21 Nisan 2013 Tarihte Bugün

A
⚪ Konu sahibi son olarak 2617 gün önce görüldü
21 Nisan 2013 Tarihte Bugün

21 Nisan Tarihte Bugün

Tarihte bugün/21 Nisan

21 Nisan, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 111. (Artık yıllarda 112.) günüdür.

Olaylar

MÖ 753 - Romulus ve Remus, Roma'yı kurdular.
1821 - Sadrazam Benderli Ali Paşa görevinden ayrıldı ve 30 nisan'da idam edildi. Benderli Ali Paşa padişah emri ile idam edildiği bilinen son sadrazamdı.
1920 - Mustafa Kemal Paşa, Meclis'in 23 Nisan 1920 günü açılacağını bildiren bir genelge yayımladı.
1930 - Columbus-Ohio'daki bir hapishanede çıkan yangında 320 kişi öldü.
1939 - Hatay, Türk Gümrük Tarifesi'ne dahil oldu.
1944 - Fransa'da kadınlar oy kullanma hakkını elde etti.
1952 - Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan anlaşmayla vize formaliteleri kaldırıldı.
1956 - Elvis Presley'nin Heartbreak Hotel isimli şarkısı Billboard dergisinde 1 numaraya ulaşan ilk eseri oldu.
1957 - Muhsin Ertuğrul, İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları'nın başına getirildi.
1960 - Brasília resmen Brezilya'nın başkenti oldu. Eski başkent Rio de Janeiro'ydu.
1964 - Rum Patriği Vekili Emilyanos ile Metropolit Canavaris Türkiye aleyhine faaliyet gösterdikleri gerekçesiyle sınır dışı edildi.
1964 - Yunanistan, Kıbrıs'taki askeri birliğini, Birleşmiş Milletler Barış Gücü emrine vermeyi kabul etti.
1967 - Yunanistan'da darbe yapıldı. George Papadopoulos liderliğindeki albaylar cuntası yönetime el koydu, yedi yıl sürecek olan askeri rejim başladı.
1968 - Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Rusya, zor durumda kalan astronotları kurtarmak için bir antlaşma imzaladı.
1970 - Hutt River Vilayeti Prensliği Avustralya'dan bağımsızlığını ilan etti.
1975 - Vietnam Savaşı: Güney Vietnam devlet başkanı Nguyen Van Thieu, Saygon'u terketti.
1979 - İstanbul Boğazı'nda Rumen bandıralı Karpati şilebi ile demir yüklü Kemal Kefeli kosteri çarpıştı. Türk gemisi 17 mürettebatı ile battı iki denizcinin cesedi bulundu, beş kişi kayboldu. Rumen şilebi kaçarken polis motoru tarafından yakalandı.
1987 - Sri Lanka'nın başkenti Colombo'da bomba yüklü bir araç infilak etti: 106 kişi öldü.
1994 - İlk Güneş dışı gezegenler Polonyalı gökbilimci Alexander Wolszczan tarafından keşfedildi.
2003 - Irak'taki Saddam Hüseyin iktidarı'nın yıkılmasından sonra Geçici Koalisyon Yönetimi 28 Haziran 2004'e kadar ülkeyi yönetti.
2004 - İsrail'de Mordehay Vanunu 18 yıl sonra hapisten çıktı. 20 Kasım 2005'de yasadışı olarak Filistin topraklarına girdiği ve tahliye koşullarını ihlal ettiği iddiasıyla yeniden tutuklandı . Fas kökenli fizikçi Vanunu 1986'da İsrail'in gizli nükleer çalışmalarını belge ve fotoğraflarla ifşa etmişti.
2008 - Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri, Gece Şahini olarak da anılan radara yakalanmayan uçak F-117 Nighthawk'ları hizmetten çıkardı.

Doğumlar

1488 - Ulrich von Hutten, Alman düşünür ve şair. (ö. 1523)
1774 - Jean-Baptiste Biot, Fransız fizikçi (ö. 1862)
1790 - Manuel Blanco Encalada, Şili'nin ilk devlet başkanı (ö. 1876)
1816 - Charlotte Brontë, İngiliz edebiyatçı (ö. 1855)
1828 - Hippolyte Taine, Fransız tarihçi
1864 - Max Weber, Alman toplumbilimci (ö. 1920)
1913 - Şevket Rado, Gazeteci, yazar (ö. 1988)
1922 - Şeyh Nazım Efendi Larnaka'da dünyaya geldi.
1923 - Bahaeddin Ögel, Türk Tarih Profesörü. (ö. 7 Mart 1989)
1926 - 2. Elizabeth, İngiltere Kraliçesi
1926 - Ahmed Arif, Türk şair (ö. 1991)
1947 - Iggy Pop, ABD'li müzisyen, şarkıcı, söz yazarı,baterist, aktör
1947 - Barbara Park, ABD'li yazar
1951 - Tony Danza, ABD'li sinema oyuncusu
1955 - Murathan Mungan, Türk oyun yazarı, şair
1961 - Ulvi Arı, Türk pantomim (mim) sanatçısı, oyuncu, yazar.
1987 - Edmar Gees de Souza, Brezilyalı futbolcu

Ölümler

1073 - Papa II. Aleksander
1142 - Pierre Abélard, Fransız yazar, filozof (d. 1079)
1509 - VII. Henry, İngiltere Kralı (d. 1457)
1699 - Jean Racine, Fransız şair, oyun yazarı (d. 1639)
1714 - Vasily Golitsyn, Rus devlet adamı
1918 - Manfred von Richthofen Alman pilot(Kızıl Baron)
1910 - Mark Twain, ABD'li roman ve mizah yazarı (d. 1835)
1938 - Muhammed İkbal, Pakistanlı şair (d. 1877)
1945 - Walter Model, II. Dünya Savaşında görev yapmış Alman mareşali (d. 1891)
1946 - John Maynard Keynes, İngiliz ekonomist (d. 1883)
1965 - Edward Victor Appleton, Nobel Fizik Ödülü sahibi İngiliz fizikçi (d. 1892)
1971 - François Duvalier, Haiti devlet başkanı (d. 1907)
1973 - Kemal Tahir, Türk yazar (d. 1910)
1996 - Cahar Dudayev, Çeçen komutan (d. 1944)
1998 - Jean-François Lyotard, Fransız filozof
2010 - Juan Antonio Samaranch, Uluslararası Olimpiyat Komitesi başkanlığı yapmış İspanyol spor adamı (d. 1920)

Tatiller ve Özel Günler

Bahailik - Rıdvan festivalinin ilk günü.
Roma - Şehrin doğumgünü.
​
 
Tarihte bugün: 21 Nisan

Tom Sawyer ve Huckleberry Finn'in maceralarıyla tanınan öykücü ve mizah yazarı Mark Twain 1900 yılında hayata veda etti.

Asıl adı Samuel Langhorne Clemens olan Mark Twain, 1835'te ABD'nin Missouri eyaletine bağlı çok küçük bir köy olan Florida'da doğdu. Dört yaşındayken, ailesiyle Mississippi Nehri kıyısındaki Hannibal'e yerleşti.

Esnaflık ve avukatlık yaparken politikaya atılan babası 11 yaşındayken ölünce okuldan ayrılıp bir matbaada çırak olarak çalışmak zorunda kaldı. Ardından ağabeyinin çıkardığı 'Hannibal Journal' adlı gazetede dizgiciliğe başladı.

Aynı gazeteye ve Boston'da çıkan mizah dergisi 'The Carpet-Bag'e mizah yazıları yazdı. Dizgicilikten sıkılınca dört yıl boyunca Mississippi Nehri'nde çalışan buharlı gemilerden birinde kaptanlık yaptı.

Kuzey-Güney Savaşı nedeniyle ayrılmak zorunda kaldığı bu meslek en sevdiği iş oldu. Ağabeyiyle batıya gitti; gazete muhabiri olarak çalışmaya başladı. Mark Twain adını ilk kez 1863'te mizahi bir yazıda kullandı.

İngilizcede 'ikiyi işaretle' anlamına gelen Mark Twain, geminin dibe oturmaması için gerekli su derinliğini ölçen bir gemici terimiydi.

1867'de ilk kitabı 'Calaveras İlçesinin Ünlü Sıçrayan Kurbağası'nı (The Celebrated Jumping Frog of Calaveras County) yayımlandı. Güneybatıya özgü mizah anlayışını taşıyan bu öyküyle adını ülke çapında duyurdu.

1870'te kısa ve özlü bir biçimde yaptığı konuşmalarıyla ününü tazeledi. Aynı yıl evlenerek Connecticut'ta Hartford'a yerleşti, üç kızı oldu.

Çocuklar ve gençlere yönelik en iyi romanlardan biri sayılan 'Tom Sawyer'ın Maceraları'nın ardından başyapıtı 'Huckleberry Finn'in Maceraları'nı yazdı.

1880'lerde bir dizgi makinesine yatırım yaptı ama iflas etti. Kitaplarının geliri ve birçok ülkede yaptığı konuşmalarla borçlarını ödeyebildi. 1906'da başladığı otobiyografisini bitiremeden öldü.

Başlıca yapıtları

'Calaveras İlçesinin Ünlü Sıçrayan Kurbağası' (1867), 'Tom Sawyer'ın Maceraları' (1876), 'Huckleberry Finn'in Maceraları' (1884), 'Adem ile Havva'nın Cennet Günlüğü' (1905), 'Çalınan Taç' (1881), 'Yurtdışında Bir Serseri' (1880), 'Mississippi'de Yaşam' (1883)

Mark Twain'den

"Her zaman doğruyu söyle; ne dediğini hatırlamak zorunda kalmazsın."
"Doğru pabucunu giymeden, yalan dünyayı dolaşır."

Günün diğer önemli olayları

1864: Toplumbilimci Max Weber doğdu.
1920: Mustafa Kemal Paşa, Meclis'in 23 Nisan 1920 günü açılacağını bildiren bir genelge yayımladı.
1938: Pakistanlı şair Muhammed İkbal yaşamını yitirdi.
1939: Hatay, Türk Gümrük Tarifesi'ne dahil oldu.
1952: Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan anlaşmayla vize formaliteleri kaldırıldı.
1957: Muhsin Ertuğrul, İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları'nın başına getirildi.
1964: Yunanistan, Kıbrıs'taki askeri birliğini, Birleşmiş Milletler Barış Gücü emrine vermeyi kabul etti.
1964: Rum Patriği Vekili Emilyanos ile Metropolit Canavaris Türkiye aleyhine faaliyet gösterdikleri gerekçesiyle sınır dışı edildi.
1967: Yunanistan'da darbe yapıldı. Albaylar Cuntası yönetime el koydu.
1973: 'Devlet Ana' ve 'Yorgun Savaşçı' gibi yapıtlara imza atan yazar Kemal Tahir 63 yaşında vefat etti.
1979: İstanbul Boğazı'nda Rumen bandıralı Karpati şilebi ile demir yüklü Kemal Kefeli kosteri çarpıştı. Türk gemisi battı ve kaptan ile yardımcısı öldü.
1990: Balet Ferit Akın 48 yaşında yaşama veda etti.
​
 
Muhammed İkbal vefat etti

muhammed__kbal__1873_1938__1240749968.jpg


Tarihte bugün yaşanan olaylar arasında;Pakistanlı müslüman şair Muhammed İkbal"in vefatı,Yunanistan’da askeri darbe,Çeçenistan Cumhurbaşkanı Cevher Dudayev'in şehit olması var..

GÜNÜN OLAYI

Pakistanlı Müslüman Şair Muhammed İkbal Vefat Etti (1938)

Pakistan’ın milli şairi Muhammed İkbal 21 Nisan 1938’de vefat etti. Muhammed İkbal Pencap’ta 1877’de dünyaya gelmişti. Arapça ve Farsça’yı çok iyi bilmekteydi Avrupa’da Münih Üniversitesinde üç yıl doktora yaptı. Ülkesinde bir süre felsefe ve İngilizce öğretmenliği yaptı. Bir süre hukuk ile uğraştı. Ömrünün sonlarına doğru sağlık sorunları nedeniyle sıkıntılı dönemler geçirdi ve hatta görme yeteneğini kaybetti.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Yunanistan’da Darbe Oldu (1967)

Yunanistan genel seçimlerinde kral ve ordu karşıtı baba-oğul Papandreu’ların liderliğindeki Merkez Birliği Partisi’nin seçimi kazanması ihtimali üzerine Albay Papadopulos komutasında ki askerler 21 Nisan 1967 tarihinde yönetime el koydular. Bu iktidar değişikliği Kıbrıs Bunalımının da şiddetlenmesine yol açacaktır.

Ecevit Malatya Olayları İçin MHP’yi Suçladı (1978)

Başbakan Bülent Ecevit ve İç İşleri Bakanı İrfan Özaydınlı 21 Nisan 1978 tarihindeki açıklamalarında Malatya’da Malatya Belediye Başkanı Hamit Fendoğdu (Hamido)’nun öldürülmesinden sonra çıkan olaylar için ülkücü geçleri MHP’yi suçladı. MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş bu iddialara çok sert tepki gösterdi ve eğer bu iddialarını ispat edemezlerse bunu söyleyenlerin dünyanın en alçak insanları olacağını söyledi.

Metropolit Yakovas ve Emilyanos Sınır dışı Edildi (1964)

Metropolit Yakovas aslen Yunanistan doğumludur. Yunanistan’ın Almanlar tarafından işgali sırasında Türkiye’ye sığınmış ve daha sonra Türk vatandaşlığına alınmıştır. Öğrenimini Heybeli ada Ruhban Okulu’da tamamlamış ve Fener Rum Patrikhhanesinde görev almıştır. Ancak görevi sırasında Türkiye ve Kıbrıs Türkleri aleyhine faaliyetlerde bulunmuştur. Metropolit Yakovas (Papayuanu Canavaris) bu faaliyetleri tespit edilince 21 Nisan 1964 tarihinde sınır dışı edilmiştir. Aynı zamanda patrik vekili Emilyanos’ta sınırdışı edildi. Bu iki metropolite Amerika dışında hiç bir ülke vize vermedi. Sonunda 21 Nisan 1964 günü, iki aylık Amerika vizesi alarak uçakla New York’a hareket ettiler.

Çeçenistan Cumhurbaşkanı Cevher Dudayev Şehit Oldu (1996)

Rus Hava Kuvvetlerinde Tümgeneralliğe kadar yükselmiş başarılı bir subaydı. Baltık ülkelerinde ki bağımsızlık isyanlarını kuvvet kullanarak bastırmayı kabul etmedi . Bunun üzerine birliği ile birlikte Grozni’ye sürgün edildi. Burada görevinden istifa etti ve Çeçen bağımsızlık hareketinin öncülerinden oldu. Çeçenistan’ın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra ilk cumhurbaşkanı seçildi. Rusların Çeçenistan’a müdahalesi sırasında Çeçenistan’ın kurtuluşu için mücadele eden mücahitlerin başına geçti. Çeçenistan bağımsızlık savaşını yürütürken Ruslar tarafından düzenlenen bir suikast sonucu 21 Nisan 1996 tarihinde şehit oldu.​
 
Tarihte Bugün : 21 Nisan 1913 Osmanlı Hükümeti, İngiltere’nin Bağdat Demiryolu’na…

​



21 Nisan 1913 Osmanlı Hükümeti, İngiltere’nin Bağdat Demiryolu’na muhalefetini kaldırması için bazı ödünlerde bulundu.


​
 
21 Nisan 1956: Elvis Presley: Beklenmeyen bir asi

elvis_195_200.jpg


Rock müziğinin kralı 30 yıl önce öldü. Elvis Presley olmasaydı son 50 yılın popüler müziği de olmazdı. Bir dönem Elvis'i başlangıç noktası olarak kabul eder. Bob Dylan müziğe "Hound Dog''u dinlediği için başlar. Otis Redding Elvis müziğini yerel müzikhollerde söyleyerek müzik hayatına girdi. John Lennon "Elvis'den önce hiçbir şey yoktu" der.

Elvis müzikte ayrımcılığın ortadan kalkmaya başladığı yıllarda ortaya çıkar. Beyaz müzisyenler siyah müziğini çalıyorlardı, Chuck Berry ve Little Richard gibi siyah müzisyenler ise beyaz dinleyicilere müzik yapıyorlardı.

Elvis'in siyah ve beyaz müziğini iç içe geçirmesi bu gelişimde önemli bir rol oynadı.

Sık sık Elvis'in siyah müziğini çaldığı söylenir. Bunda gerçeklik payı vardır. İlk çok satan şarkısı "That's All Right" aslında Arthur Crudup'a aittir ve bu müzisyen hiçbir zaman telif hakkı alamadan yoksulluk içinde öldü.

1953'te "Hound Dog" Big Mama Thornton tarafından siyahlara hitap eden radyolarda söyleniyordu. Elvis bu şarkıyı aldı ve 1956'da beklenmeyen bir popülerliğe ulaştırdı.

Ancak tepki ile de karşılaştı. Bazı yerlerden burada "zenci müziği" çalamazsın diye kovuldu. Elvis İngiltere'de ise 2. Dünya Savaşı öncesinin yenilgi dönemini bilmeyen yeni bir genç kuşağa hitap ediyordu. "Trouble"da "Hiç kimseden emir almam" diyordu. Anti otoriterliğe hitap ediyordu. Rock müziği ve Elvis gençliğin yeni idolleri haline gelirken aynı zamanda gençliği suça, itaatsizliğe teşvik etmekle suçlanıyordu.

Elvis egemen ideolojiye bir baş kaldırıştı. Irkçılığa, cinsiyetçiliğe, muhafazakârlığa ve otoriteye bir isyandı. Ama aynı zamanda ortada muazzam paralar dönüyordu. Elvis çok büyük kârların kaynağıydı. 21 Nisan 1956'da "Heartbreak Hotel" isimli parçası listelerde 1 numaraya yükselmiş, ardından neredeyse tüm parçaları haftalar boyunca liste başı olmaya devam etmişti.

2. Dünya savaşı sonrasının ekonomik gelişmesi sırasında ABD'de 13 milyon gencin elinde 7 milyar dolar para vardı. Bu 7 milyar giysilere, müziğe ve eğlenceye yatıyordu. Elvis müziği ile olduğu kadar giysileri, yaşam tarzı ile de gençleri etkiliyor ve ellerindeki 7 milyarı kanalize ediyordu. Ama aynı zamanda Elvis gibi giyinen gençler okulda ve fabrikada disipline baş kaldırıyorlardı.

O sıralarda ortaya çıkan yeni sol folklora ve caza bakıyor, Elvis'i görmüyordu. Komünist tarihçi Eric Hobsbawm rock müziğini 10-15 yaşlarına hitap eden bir tür olarak görüyordu.

Elvis'in karakteri kapitalizmin bir çelişkisini yansıtır. Kapitalizm yaşayabilmek için kâr elde etmek zorundadır. Ancak işçilerden kâr elde edebilmek için işçilerin toplum içindeki yerlerini bilmelerini sağlayan bir ideolojiye ihtiyacı vardır.

İşte bu nedenle Elvis olayında, para kazandı. Plak yapımcıları Elvis'e karşı çıkan ideolojiyi geriletti. Elvis giderek gençliğin idolü olarak ileri sürülmeye başlandı. Elvis'in ilk filmleri şarkılarını tanıtmayı amaçlar. 1960'da farklı bir film yapar. Flaming Star'da beyaz ve Amerikan yerlisi karışımı bir melezi oynar. İki toplumun çelişkileri arasında sıkışmıştır. Bu film ırkçılığa karşıdır. Irkçı Güney Afrika'da yasaklanır. Elvis'in en iyi oynadığı filmdir. Ama bu film para yapmaz. Ardından bir dizi kötü filmde oynar.

Müziğinin içeriği de giderek banalleşir. Menajeri "Albay" Parker Elvis'in müziğini ve mali işlerini bütünüyle kontrol eder.

İlk müziği siyah müziğine dayanan EIvis giderek değişir.

Artık zengindir ama elinde hiçbir güç yoktur. O denli zengindir ki sandviç almak için uçağı ile 1000 kilometre yolculuk yapabilir. Hâlâ büyük kalabalıkları bir araya getirir ama artık yeni bir müzisyen nesli yeni bir müzik yapmaya başlamıştır ve EIvis bu müziği takip edemez. Bu yeni nesil kendi müziklerini kendileri yazarlar.

Giderek pornografiye boğulur, mistisizme girer ve yoğun uyuşturucu kullanmaya başlar. Doktoru ne isterse ona sağlar. Yaşamının kısa bir anında karşı çıkar gibi olduğu sistem tarafından 42 yaşında öldürülür.

Ölüsünü ilk görenlerden birisi büyük siyah şarkıcı James Brown'dır ve "Elvis bunu kendine nasıl yaptın" der.

Kapitalizm Elvis'i onu bir meta olarak ortaya çıkarır ve korur ama bir müzisyen olarak öldürür. Marks'ın dediği gibi "kapitalist üretim sanata ve şiire düşmandır. "

Müzik dünyayı değiştiremez ama dünyayı değiştirecek olanlara ilham verebilir. Elvis sosyalist değildi, o sadece ne olduğunu hiçbir zaman anlamadığı bir sisteme isyan etmişti. Bu isyan geçen yüzyılın en iyi müzik ürünlerinden bazılarının ortaya çıkmasına yol açtı.

Yusuf Bulut

(Bu yazı Sosyalist İşçi gazetesinin eki Antikapitalist dergisinin Eylül 2007 tarihli nüshasında yayımlanmıştır.)​
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Geri