Türk Dili ve Edebiyatı 2014-2015 Mevsim Yayınları 1. Sınıf Türk Edebiyatı Kitabı Cevapları

F
  • Kullanıcı Fenerbahçe
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • - Ortaöğretim
1. Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı ve Türk Edebiyatında Cereyanlar isimli metinlerden yola çıkarak dönemin siyasi, sosyal ve fikrî temellerini anlatınız.
Bu dönem Türk toplumu üzerinde Batı kültürünün etkisinin görülmeye başlandığı ve bu etkinin giderek arttığı, Tanzimat ve Islahat Fermanları ile Meşrutiyet’in ilanı vasıtasıyla bu etkinin yasalaştırılmaya çalışıldığı, düşünsel olarak Medeniyetçilik, İslamcılık ve Türkçülük düşünce akımlarının mücadelesinin yaşandığı; Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Savaşı’nın etkilerinin görüldüğü, edebiyatın konusunun sadece İstanbul olmaktan çıkıp tüm Anadolu’ya uzanmaya başladığı bir dönemdir.
2. Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı ve Türk Edebiyatında Cereyanlar isimli metinlerden hareketle Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında millî zevkin ve memleket edebiyatının oluşumu ve gelişimi üzerine fikirlerinizi sözlü olarak ifade ediniz.
Türkçülük fikirlerinin özellikle Balkan Savaşları sonucu güç kazanması ve buna bağlı olarak saf Türkçeye dönüş çabaları memleket edebiyatının dil özelliklerini oluşturmuştur. Ayrıca özellikle Ankara’nın başkent oluşu ile edebiyatımızın Anadolu kültürüne ve yaşayışına yönelmesi milli zevkin edebiyatımıza girmesini sağlamıştır.
3. Yukarıdaki her iki metinde Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatına uzanan sosyal ve siyasal sürecin Osmanlı Devleti dönemine dayandığı ve bir sürekliliğin olduğu ifade edilmektedir. Bu çerçevede Türk tarihinin ve edebiyatının bir bütün oluşu hakkında neler söyleyebilirsiniz? Tartışınız. Elde ettiğiniz sonuçları defterinize yazınız.

Yeni Türk devleti bizzat Osmanlı Devleti paşaları ve aydınlarınca kurulmuştur. Nitekim Cumhuriyet Devri Türk Edebiyatı şairleri aslında Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde ürünler vermeye başlamış yazar ve şairlerdir. Dolayısıyla Türk Edebiyatı ve Türk tarihi bu dönemde kesintiye uğramamış, bir süreklilik göstermiştir.
 
Etkinlik
Tanzimat Döneminden itibaren edebî eserlerde ele alınan belli başlı meselelerin Atatürk ilke ve inkılaplarında çözüme nasıl kavuşturulduğunu belirleyiniz. Sınıfta bunları sözlü olarak ifade ediniz.

Tanzimat Döneminden itibaren edebiyatımıza özgürlük, eşitlik, adalet, vatan, millet gibi kavramlar girmiştir. Bu kavramlar Halkçılık, Milliyetçilik, Laiklik, Cumhuriyetçilik gibi Atatürk ilkelerinde kendine zemin bulmuştur. Mesela kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmesi Halkçılık, Millet Meclisi’nin kurulması Cumhuriyetçilik, eğitimde yapılan reformlar Laiklik ilkesinin kapsamındadır.
 
4.Memleket Sevgisi ve Ankara metinlerinden yola çıkarak Anadolu coğrafyası ve insanının edebî eserlerde nasıl ve hangi amaçlarla işlendiğini açıklayınız.

Anadolu coğrafyası edebi eserlerde yeni keşfedilen, her köşesinde ayrı bir estetik ve ilham barındıran bir coğrafya olarak işlenmiştir. Anadolu insanı ise yeni bir anlayış üzerine oturtulmuş bir devletin ve devrimlerin ışığında hisli, gururlu, heyecanlı ve fedakar bir halkı temsil ediyor.

5. Ankara metninde Atatürk ilke ve inkılaplarından hangilerini görmektesiniz? Buna göre Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatının oturduğu sosyal ve siyasal zemini değerlendiriniz.


Metinde Cumhuriyetçilik, İnkılapçılık, Halkçılık ilkelerinden izler görmekteyiz. Cumhuriyetin kuruluşu ise birçok inkılabın temelini oluşturur niteliktedir. Buna göre Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı yeni bir devlet ve milletin aydınlanma yolunda taşıdığı heyecanlar ve inançlar üzerine kurulmuştur. Devlet ve millet olumsuzluklara rağmen dinamik ve umutludur.
 
6. Memleket Sevgisi ve Su metinlerinden yararlanarak memleket edebiyatının odaklandığı temel meseleyi ve bu eserlerde milleti oluşturan hangi değerlerin nasıl ele alındığını parçalardan örnekler vererek anlatınız.

Metinlerden hareketle memleket edebiyatının odaklandığı temel mesele memleket sevgisidir. Bu iki metinde de doğanın insan ruhu üzerinde etkileri üzerinde durulmuştur. Parçalarda milletin söylencelerine atıfta bulunulmuştur. Örneğin Su adlı metinde Leyla ile Mecnun hikayesine gönderme yapılmıştır. Metinlerde milletin hayal ve his dünyasında ait izler vardır. Mesela Memleket Sevgisi isimli metinde “ Ben şu çırçıplak dağlarda seyrettiğim manzarayı hiçbir yerde görmedim, diyebilirim. Bunlar beyaz sinema perdeleri gibidir. Güneş her akşamüstü oralara bir başka dünyanın filmini aksettirir. Şu kıraç dağın teras biçiminde kesilmiş tepesinde benim, kaç akşamüstü, büyük hisarlar üstüne kurulmuş saraylı, kuleli kaç masal mamuresi seyrettiğimi bilemezsiniz.” cümlesi milletin hayatı düşünüş şeklini yansıtmaktadır.
 
9.Cumhuriyet metninden hareketle cumhuriyet idaresi ve cumhuriyetçiliğin nitelikleri hakkında bilgi vererek bu idare şeklinin Türk toplumuna sağladığı kolaylıkları tartışınız. Elde ettiğiniz neticeleri tahtaya yazınız.

Bu metinden hareketle cumhuriyet, yönetimde tek bir kişinin veya bir zümrenin değil milletin bizzat kendisinin olduğu bir yönetim şeklidir. Bu yönüyle kişisel özgürlüklere önem verir ve eşitlikçi bir özellik taşır. Türk toplumu bu idare şekli ile serpilmiş, çağdaş düşünce anlayışına uyum sağlayabilme olanağına kavuşmuştur.Tam bağımsızlığı ve hürriyeti destekleyen cumhuriyet yönetim şekli Türk milletinin özgür karakterine uygundur.

10.Atatürk’ün Laiklik İlkesi metninden hareketle laiklik hakkında çıkarımlarda bulununuz. Mustafa Kemal Atatürk’ün laiklik kavramıyla neyi kastettiğini ve din konusundaki fikirlerini sözlü olarak anlatınız.

Laiklik ilim ve mantığa dayanan bir anlayıştır.Bu anlayışa göre bir ruhban sınıfından söz edilemez. Mustafa Kemal Atatürk İslam’ın en mükemmel din olduğunu, akıl ve mantıkla son derece uyumlu olduğunu düşünmektedir. Mustafa Kemal’in laiklik anlayışı mantığa ve eşitliğe dayanır.

11.Atatürk’ün Laiklik İlkesi metninde dinî istismar ile ilgili hangi fikirler öne sürülmüştür? Sözlü olarak ifade ediniz.

Atatürk toplumsal hayatta dini istismar ile özel bir ruhban sınıfı oluşturulmasına karşıdır. Ona göre dinsel makamlar insanların birbirlerine üstünlüğünü gerektirmemelidir. Bu istismarı önleyebilmek için din eğitimi mekteplerde verilmelidir.

12.Cumhuriyet ve Atatürk’ün Laiklik İlkesi metinlerinden yola çıkarak Atatürkçü düşünce sisteminin özellikleri hakkında neler söyleyebilirsiniz? Açıklayınız.

Atatürkçü düşünce sistemi akla,mantığa dayalı bir sistemdir. Toplumsal hayatta eşitliği ve hürriyeti esas alır, toplumun kendi kararlarını kendisi vermesi gerektiğini söyler. Çağı takip edebilmek, sürekli yenilenmek ve gelişmelere ayak uydurmak, bu düşünce sisteminin en önemli özellikleridir.



Anlama-Yorumlama

1.Bu ünite içinde yaptığınız metin incelemelerinden yararlanarak sosyal, siyasal ve fikrî gelişmelerin
Cumhuriyet Dönemi Edebiyatını nasıl etkilediğini yorumlayınız. Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı dönemin şartlarıyla iç içedir. Milli mücadele sonrası yaşanan inkılapların sürati ve toplumda yaşanan değişiklikler bu dönem edebiyatına yansımıştır. Yönetim şeklinin değişmesi ve halkçı bakış açısının hakim olması edebiyatın da seyrini değiştirmiştir. Dolayısıyla toplumsal şartlar bu dönem edebiyatını şekillendirmiştir.
2.Cumhuriyet Dönemi edebî eserlerinde “Anadolu coğrafyası” ve “memleket insanı” nasıl ele alınmıştır? Okuduğunuz metinlerden hareketle anlatınız.

Anadolu coğrafyası edebi eserlerde yeni keşfedilmiş bir ilham kaynağı olarak ele alınmıştır. Yazarlar ve şairler doğa ile kendi ruh dünyaları ile paralellikler kurmuşlar, Anadolu’da kendilerini aramışlardır. Memleket insanı ise milli mücadele döneminin ardından yorgunluğun içinde fakat umutlu olarak tasvir edilmiş, yeni oluşturulmaya çalışılan medeni çevrenin bir nevi kutsal sahipleri olarak görülmüştür.

3.Atatürk ilke ve inkılaplarının Cumhuriyet Döneminde kaleme alınan eserlerde nasıl ele alındığını
açıklayınız. Ulaşılan sonuçları tahtaya yazınız.


Atatürk ilke ve inkılapları Cumhuriyet döneminde eserlere tema olarak sıklıkla girmiştir. Edebiyat İstanbul çevresinden çıkıp Anadolu’ya yönelmiştir. Aydınların halkla tanışması ve aralarındaki etkileşim birçok romanda işlenmiştir. Atatürk inkılaplarının toplumda yarattığı değişimlere eserlerde bolca rastlanmaktadır.

4.Ben şiirinde bireysellik, Su şiirinde toplumsallık dile getirilmektedir. Buna göre Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatını ele aldığı konular bakımından yorumlayınız.


Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı hem bireysel konuları hem toplumsal konuları işlemiştir. Milli kültür unsurları, işçi ve köylü sorunları gibi toplumsal konuların yanında aydın bunalımları, aşk, günlük yaşam gibi konular da işlenmiştir.
 
Ölçme ve Değerlendirme
1.Aşağıdaki ifadeler doğru ise cümlelerin başında yer alan kutulara “D”, yanlış ise “Y” yazınız.

· Cumhuriyet Dönemi, edebiyatta millî değerlere yönelmenin ilk halkası olmuştur. ( Y )
· Laiklik, devlet işlerinin ve hukuk kurallarının dine göre değil akla ve bilime göre şekillendirilmesidir. ( D )
· Cumhuriyet, Fransız Devrimi (1789) ile birlikte gelişen, kaynağını aydınlanma dönemi filozoflarından alan bir yönetim biçimidir. ( D )
· Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatının oluşumunda Tanzimat ve Meşrutiyet Dönemlerinde ortaya çıkan fikir hareketlerinin etkisi yoktur. ( Y )

2.Aşağıdaki ifadelerde boş bırakılan yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.

a. Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte monarşik devlet sisteminden demokratik devlet sistemine geçiş sağlanmıştır
b. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatını, hemen öncesindeki edebiyat dönemi olan Milli Edebiyat’tan kesin sınırlarla ayırmak mümkün değildir.
c. Cumhuriyet Dönemi edebî türlerinden romanda ağırlıklı olarak Anadolu coğrafyası ve insanı ele alınmıştır.
ç. Millî Edebiyatla başlayan halka yönelme ve Anadolu’yu tanıma çabası, CUMHURİYET DEVRİ TÜRK EDEBİYATInın ana ilkesi olmuş, Türk milletinin her kesimi edebî eserlerde yer almıştır.

3.Halifeliğin kaldırılması Atatürk ilke ve inkılaplarından hangisiyle ilişkilidir?

A. Devletçilik B. Milliyetçilik C. Cumhuriyetçilik
D. Halkçılık E. Laiklik

4.Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Döneminde eğitim ve kültür alanında yapılan çalışmalardan biri değildir?

A. Saltanatın kaldırılması
B. Türk Tarih Kurumunun kurulması
C. Dil devrimi
D. Millet mekteplerinin açılması
E. Öğretimin birleştirilmesi


5.Aşağıdaki eşleştirmeleri doğru biçimde yapınız.

Cumhuriyet’in İlanı 29 Ekim 1923
Halifeliğin kaldırılması 3 Mart 1924
TBMM’nin açılışı 23 Nisan 1920
Ankara’nın başkent olması 13 Ekim 1923
Harf inkılabı 1 Kasım 1928
Saltanatın Kaldırılması 1 Kasım 1922
Soyadı kanunu 21 Haziran 1934​
 
I. ÜNİTE
Ölçme ve Değerlendirme

1.Aşağıdaki ifadeler doğru ise cümlelerin başında yer alan kutulara “D”, yanlış ise “Y” yazınız.

Cumhuriyet Dönemi sanatçıları eserlerinde Anadolu coğrafyası ve insanına, cumhuriyete, Atatürk
ilke ve inkılaplarına kucak açarken Batı’dan gelen anlatma tarzlarını da başarılı biçimde kullanmışlardır. ( D )
Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarının yaydığı sosyal güvensizlik, Cumhuriyet Döneminin dil ve
zevkini etkilemiştir. ( D )
Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı tıpkı Tanzimat sonrası edebî yenileşme hareketlerinde
görüldüğü gibi üç kaynaktan beslenmiştir: Batı edebiyatı, divan edebiyatı, halk edebiyatı. ( D )
Cumhuriyet Döneminde yazılmış şiirlerde aruz vezni kesinlikle kullanılmaz, bunun yerine sadece
hece vezni kullanılır. ( Y )
Cumhuriyetçilik, devlet işlerinde dinî otoritenin değil aklın ve mantığın belirleyici olmasını işaret
eden bir ilkedir. ( Y )
Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı ürünlerine devrin siyasal özellikleri yansıtılmaz. ( Y )


2.Aşağıdaki ifadelerde boş bırakılan yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.

a.Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı, Atatürk’ün HALKÇILIK ilkesinden güç almaktadır.
b.Cumhuriyet Dönemi edebî eserlerinde en fazla ele alınan konu ANADOLU VE ANADOLU İNSANIDIR .
c.Cumhuriyet Dönemi yazar ve şairlerinin dil konusundaki tercihi, öncelikli olarak GÜNLÜK KONUŞMA DİLİ olmuştur.
ç.Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı, temellerini MİLLİ EDEBİYAT Döneminden alır.

3.Aşağıdakilerden hangisi, Cumhuriyet Dönemi eserlerinde görülen niteliklerden biri
değildir?

A. Millî zevk, Batı’dan gelen anlatma biçimleriyle birleştirilmiştir.
B. Milleti oluşturan değerler farklı yönlerden edebî eserlerde işlenmiştir.
C. Türk toplumunun sosyal ve siyasal anlamda geçirdiği değişim anlatılmıştır.
D. Bireysel konular tamamen göz ardı edilmiştir.
E. Memleket edebiyatı zevkinin bu dönemde geliştiği görülmüştür.

4.Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Döneminde eser veren yazarlardan biri
değildir?

A. Faruk Nafiz Çamlıbel B. Mehmet Emin Yurdakul C. Ahmet Hâşim
D. Ömer Seyfettin E. Yahya Kemal Beyatlı
(1920'de vefat etmiştir)


5.Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatının özellikleri arasında yer almaz?
A. Eserlerde Atatürk ilke ve inkılaplarının savunuculuğu yapılmıştır.
B. Bu dönemde daha çok Anadolu coğrafyası ele alınmıştır.
C. Şiirlerde aruza karşı genellikle hece vezni tercih edilmiştir.
D. Sanatçılar toplumsal konular yanında bireysel konuları da ele almışlardır.

E. Gittikçe ağır ve anlaşılmaz olan bir dil kullanılmıştır.
 
Etkinlik
Yahya Kemal Beyatlı’nın nesir yazarlığı hakkında araştırma yapınız (35. sayfadaki 9. soruya yöneliktir.).
http://www.forumbahane.net/turk-dili-ve-edebiyati/504710-yahya-kemal-beyatli-edebi-kisiligi.html
Etkinlik
Hamdullah Suphi Tanrıöver’in fikrî ve edebî yönü hakkında araştırma yapınız (42. sayfadaki 13.
soruya yöneliktir.). Yazarın Dağ Yolu I isimli kitabını okumanız bu anlamda size yardımcı olacaktır.

http://www.forumbahane.net/turk-dil...phi-tanriover-edebi-kisiligi.html#post1969939

 
Hazırlık
1.Yazarın düşüncesini yoğunlaştırdığı anlam birimlerinin metnin kuruluşundaki önemini belirleyiniz. Elde ettiğiniz sonuçları tahtaya yazınız.


Metinleri oluşturan anlam birimleri metnin ana fikrini belirli anlam örüntüleriyle besler ve bu ana fikri çeşitli yönlerle tamamlar. Yani metinlerdeki bu birimler metnin hücreleridir ve ancak bu hücrelerin birleşmesiyle çok yönlü ve derli toplu bir fikre ulaşılabilir.

2.Birinci ünitedeki bilgilerinizi de kullanarak öğretici metinleri sanat metinlerinden ayıran özelliklerin neler olduğunu defterinize yazınız.

1) öğretici metin

- bilgi vermek amacıyla yazılır.
- kesinlik vardır.
- uslüp kaygısı yoktur.
- açıklayıcı, tamamlayıcı gibi anlatım türleri kullanılır.
- söz sanatları kullanılmaz.
- dil göndergesel işlevindedir.

2) sanatsal metin

- estetik zevk ve duygu vermek amacıyla yazılır.
- kesinlik yoktur.
- öznel bir bilgidir.
- uslüp kaygısı vardır.
- betimleyici ve öyküleyici gibi anlatım türleri vardır.
- söz sanatları kullanılır.
- dil sanatsal işlevindedir.
 
1.Kitaba Hürmet isimli metnin hangi amaçla yazıldığını belirleyiniz.

Bu metin okuyucuya okuma hakkında kimi yön göstermeler amacıyla yazılmıştır.

2.Kitaba Hürmet metninin ana fikrini tespit ediniz. Bu ana fikrin günümüzde başka edebî türlerde de ele alınıp alınmadığını ve farklı iletişim araçlarıyla da ifade edilip edilemeyeceğini tartışınız.


Ana Fikir: Kitap okumak da kitap yazmak kadar ciddi bir iştir. Bu fikir günümüzde başka edebi türlerde de ( makale, fıkra vs. ) ele alınmaktadır ve hemen hemen bütün iletişim araçlarıyla ifade edilebilecek bir düşüncedir.
3.Devrin özelliklerinin o dönemde yazılmış edebî eserlere yansıyacağını düşünerek yukarıdaki metinde işlenen temel düşünce ile sosyal hayat arasındaki bağlantıyı belirleyiniz. Buradan hareketle eser ile yazıldığı dönem arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

Devrin özelliklerini düşündüğümüzde dergi ve kitapların önemli ve popüler yayım araçlarından olduklarını söyleyebiliriz. Çünkü bu dönemde henüz radyo, televizyon, internet gibi araçlar gelişmemiştir. İnsanlar dergi ve kitapları kimi zaman eğlenmek, kimi zaman vakit geçirmek için okumaktadır. Bu düşüncelerden hareketle eser, yazıldığı devrin sosyal ve kültürel gerçekliklerini yansıtmaktadır.

4.Yukarıdaki metni, kullanılan kelimeler ve dil kuralları açısından inceleyerek Cumhuriyet Dönemini dil ve anlatım bakımından önceki dönemlerden ayıran tarafları sınıfta tartışınız. Elde ettiğiniz çıkarımları tahtaya yazınız.

Metnin dili günlük konuşma dilidir. Dil kurallarında ise Arapça-Farsça tamlamalardan ve dil kurallarından uzaklaşıldığı ve Türkçe kuralların uygulandığı görülmektedir. Cumhuriyet Dönemi Milli Edebiyat Döneminden keskin çizgilerle ayrılmamakla beraber yazı dili ile konuşma dili farkının ortadan kalkması, birçok edebi türün başarılı bir şekilde işlenmesi, edebiyatın halkı anlatması ve Atatürk inkılapları gibi kendine has temalarıyla önceki dönemlerden ayrılır.

5.Ataç’ın yazıya “Okumayı sever misiniz?” sorusunu yönelterek başlaması, deneme türünün hangi anlatım özelliğini yansıtır? Bundan yola çıkarak deneme türünün dil ve anlatım özelliklerini, kuruluş planını, yazarın meseleye karşı takındığı tavrı defterinize yazınız.

Yazarın yazıya bu cümleyle başlaması deneme türünün içten olma özelliğini yansıtır. Denemeler rahat okunabilen düşünce yazılarıdır. Deneme yazarı düşüncelerini kendi kendiyle konuşur gibi içten, akıcı, kıvrak bir anlatımla ele alır. Deneme yazarı ele aldığı konuyu alışılmışın dışında bir pencereden işler, okuyucuyu düşünmeye sevk eder.

6.Metni dil ve anlatım bakımından inceleyiniz. Tutarsız, açık olmayan, akıcılığı engelleyen ve duruluktan uzak cümleleri tespit ediniz. Elde ettiğiniz sonuçlara göre metnin dil ve anlatım özelliklerini defterinize yazınız.

Metinde tutarsız, açık olmayan, akıcılığı engelleyen ve duruluktan uzak cümleler bulunmamaktadır. Metin sağlam yapılı cümlelerden oluşmuştur.

7.Metinde günlük hayata ait ifadeler, terimler ve kavramlar, benzetmeler, kişileştirmeler kullanılmış
mıdır? Kullanılmışsa belirlediğiniz ifadeleri defterinize yazınız.
Metinde bu tarz ifadeler bulunmaktadır. Para, iş, vakit geçirmek, hizmet etmek, not almak gibi ifadeler günlük hayata ait ifadelerdir. Kitap ve mecmua insanın dostları olarak düşünülmüş; böylece hem kişileştirme hem benzetme yapılmıştır.
 
8.Kitaba Hürmet metninin anlatım tarzı didaktik, epik, pastoral, tartışmacı, açıklayıcı gibi anlatım tarzlarından hangisine uymaktadır? Açıklayınız.

Bu metinde açıklayıcı anlatımdan yararlanılmıştır. Bu anlatım tarzında konunun iyi kavranması oldukça önemlidir. Bu bakımdan açık, anlaşılır bir dil seçilir.

9.Kitaba Hürmet metni üzerine yaptığınız bütün inceleme ve tespitlerinizden yararlanarak bu
dönemde sadeleşen Türkçe ile insan gerçekliğinin bütün yönleriyle ifade edilip edilemeyeceğini tartışınız. Düşüncelerinizi sözlü olarak anlatınız.

Sadeleşen Türkçe ile insan gerçekliğinin bütün yönleriyle ifade edilmesi mümkündür. Dilimize giren kimi yabancı sözcükler dilimizin zenginliği olarak nitelendirilebilirken bunların dilimizden çıkarılması ancak fazlalıkların atılması anlamına gelir.

10.Kitaba Hürmet metninde ifade edilen fikirleri günümüzdeki okuma alışkanlığını göz önüne alarak yorumlayınız.

Bu metinde ifade edilen fikirlerin günümüz okuma alışkanlığına göre pek önemi yoktur. Çünkü genel itibariyle kitap ve dergi okumak, hele bunlara kıymet vererek ve dikkatlice okumak günümüzde pek yaygın olaylar değildir. Kitaplar artık insanların en iyi dostu olmaktan genellikle uzaktır.

11.Metnin yazıldığı türün özellikleri dikkate alındığında hangi geleneğin ilkelerine uygun biçimde kaleme alındığını gerekçeleriyle birlikte sözlü olarak ifade ediniz.

Bu metin Batı Edebiyatı deneme geleneği ilkelerine uygun biçimde ele alınmıştır. Bilindiği gibi deneme türü edebiyatımıza Batı’dan gelen bir türdür. Nurullah Ataç ise bu türün bizdeki ilk büyük temsilcisidir.

12.Nurullah Ataç hakkında edindiğiniz bilgiler ve Kitaba Hürmet metninden hareketle onun fikrî ve edebî yönü hakkındaki düşüncelerinizi eserle yazar ilişkisi bağlamında defterinize yazınız.

Nurullah Ataç dilde sadeleşme düşünceleriyle, devrik cümle kullanma ve bunu yaygınlaştırmadaki ustalığıyla edebiyatımız açısından oldukça önemli bir yazardır. Deneme türünün edebiyatımızdaki ilk büyük temsilcisidir. Fikir bakımından aydınlanmacı ve yenilikçidir. Eserinde de gördüğümüz üzere dönemine göre dil ve anlatım özellikleri devrim niteliğindedir.
 
1.Makale niçin yazılır? Bundan hareketle Resimsizlik ve Nesirsizlik metninin yazılış amacını açıklayınız.

Makaleler sanat, politika, bilim gibi herhangi bir konuda okurlara bilgi vermek, bir düşüncenin doğruluğunu veya yanlışlığını ispat etmek amacıyla yazılır. Bu metin ise okuyucuyu bizde resmin ve düz yazının gelişememesinin kültürümüze olumsuz etkilerinin olduğuna ikna etmek amacıyla kaleme alınmıştır.

2.Aşağıdaki tabloyu uygun biçimde doldurarak Resimsizlik ve Nesirsizlik metnini yapı bakımından inceleyiniz.

Metni meydana getiren anlam birimleri: Metin on adet birimden ( paragraftan ) oluşmuştur.
Anlam birimlerinin birleşerek temel düşünceyi oluşturma biçimi: Anlam birimleri ana düşünce etrafında bu düşünceyi çeşitli yönlerden desteklemek yoluyla bir araya gelmiştir.
Metnin planı ile anlam birimleri arasındaki ilişki: Metnin ilk paragrafı giriş bölümünü oluşturur, son paragraf sonuç bölümüdür, bu ikisi arasındaki sekiz paragraf ise gelişme bölümüdür.
3. Yahya Kemal, düşüncesini ifade ederken metnin planını nasıl kurmuştur? Parçayı giriş, gelişme, sonuç bölümlerine ayırarak her bir bölümde nelerin anlatıldığını aşağıya yazınız.

Giriş ( 1. Paragraf ): “Kültürümüzdeki nesir ve resim eksikliği giderilebilseydi kültürümüz çok daha gelişmiş bir seviyede olurdu.” temel tezi ortaya atılmıştır.
Gelişme ( 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Paragraflar) : Temel tezin önce resim, sonra nesir kısmı örneklerle irdelenmiştir.
Sonuç ( 10. Paragraf ) : Edebiyatımızda olay ve şahısların ancak birkaç eserde yaşatılabileceğinden yakınılmıştır.

4.Metinde ele alınan ana fikri belirleyiniz ve ana fikir ile metnin yazıldığı dönemin sosyal gerçekliği arasındaki ilişkiyi inceleyiniz. Aynı konunun güncelliğini koruyup korumadığı hakkındaki düşüncelerinizi sözlü olarak ifade ediniz.

“Resim ve nesir eksikliğimiz geçmişimizi iyi tanıyamamamıza ve kültürümüzün daha fazla gelişememesine neden olmuştur.” Bu ana fikir edebiyatımıza yeni türlerin girdiği, Batılı anlamda düz yazı ve resimle yeni tanışmaya başladığımız bir dönem içinde gelişmiştir. Şu an bu konu güncel bir konu değildir. Çünkü artık hem düz yazıda hem resimde teknik bakımdan kudretli eserler verebilecek seviyeye gelmiş bulunmaktayız.

5.Yahya Kemal’in ifade ettiği eksiklik günümüzde başka iletişim araçlarıyla gideriliyor mu? Bu problemi yazı dışında hangi iletişim araçlarıyla dile getirmek mümkündür?

Yahya Kemal’in ifade ettiği eksiklik günümüzde özellikle basın-yayın araçları ile internet gibi bilişsel iletişim araçları ile gideriliyor. Bu problemi görsel ve işitsel iletişim araçları, sanatsal iletişim araçları ( dans, resim, müzik… ) ve organizasyon iletişim araçları ( fuar, konferans… ) ile dile getirmek mümkündür.

6.Metni inceleyiniz ve metne ait bütün dil özelliklerini gerekçeleriyle birlikte verilen tabloya yazınız. Bunlardan hareketle Cumhuriyet Dönemi metinlerinde kullanılan dili önceki dönemlerin dilinden ayıran özellikleri açıklayınız.
 
Yabancı ifadeler: Tekamül, ihtisas, mahza, hülasa, tilmiz, muhayyile, tecessüm, malul, itiyad, mikyas.
Anlatım tarzı (lirik, epik, pastoral, mizahi, açıklayıcı, didaktik): Anlatım tarzı açıklayıcı ve didaktiktir.
Metnin açık, duru, akıcı, tutarlı oluşu: Metin dil bakımından duru, açık ve akıcı; anlam bakımından tutarlıdır.
Terim, kavram, gündelik hayatla ilgili ifadeler ve bunların neden kullanıldıkları: Minyatür, nesir, biyografi, hatırat, seyahatname ( terim ); milliyet, özleyiş, aydınlık, muhayyile ( kavram ); Şehirler, kıyafetler, muharebeler, resimler ( gündelik hayatla ilgili ifadeler ). Bu ifadeler anlatımı çeşitli yönlerden güçlendirmek maksadıyla kullanılmıştır. Meselenin hem düşünsel hem pratik tarafları tamamlanmaya çalışılmıştır.
7.Yukarıdaki dil özelliklerine dair tespitleriniz sonucunda bu dönemde daha fazla sadeleşen Türkçe ile
insanın kendisini ve çevresini yeterince ifade edip edemeyeceğini tartışınız. Günümüzün ifade imkânları ile o dönemin ifade imkânlarını karşılaştırarak yorumlayınız.

Sadeleşen Türkçe ile insan kendisini ve çevresini ifade etmekte zorlanabilir. Çünkü günümüz dilinde kullanılan kelime sayısı o dönemde kullanılan kelime sayısından daha azdır. Dolayısıyla bu durum dilin derinliğinin azalmasına ve dilde nüansların kaybolmasına yol açmıştır.

8.Metnin hangi geleneğin niteliklerine uygun biçimde kaleme alındığını sözlü olarak ifade ediniz.

Metin Batı Edebiyatı makale geleneğine ve Batı etkisinde gelişen Türk Edebiyatı makale geleneğine uygun olarak kaleme alınmıştır.

Etkinlik
Resimsizlik ve Nesirsizlik ile Kitaba Hürmet metinleri esas alınarak sınıf iki gruba ayrılır: Birinci grup Resimsizlik ve Nesirsizlik etrafında makale türünün yapı, tema, dil ve anlatım özelliklerini; ikinci grup Kitaba Hürmet etrafında deneme türünün yapı, tema, dil ve anlatım özelliklerini inceler. Elde edilen sonuçlar tahtaya yazılarak makale ve deneme türleri zihniyet, yapı, tema ve anlatım bakımlarından karşılaştırılır. Makale ve deneme türlerinin anlatım özellikleri belirlenir.

· Denemede bir konu kesin yargılara varmadan işlenirken makalede öne sürülen sav kanıtlanmaya çalışılır.
· Deneme yazarı düşüncelerini kendi kendisiyle konuşuyormuş gibi içten, akıcı, kıvrak bir anlatımla ele alır. Makalenin dili ise daha ciddi ve bilimseldir.
· Deneme yazarı ele aldığı konuyu alışılmışın dışında bir pencereden öznel bir biçimde anlatır. Makale ise nesnel olabilmeyi amaçlar.
· Denemede konu seçimi makaleye göre daha özgürcedir. Çünkü makaleler genellikle bilimsel alanda yazılırken denemeler her konuda kaleme alınabilir.
· Denemelerde yer yer sanatlı anlatım görülebilirken makalede daha çok süssüz bir anlatım karşımıza çıkar.
· Makalelerde öğretici, açıklayıcı, kanıtlayıcı anlatım kullanılır. Düşünceyi geliştirebilmek için örneklemelere, tanık göstermelere, sayısal verilerden yararlanmalara başvurulabilir. Denemede ise kanıtlayıcı anlatım görülmez, fikirlerin kesin sonuçlara bağlanacağı teknikler kullanılmaz.
 
9.a.Yahya Kemal hakkında edindiğiniz bilgiler ile Resimsizlik ve Nesirsizlik metninden yola çıkarak Yahya Kemal’in düşünce dünyası hakkında çıkarımlarda bulununuz.
Yahya Kemal kültürel konularda oldukça duyarlı bir yazardır. Ona göre bir millet mazisini bilmeden geleceğe doğru emin ve sağlıklı adımlarla yürüyemez. Bu bakımdan bir milleti oluşturan tarihi unsurlar Yahya Kemal’in eserlerinde sürekli yer bulmuştur. Resimsizlik ve Nesirsizlik metninde de bu tarihi duyarlılık görülmektedir. Bu duyarlılık içinde Yahya Kemal geçmişi incelemek, geçmişten bugüne nasıl geldiğimizi anlayabilmek ve bu anladıklarından yola çıkarak medeniyetimizi daha da yüceltebilmek gayretindedir.

b.Yahya Kemal’in aldığı eğitim, kültür düzeyi, yaşadığı dönemin etkisi bu eserde nasıl görülmektedir? Açıklayınız.

Yahya Kemal Galatasaray İdadisi, Robert Koleji ve Vefa Liselerinde başarı elde edemedi. II. Abdülhamid Döneminde yani İstibdat Döneminde Jön Türklere duyduğu ilgiyle de Paris’e kaçtı. Burada Sorbonne Üniversitesi’nin Siyaset Bilimi bölümüne kaydoldu. Hocası Albert Sorel sayesinde Türk tarihini incelemeye yöneldi. Paris’te bulunduğu dokuz senede tarihe bakışı, şairliği gelişti. İncelediğimiz metinde de gördüğümüz gibi yazarın bu birikimleri onun kültürel anlamda üst düzeye erişmesini sağlamıştır. Milli Edebiyat döneminde, Osmanlı Devleti’nin yıkıldığı dönemlerde eserler veren Yahya Kemal için “mazi” konusu önemli bir problemdir. Çünkü yeni bir devlet ve yönetim sistemi, yenileşmeye başlayan bir toplum zihniyeti ile karşı karşıyayızdır. İşte geçmişi bugüne bağlayabilme isteği Yahya Kemal’i tarih konusunda derin çalışmalar yapmaya yöneltmiştir.
 
1.Tahran’da İlk İzlenimler metni hangi amaçla yazılmıştır? Açıklayınız.
Bu metin Tahran şehrinin günlük yaşamda edebiyatla ne kadar içli dışlı olduğunu anlatmak için yazılmıştır.

2.Metinde Haldun Taner’in düşüncesini vermek için kullandığı temel anlam birimlerini defterinize yazınız ve bunların birleşerek ana düşünceyi nasıl inşa ettiğini sözlü olarak ifade ediniz.

Parçada on üç temel anlam birimi ( paragraf ) vardır ve bu anlam birimleri ana düşünce etrafında toplanarak ana fikri oluşturmuşlardır.

3.Tahran’da İlk İzlenimler metninin planının nasıl kurulduğunu tartışınız. Bu çerçevede anlam birimlerinin birbirleriyle ilişkilerini inceleyiniz.

Metnin ilk üç paragrafı giriş bölümünü, son iki paragraf sonuç bölümünü, bu iki bölüm arasındaki sekiz paragraf ise gelişme bölümünü ifade eder. Paragrafın gelişme bölümü giriş bölümünde ortaya konan problemi genişletmiş, örneklemiş ve açıklamıştır. Sonuç bölümü ise yazıyı birkaç cümlede etkileyici biçimde özetlemeyi başarmıştır.

4.Metnin ana düşüncesini bulunuz ve bununla Cumhuriyet Dönemi Türk toplumunun gerçekliği arasında nasıl bir ilişki kurulabileceğini yorumlayınız.

Metnin ana düşüncesi Wilhelm von Humboldt’un sözünde bulunabilir: “Milletler gelir geçer, hatta imparatorluklar doğar batar... Ama güzel bir mısra ebediyen kalır.” Bu ana düşünce Cumhuriyet dönemi için de oldukça geçerlidir. Osmanlı İmparatorluğu yıkılmıştır fakat onun kültürel ve edebi mirası bizde sonsuza dek yaşayacaktır.
5.Tahran’da İlk İzlenimler metninde ele alınan ana fikrin günümüzde de işlenip işlenmediğini tartışınız. Ulaştığınız sonuçları tahtaya yazınız.

Bu metinde ele alınan fikir ve konu günümüzde de işlenmektedir. Edebiyatın ebediliği her dönemde işlenen bir tema olmuştur.

Etkinlik
Tahran’da İlk İzlenimler metnindeki ana düşünceyi ifade edebilecek iletişim araçları neler olabilir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bu metindeki ana düşünce bilişsel iletişim araçları, görsel-işitsel iletişim araçları ve telekomünikasyon iletişim araçları ile ifade edilebilir.
 
SAYFA 38:
6.Tahran’da İlk İzlenimler metninin dil ve anlatımı ile ilgili aşağıdaki tabloyu metinden örnekler vererek doldurunuz.
Açıklık: Metin açıklık ilkesine uygundur. (Sabahtan beri içimi kaplayan yabancılık, kendini gurbette hissediş o anda dağılıverdi. )
Duruluk: Metinde gereksiz sözcükler kullanılmamıştır. (Şairlerine, sanatkârlarına devlet adamlarında da üstün değer tanıyan, her şeyden önce onlarla övünen İran, gözümde bir kat daha büyüdü. )

Tutarlılık: Metin birbiriyle çelişmeyen düşüncelerden oluşmuştur. (İşte yakın şarkta, burnunuzun dibinde ve tıpkı Viyana gibi sanat konuşan, sanat teneffüs eden bir ince millet daha var… Anlaşılıyor ki İranlı sadece kendi şairini kendi şiirini değil, şiiri seviyor. )
Akıcılık: Metin okunuşta okurda zorlanmalara neden olmuyor. (Yayla İran’ın gökkubbesi burada söylenmiş bütün hoş sedaları toplayıp muhafaza ettiği için mi bu kadar parlak ve yıldızlı dersiniz? )
Terimler: Protokol, lehçe, mısra, kıta, vatman, piyes…
Kavramlar: Yabancılık, insanlık, dava, emperyalizm, iktidar, medeniyet…
Gündelik dile ait kelimeler: kavşak, heykel, cadde, dost, anıt, bulvar, kahve, camii, tezgahtar, şoför, sokak, otel…
7.Tahran’da İlk İzlenimler metni, kelime seçimi ve dil kuralları bakımından Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatının özelliklerini yansıtmaktadır. Buradan yola çıkarak kelimeler ve dil kuralları yönünden Cumhuriyet Dönemini önceki dönemlerden ayıran özelliklerin neler olduğunu açıklayınız.
Cumhuriyet dönemi eserlerinde Öz Türkçecilik anlayışının da etkisiyle genel olarak açık ve anlaşılır bir dil kullanılmıştır. Kelime seçiminde halkın kullandığı dil yani günlük konuşma dili esas alınmıştır. Arapça ve Farsça dil kurallarıyla tamlamaların yerini Türkçe dil kuralları ve tamlamalar almıştır. Yani dil ve kelimeler önceki dönemlere göre sadeleşmiştir.
8.Metnin anlatım tarzı ile ilgili tespitlerinizi metinden seçeceğiniz cümle örnekleriyle birlikte aşağıdaki tabloya yazınız.
Lirik: Metinde şiirsel cümleler vardır. ( Bu heykel elinde Şehnamesi, uzaklara dalmış mahmur bakışı küçücük çelebi sakalı, hafif yana eğik alabildiğine candan ve olgun başı ile bir gönül ve duygu insanını büyük şair Firdevsi’yi canlandırıyordu. )
Epik: Metinde kahramanlık bildiren ifadeler yoktur.
Pastoral: Metinde sadece bir cümlede pastoral ifadeler vardır: “Yayla İran’ın gökkubbesi burada söylenmiş bütün hoş sedaları toplayıp muhafaza ettiği için mi bu kadar parlak ve yıldızlı dersiniz?”
Mizahi: Metinde mizahi ögeler yoktur.
Öğretici: Metin genel itibariyle öğretici bir metindir. (Tahran’dan sonra Şiraz’da belli başlı alan ve caddelerini bir gözden geçirelim mi? Hafıziye, Aramgahı Saadi, yine burada da ayrı bir Hıyaban-ı Firdevsi, yine Şiraz’ın en güzel parklarından birinin adı da Park-ı Saadi. )
9.Duygu ve düşüncelerinizi sadeleşen Türkçe ile ifade edip edemeyeceğinizi tartışınız.Duygu ve düşüncelerimizi sadeleşen Türkçe ile ifade etmemiz mümkündür. Bunu işlediğimiz metnin ifade gücü ile de görebiliriz.
10.Metnin ait olduğu geleneği belirleyiniz ve bu geleneğin hangi özelliklerini yansıttığını defterinize yazınız.
Metin Türk Edebiyatı nesir geleneğine, seyahatname ve gezi yazısı geleneğine aittir. Bu gelenekte gezilip görülen yerlerin tasviriyle öğreticilik esas alınarak belli sonuçlara varmaya çalışılır.
11.Zihniyet, yapı, anlatım imkânları ve temaları bakımlarından gezi türü ile bu türe en yakın öğretici metin kabul edilen hatırayı karşılaştırınız. Ulaştığınız sonuçları tahtaya yazınız.

GEZİ YAZISI-ANI KARŞILAŞTIRMASI:
BENZER YÖNLER:

· İki türde de açık, sade, anlaşılır, içten bir dil kullanılır.
· İki türde de dil göndergesel işlevde kullanılır.
· Her iki türde de açıklayıcı, betimleyici, öyküleyici anlatım türleri kullanılır.
· Her iki tür de başka bilim dallarına kaynaklık edebilir.

​
FARKLI YÖNLERİ:

· Anılarda amaç yazarın yaşamından ilgi çekici olayları anlatmakken gezi yazıları gezilip görülen yerler hakkında okuyucuya bilgi vermek için yazılır.
· Gezi yazılarında gözlem önemli bir yer tutar, anılarda ise yazarın kendi yaşamına dair izlenimleri vardır.
· Anılarda çevreye ait bilgiler gezi yazısı kadar ayrıntılı değildir.


GEZİ YAZISI-ANI KARŞILAŞTIRMASI:
BENZER YÖNLER:

· İki türde de açık, sade, anlaşılır, içten bir dil kullanılır.
· İki türde de dil göndergesel işlevde kullanılır.
· Her iki türde de açıklayıcı, betimleyici, öyküleyici anlatım türleri kullanılır.
· Her iki tür de başka bilim dallarına kaynaklık edebilir.

​
FARKLI YÖNLERİ:

· Anılarda amaç yazarın yaşamından ilgi çekici olayları anlatmakken gezi yazıları gezilip görülen yerler hakkında okuyucuya bilgi vermek için yazılır.
· Gezi yazılarında gözlem önemli bir yer tutar, anılarda ise yazarın kendi yaşamına dair izlenimleri vardır.
· Anılarda çevreye ait bilgiler gezi yazısı kadar ayrıntılı değildir.
​
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Geri