasım 1921'de ise Ulusal Faşist Parti kuruldu.​

1921 - II. İnönü Muharebesi başladı. Yunan birlikleri, Uşak ve Bursa üzerinden, Afyon ve Eskişehir'e doğru iki koldan taarruz başlattı.​

1925 - Sessiz sinema döneminin en pahalı filmi, (3.9 milyon dolar) "Ben Hur" gösterime girdi.​

1931 - Türk çocuklarının ilk öğrenimlerini Türk okullarında yapmalarını zorunlu kılan kanun kabul edildi.​

1933 - Alman Milli Meclisi Reichstag, Adolf Hitler'e kararnamelerle ülkeyi yönetme yetkisi verdi.​

1946 - Zekeriya Sertel ve Sabiha Sertel, Cami Baykut ve Halil Lütfi Dördüncü, çeşitli hapis cezalarına çarptırıldı. Daha sonra dava Yargıtayca bozuldu ve gazeteciler serbest bırakıldılar.​

1949 - Büyük Doğu dergisi sahibi Necip Fazıl Kısakürek, kumar oynarken polis tarafından yakalandı.​

1956 - Pakistan, ilk İslam cumhuriyeti oldu.​

1959 - Ankara'da yayınlanan Öncü gazetesi süresiz olarak kapatıldı.​

1971 - Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu liderlerinden Deniz Gezmiş'in arkadaşları Hüseyin İnan ve Mehmet Nakipoğlu yakalandı.​

1972 - Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkında verilen idam cezalarını onayladı.​

1974 - Hükümet, İmralı Adası'nda gömülü olan Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın mezarlarının başka bir yere taşınabilmesine izin verdi.​

1977 - Liselerde okutulan "Felsefeye Başlangıç" adlı kitabın yazarı Prof. Nebahat Küyel, Aleviler'i küçük düşürme iddiasıyla yargılandı.​

1979 - MSP eski milletvekili Halit Kahraman eroin kaçırırken Yunanistan'da yakalandı.​

1989 - Utah Üniversitesi'nden Stanley Pons ve Martin Fleischmann, soğuk füzyon konusundaki buluşlarını açıkladılar.​

1990 - Cizre'de binlerce kişi yürüyüş yaptı.​

1992 - Şırnak'ın Cizre ilçesinde çıkan olaylarda, güvenlik güçleri ile göstericiler arasındaki çatışmaları izleyen Sabah Gazetesi muhabiri İzzet Kezer başından vurularak öldü.​

1994 - Meksika başkan adayı Luis Donaldo Colosio, seçim hazırlıkları sırasında düzenlenen bir suikast sonucu öldürüldü.​

1994 - Aeroflot tipi bir yolcu uçağı Sibirya'da düştü: 75 kişi öldü.​

1996 - Ankara'da öğrenciler harçları protesto eylemi yaptılar. Çıkan olaylar sonrasında Dil Tarih Coğrafya Fakültesi binasına giren polis 127 öğrenciyi gözaltına aldı. Olaylarda 51 polis ve 100 öğrenci yaralandı.​

1996 - Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Oğuzhan Asiltürk, Türk Silahlı Kuvvetleri'ni din düşmanlığı yapmakla suçladı.​

1998 - Bakanlar Kurulunda irticayla mücadelede alınması gereken önlemleri içeren yasa tasarılarının büyük bölümü imzalandı.​

1999 - Paraguay Başkan yardımcısı Luis María Argaña suikast sonucu öldürüldü.​

2000 - Galatasaray futbol takımı, Avrupa Futbol Birliği, UEFA Kupası çeyrek finalinde deplasmandaki ilk maçta 4-1 yendiği Mallorca'yı Ali Sami Yen Stadı'nda da yenip, yarı finalist oldu.​

2001 - NATO, Kosova savaşında seyreltilmiş uranyum mermisi kullandığını itiraf etti.​

2001 - Sovyet uzay istasyonu Mir'in görevi sonlandırıldı.​

2004 - Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nce yürütülen Şehitler Coğrafyası projesi kapsamında yapılan araştırmalar sonucu, Gelibolu Yarımadası'nda iki bin askerin gömüldüğü gerçek şehitlik bulundu.​

2008 - Ergenekon soruşturması kapsamında gözaltına alınan İlhan Selçuk, savcılık sorgusunun ardından serbest bırakıldı ve yurt dışına çıkışı yasaklandı.​
 
Doğumlar​
​

1769 - Pierre-Simon Laplace, Fransız matematikçi ve gökbilimci (ö. 1827)​

1876 - Ziya Gökalp, Türk şair (ö. 1924)​

1881 - Roger Martin du Gard, Fransız yazar (ö. 1958)​

1881 - Hermann Staudinger, Alman kimyager, Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1965)​

1882 - Amalie Emmy Noether, Alman matematikçi (ö. 1935)​

1887 - Juan Gris, İspanyol ressam ve heykeltraş (ö. 1927)​

1887 - Josef Čapek, Çek ressam ve yazar (ö. 1945)​

1900 - Erich Fromm, ABD'li psikoanalizci ve toplum felsefecisi (ö. 1980)​

1905 - Joan Crawford, ABD'li aktris (ö. 1977)​

1905 - Lale Andersen, Lili Marleen ile tanınan Alman şarkıcı (ö. 1972)​

1910 - Akira Kurosawa, Japon film yönetmeni (ö. 1998)​

1907 - Daniel Bovet, İsviçreli farmakolog (ö. 1992)​

1912 - Wernher von Braun, Alman bilimadamı (ö. 1977)​

1913 - Abidin Dino, Türk ressam, karikatürist, yazar, film yönetmeni. (ö. 7 Aralık 1993)​

1915 - Vasiliy Zaytsev, SSCB'li keskin nişancı (ö. 1991)​

1924 - Tomiichi Murayama, Japon siyasetçi​

1933 - Hayes Alan Jenkins, SSCB'li buz patenci​

1933 - Philip Zimbardo, Stanford hapishane deneyi ile tanınan ABD'li psikolog​

1939 - Pervin Par, Türk sinema oyuncusu​

1942 - Michael Haneke, Avusturyalı film yönetmeni​

1943 - Leyla Demiriş, Türk Devlet Operası baş sopranosu​

1944 - Michael Nyman, İngiliz minimal müzik bestecisi​

1953 - Chaka Khan, ABD'li şarkıcı​

1956 - Jose Manuel Durao Barroso, Portekizli politikacı​

1963 - Míchel, İspanyol futbolcu, teknik direktör​

1964 - Okan Bayülgen, Türk sinema oyuncusu​

1965 - Aneta Kręglicka, Polonyalı 1989 Dünya Güzeli​

1966 - Caner Beklim, Türk radyo yapımcısı ve müzik direktörü​

1968 - Fernando Hierro, İspanyol futbolcu​

1970 - Tayfur Havutçu, Türk futbolcu​

1971 - Yasmeen Ghauri, Kanadalı manken​

1973 - Jason Kidd, ABD'li basketbolcu​

1973 - Jerzy Dudek, Polonyalı futbolcu​

1975 - Burak Gürpınar, Türk müzisyen​

1976 - Michelle Monaghan, ABD'li aktris​

1977 - Maxim Marinin, Rus buz patenci​

1978 - Walter Samuel, Arjantinli futbolcu​

1981 - Mesut Süre, Türk radyo programcısı ve stand up sanatçısı.​

1981 - Aysun Kayacı, Türk model ve oyuncu​

1983 - Hakan Kadir Balta, Türk futbolcu.​

1995 - Ozan Tufan, Türk futbolcu.​

​
 
Ölümler​
​

1801 - I. Pavel, (d. 1754)​

1842 - Stendhal, Fransız yazar (d. 1783)​

1953 - Raoul Dufy, Fransız ressam​

1960 - Said Nursi, Türk din adamı (d. 1876)​

1964 - Peter Lorre, Avusturya-Macaristan asıllı ABD'li aktör (d. 1904)​

1973 - Şevkiye May, Türk tiyatro, operet ve sinema oyuncusu (d. 1915)​

1987 - Nevzat Süer, Türk satranç oyuncusu (d. 1926)​

1990 - John Dexter, İngiliz tiyatro, film ve opera yönetmeni (d. 2 Ağustos 1925)​

1992 - Friedrich August von Hayek, Avusturyalı ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (d. 1899)​

1993 - Robert Crichton, ABD'li roman yazarı (d. 1925)​

1994 - Giulietta Masina, İtalyan aktris (d. 1921)​

1995 - Cevad Mahmut Altar, Türk sanat tarihçisi.​

2006 - Pío Leyva, Kübalı müzisyen (d. 1917)​

2011 - Elizabeth Taylor, İngiliz aktör (d. 1932)​

2011 - Ali Teoman, Türk yazar. (d. 1962)​

2012 - Abdullahi Yusuf Ahmed, 6. Somali Devlet Başkanı (d. 1934)​

Tatiller ve Özel Günler​

Dünya Meteoroloji Günü​
 
Bediuzzaman Said-i Nursi vefat etti

xARmMv.jpg


Tarihte bugün yaşanan olaylar arasında, Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’a doğru yola çıkması, Aşıkpaşazade’nin vefatı, ve Risale-i Nur cemaatinin önderi Bediuzzaman Said-i Nursi’nin ahirete irtihali gibi önemli olaylar bulunuyor. İşte 23 Mart tarihinde yaşanan önemli olaylar:

GÜNÜN KİŞİSİ

Bediüzzaman Said Nursi Ahrete İrtihal Etti (1960)

Son asrın İslam alimlerinden Bediüzzaman Said Nursi 23 Mart 1960 tarihinde Urfa’da vefat etti. I.Dünya savaş sırasında Ruslara esir düştü. Sibirya’da geçen esaret hayatından kaçarak kurtuldu ve İstanbul’a geldi. Milli mücadele yıllarında Ankara’ya geldi. Daha sonra ki dönemlerde devlet yöneticileri ile fikri olarak ters düştü. Bundan sonraki hayatı genelde takip altında sorgular, mahkemeler ve hapishanelerde geçti. Bu süre zarfında Risale-i Nur adlı eserini meydana getirdi. Hicri takvime göre vefat günü ramazanın 25. Gününe denk gelmişti. Vefatı ile de rahat bırakılmadı ve mezarı 27 Mayıs darbesinin ardından Isparta civarında bilinmeyen bir yere götürüldü.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Fatih Edirne’den İstanbul’a Doğru Yola çıktı (1453)

Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’un fethi için gerekli bütün hazırlıkları tamamladıktan sonra 23 Mart 1453 tarihinde İstanbul kuşatması için yola çıktı. On üç gün sonra İstanbul önlerine gelindi ve büyük kuşatma bir gün sonra 6 Nisan 1453 tarihinde başladı.

Aşıkpaşazade Vefat Etti (1481)

Osmanlı Devleti kuruluş dönemi en önemli tarihçilerinden Aşıkpaşazade 23 Mart 1481’de vefat etmiştir. Aslen şu anki Çorum ili Mecitözü ilçesi Elvan Çelebi köyünde dünyaya gelmiştir. Eseri Tevarih-i Al-i Osman adıyla bilinen eserdir.

Yunan Kuvvetleri Taarruza Geçti (1921)

Yunan Kuvvetleri Bursa ve Uşak üzerinden iki koldan hedef Eskişehir olmak üzere 23 Mart 1921’de tekrar taarruza geçtiler. Amaçları I.İnönü saldırısının başarısızlığını gidermek ve Eskişehir’i ele geçirmekti. Bu olay tarihe II.İnönü savaşı olarak geçecektir.

Doğu Pakistan Bağımsızlık İlan Etti (1971)

Pakistan tarafından kendilerinin ihmal edildiğini düşünen Doğu Pakistan halkı ayaklandı. Şeyh Mucibur Rahman liderliğinde ki Awami Partisi 23 Mart 1971’de Bangladeş’in bağımsızlığını ilan etti. Pakistan askeri birliklerinin bu duruma müdahale etmesine Hindistan kayıtsız kalmadı ve Bangladeş’e asker soktu. Batı Pakistan’dan yeterince yardım alamayan Pakistan kuvvetleri teslim oldular.

İlk Uzay Araştırma İstasyonu Mir’in Görevi Sonlandırıldı (2001)

İlk modülü SSCB tarafından 19 Şubat 1986'da Uzaya gönderilmişti. İnsanların Uzayda uzun süre kalarak araştırma yapabildiği ilk Uzay istasyonudur. Başlangıçta sadece SSCB kendisi kullanırken ileriki dönemlerde uluslar arası bir istasyona dönüştürüldü. Daha sonra yeni modüller eklenerek sürekli büyütülmüştür. MirUzay İstasyonunun görevi 23 Mart 2001 tarihinde sonlandırıldı ve imha edildi.
​
 
23 Mart 1931 Tarihte Bugün | 23 Mart 1931

23 Mart 1931 Tarihinde ;

İlköğrenimin Türk okullarında yapılmasını zorunlu kılan kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi Kanunda, "ilk tahsil çağındaki çocukların bu terbiye ve tahsili ecnebi mekteplerinde almaları"nın yanlış ve zararlı olduğu ifade ediliyordu.
​
 
23 Mart 1876: Turancı emperyalizminin ideologlarından Ziya Gökalp doğdu

wLV4lb.jpg


Turancı yayılmacılığın ideologlarından Ziya Gökalp, genç yaşlarından itibaren milliyetçi fikirlerin etkisinde kaldı. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin önde gelen üyelerinden olarak, Turancılık ideolojisinin resmi devlet görüşü haline gelmesini sağladı. Türk Yurdu, Türk Ocağı gibi milliyetçi/ırkçı derneklerde faaliyet gösterdi, Genç Kalemler dergisini yayınladı. 1919'da soykırım suçlusu olarak yargılandı.

Aslen Diyarbakırlı olan Ziya Gökalp, ilk öğrenim yıllarını bu şehirde geçirdi. Çeşitli kanallardan milliyetçi fikirlerden etkilendi. İstanbul'a gitmek istemesine rağmen parasızlıktan bunu başaramadı; intihar girişiminde bulunduysa da yine bir İttihatçı olan Abdullah Cevdet Bey tarafından ameliyat edilerek kurtarıldı.

1896'da İstanbul'a giderek ücretsiz bir okul olan Baytar Mektebi'ne kaydını yaptırdı. Burada İttihat ve Terakki önderlerinden İbrahim Temo ve İshak Sükûti ile tanıştı ve cemiyete üye oldu. "Yasak yayınları okumak ve muhalif derneklere üye olmak" nedeniyle 1898'de tutuklandı. Bir yıl cezaevinde kaldı. Serbest kaldıktan sonra Diyarbakır'a geri döndü. Burada İttihat ve Terakki adına çeşitli faaliyetler yürüttü.

1909 yılında Selanik'te toplanan İttihat ve Terakki Kongresi'ne Diyarbakır delegesi olarak katıldı ve örgütün Selanik'teki merkez yönetim kuruluna üye seçildi. Burada Turancılık ideolojisini yaygınlaştırmaya başladı.

Turancılık, esasen Alman genelkurmayı tarafından baş düşman Rusya'ya karşı Osmanlı İmparatorluğu'ndan başlayarak Çin Seddi'ne kadar uzanacak yeni bir cephenin yaratılması için ortaya atılmış bir düşünceydi. Alman ve Avrupalı bilim adamlarının Orta Asya'da yaptıkları çalışmalar, derlenen efsane ve söylenceler, dillerle ilgili araştırmalar temelinde aynı dili konuşan, aynı geçmişe sahip, aynı ülküyü paylaşan hayali bir Turan ırkı yaratılmış, bu düşünce Macaristan üzerinden Cenevre, Lozan ve Paris'te sürgünde bulunan Jön Türklere (Yeni Osmanlılar) ulaşmıştı.

Bu milliyetçi fikirler temelinde kurulan İttihat ve Terakki Cemiyeti, özellikle 1909'dan sonra Alman emperyalizmiyle kol kola Turan hayalleri peşinde koşmaya başladı. Ziya Gökalp "vatan ne Türkiye Türklere ne Türkistan / vatan büyük ve müebbed bir ülkedir: Turan" diyerek sınırları bile tam belli olmayan, dolayısıyla her tarafa yönelebilecek saldırganlıkta emperyalist bir düşünceyi dile getiriyordu.

Turancılara göre "Adriyatik'ten Çin Seddi'ne" kadar çok geniş bir coğrafya üzerinde hepsi aynı Türk soyundan gelen milyonlarca insan yaşıyordu. Bu insanları aynı dil, aynı bayrak, aynı devlet altında birleştirmek için İttihatçılar milyonlarca insanı hiç duraksamadan ateşin ortasına attılar. Sayısız insan evinden çok uzaktaki cephelerde hayatını kaybetti. Daha savaşın hemen başında yaşanan Sarıkamış felaketinde 90.000 insan öldü.

İttihatçılar Osmanlı toprakları üzerinde yaşayan Hıristiyan halkları bu "ülküyü" gerçekleştirmekte bir engel olarak görüyorlardı. Bundan ötürü savaşı fırsat bilerek bu engeli ortadan kaldırmak için büyük bir katliama giriştiler. Yaklaşık bir buçuk milyon Ermeni, İttihatçıların yaptığı soykırımda can verdi. Binlerce yıldır Anadolu'da yaşayan kadim halklar sürgünlerde ve pogromlarda katledildiler. Büyük göçler yaşandı. Balkanlar'da ve Kafkaslar'da yerinden edilen yüz binlerce insan Anadolu'da sefalete terk edildi.

Birinci Dünya Savaşı boyunca İttihat ve Terakki'nin Ergani mebusu olarak meclise giren Ziya Gökalp, Ermeni soykırımında önemli rol oynadı. 1919'da savaşın ardından toplanan soykırım mahkemesinde mahkûm oldu, Malta'ya sürgüne gönderildi.

Ziya Gökalp geri döndüğünde İttihatçıların Turancı kanadı gözden düşmüş, yerlerini daha mütevazı planlara sahip olanlar almıştı. O da yeni duruma ayak uydurmakta gecikmedi, Türkçülüğün Esasları adlı kitabında Turancılığı daha soyut bir proje olarak tanıtarak Mustafa Kemal'in gözüne girdi ve yeni cumhuriyetin mebusu oldu. 1924 yılında ise kısa süren bir hastalığın ardından öldü.

Ziya Gökalp günümüzde de fikirleriyle faşizmi, ırkçılığı, milliyetçiliği beslemeye devam ediyor.​
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Geri