19 mart 2014 tarihte bugün

A
⚪ Konu sahibi son olarak 2616 gün önce görüldü
19 mart tarihte bugün​
​

19 mart 2014 tarihte bugün​

Tarihte bugün / 19 mart​

19 Mart, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 78. (Artık yıllarda 79.) günüdür.​

Olaylar​

eamRBg.jpg


Sydney Harbour Bridge​

xGaXp3.jpg


Willy Brandt ile Willi Stoph (1970)​

1279 - Yamen Muharebesi, Moğol Yuan Hanedanı, Güney Song Hanedanı'nın kalıntısını bir deniz muharebesinde yendi.​

1452 - III. Frederik, Papa tarafından taç takılan son Kutsal Roma imparatoru oldu.​

1839 - Louis-Jacques-Mandé Daguerre, dagerreyotipi icat etti.​

1866 - Osmanlı Hükümeti, Süveyş Kanalı'nın açılması konusunda izin verdi.​

1877 - Ayan Meclisi görevine başladı.​

1883 - ABD'li ayakkabıcı ustası Jan E. Matzeliger bir ayakkabıyı bir seferde bütünüyle imal eden ilk makineyi icat ederek ayakkabı sanayisinde bir devrim yarattı.​

1899 - Otomobil yağı üreten Castrol şirketi kuruldu.​

1903 - Türkiye'nin ilk spor klübü olan Beşiktaş JK kuruldu.​

1915 - Güneş Sistemi gezegenlerinden Plüton'un ilk fotoğrafı çekildi. Ancak Plüton'un yeni bir gezegen olduğu o tarihte anlaşılamadı.​

1920 - ABD Senatosu, Versay Antlaşması'nı onaylamayı redetti.​

1920 - Mustafa Kemal, Ankara'da bir meclis toplanması amacıyla genelge yayımladı.​

1932 - Sydney Harbour Bridge açıldı.​

1945 - ABD Deniz Kuvvetleri'ne ait USS Franklin uçak gemisi Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri'ne ait bombardıman uçağı "Ginga" tarafından bombalandı.​

1945 - SSCB, bir nota ile 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması'nı yenilemeyeceğini bildirdi​

1955 - Agence France-Presse'in (AFP) Ankara temsilcisi Erol Güney Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlığından çıkarıldı.​

1965 - Merzifon'un Çeltek Linyit İşletmesi'ndeki grizu patlamasında 69 işçi öldü, 58 işçi yaralandı.​

1970 - Batı Almanya'nın başbakanı (Willy Brandt) ile Doğu Almanya'nın başbakanı (Willi Stoph) ilk defa görüştü.​

1971 - CHP Kocaeli Milletvekili Prof.Dr. Nihat Erim, partisinden istifa etti ve başbakanlığa atandı.​

1975 - Tarihe Birinci Milliyetçi Cephe Hükümeti (MC) olarak geçen, dört sağ partiden (AP, MSP, MHP, CGP) oluşan koalisyon işbaşına geldi.​

1981 - Ankara'da bir inzibat erini öldürme iddiasıyla yargılanan Erdal Eren ölüm cezasına çarptırıldı. Eren'in infazı, 18 yaşından küçük olduğuna ilişkin kemik raporu nedeniyle tartışmalara yol açtı.​

1985 - Uluslararası PEN Yazarlar Birliği Aziz Nesin'i onur üyeliğine seçti. Onur üyeliği belgesi Arthur Miller ve Harold Pinter tarafından verildi.​

1995 - Osman Pamukoğlu'nun yönettiği "Çelik-1 Operasyonu" başladı​

1997 - Diriliş Partisi iki genel seçime girmediği için kapatıldı.​

1998 - Gazeteci Metin Göktepe'nin öldürülmesi davasında, beş polis, kastı aşan zor kullanarak ölüme sebebiyet verme suçundan 7 yıl 6'şar ay hapis cezasına çarptırıldı, altı polis beraat etti.​

2003 - ABD askerleri Irak-Kuveyt sınırındaki askerden arındırılmış bölgeye girdi. ABD uçakları da Irak'ın batısını bombalamaya başladı.​

2003 - TSK'nın Kuzey Irak'a gönderilmesi, Türk hava sahasının yabancı silahlı kuvvetlerin hava unsurlarına 6 ay süreyle açılmasına ilişkin Başbakanlık Tezkeresi TBMM'ye sunuldu.​

2007 - New York'ta "United for Peace and Justice" örgütünün düzenlediği "Savaşa Hayır" yürüyüşüne onbinlerce kişi katıldı.​

2007 - Rusya'nın Kemerovo Oblastındaki Novokuznetsk şehrinde bulunan Ulyanovskaya maden işletmesinde yerin 270 m altında meydana gelen patlamada 108 madenci öldü.​

2011 - 2011 Libya ayaklanması'na müdahale etmek için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1973 sayılı kararı doğrultusunda koalisyon kuvetleri 2011 Libya bombardımanını başlattı.​

​
 
Doğumlar​
​

xB3g4D.jpg


Ármin Vámbéry​

1813 - David Livingstone, İskoç misyoner ve kaşif (ö. 1873)​

1821 - Richard Francis Burton, İngiliz kaşif (ö. 1890)​

1832 - Ármin Vámbéry, Macar oryantalist (ö. 1913)​

1848 - Wyatt Earp, ABD'li kanun adamı. (ö. 1929)​

1849 - Alfred von Tirpitz, Alman amiral (ö. 1930)​

1883 - Walter Haworth, İngiliz kimyager (ö. 1950)​

1900 - Frédéric Joliot-Curie, Fransız fizikçi (1958)​

1905 - Albert Speer, Alman siyasetçi (ö. 1981)​

1906 - Adolf Eichmann, SS subayı (ö. 1962)​

1912 - Adolf Galland, Luftwaffe as pilotu (ö. 1996)​

1931 - Emma Andijewska, Mühin'te oturan, Ukrayna doğumlu ABD'li şair, yazar ve ressam​

1933 - Philip Roth, ABD'li yazar​

1936 - Ursula Andress, İsviçre doğumlu amerikalı sinema oyuncusu.​

1955 - Bruce Willis, ABD'li sinema oyuncusu​

1964 - Mesut Bakkal, Türk teknik direktör​

1971 - Faruk Beşok, Türk basketbolcu​

1974 - Onuryay Evrentan, Türk oyuncu.​

1976 - Alessandro Nesta, İtalyan futbolcu​

1979 - Hidayet Türkoğlu, Türk basketbolcu​

1981 - Kolo Touré, Fildişi Sahilli futbolcu​

1983 - Evan Bourne,Profesyonel güreşci​

1985 - Christine Guldbrandsen, Norveçli müzisyen​

​
 
Ölümler​
​

1405 - Timur, Aksak Timur ya da Timurlenk olarak da tanınan; kendi adıyla anılan imparatorluğun kurucusu (d. 1336)​

1406 - İbn'i Haldun, Arap tarihçi (d. 1332)​

1790 - Cezayirli Hasan Paşa, Osmanlı veziri (d. 1713)​

1930 - Arthur Balfour, İngiliz politikacı (d. 1848)​

1950 - Edgar Rice Burroughs, Tarzan 'ı kaleme alan ABD'li yazar (d. 1875)​

1965 - Gheorghe Gheorghiu-Dej, Rumen siyasetçi (d. 1901)​

1982 - Randy Rhoads, ABD'li müzisyen (d. 1956)​

1996 - Virginia Henderson, ABD'li hemşire (d. 1897)​

1997 - Eugène Guillevic, Fransız şair (d. 1907)​

1998 - Hanzade Sultan, son Osmanlı padişahı Sultan Vahdettin ve son halife Abdülmecit Efendi’nin torunudur (d. 1923)​

2005 - John Zachary DeLorean, DeLorean Motor Company 'nin kurucusu (d. 1925)​

2008 - Sir Arthur C. Clarke, İngiliz bilimkurgu yazarı ve mucit (d. 1917)​

2009 - Natasha Richardson, Britanyalı oyuncu (d. 1963)​

​
 
Tarihte Bugün | 19 Mart 1977
wMm4oa.jpg


19 Mart 1977 tarihinde Golden State Warriors, NBA’in en farklı 6. galibiyetine imza attı.

Tam 10 Warriors oyuncusun çift haneli skor ürettiği karşılaşmada, rakibi Indiana Pacers’ı 150-91′lik skorla geçen Golden State, NBA tarihine adını yazdırdı.

Maçın en skorer ismi ise 28 sayı ile Warriors efsanesi Rick Barry oldu.
​
 
Tarihte bugün: 19 Mart
ABD'li ayakkabı ustası Jan E. Matzeliger, 1883'te bir seferde tüm ayakkabıyı imal eden ilk makineyi icat ederek, ayakkabı sanayisinde devrim yaptı.

1850'lerde tüm ayakkabılar elde yapılıyor ve bu da zaman alıyordu. El yapımı olduğu için fiyatları da yüksekti.

Matzeliger, ayakkabı sanayisine adeta yeni bir soluk getirdi. İcat ettiği makineyle bir ayakkabı, üç dakika içinde makineden çıkabiliyordu. Böylece ayakkabı maliyeti de düşürülmüş oluyordu.

İşte birkaç ilgin icat

Çengelli iğne: Dünya, Walter Hunt tarafından bulunan, çok basit ama faydalı bu ürünle 1849'da tanıştı. Çengelli iğne, ABD'li mucit tarafından sadece 15 dolar kazanabilmek amacıyla bir iddia sonucunda ortaya çıkmıştır.

Yemek çubukları: Yemek çubukları 5 bin yıl önce ilk defa Çin'de kullanılmaya başlandı. Çinliler, daha iyi pişmesi için yiyecekleri çok ufak parçalara ayırıyordu. Bunları tutabilmek için de ağaç dallarını kullanıyorlardı. Bugün Uzakdoğu'da yemek çubukları hala yaygın olarak kullanılmaktadır.

Kaşık: Paleolitik zamanlardan beri kullanılan kaşıkların atası deniz kabuklarıdır. Kaşık, Latince ve Yunancadaki karşılığı 'spiral şekilli sümüklüböceği kabuğu' anlamına gelen 'cochlea' kelimesinden türetilmiştir. Günümüzdeki formunu ise M.S. birinci yüzyılda Romalılar vermiştir.

Bıçak: Tarihte kesin olarak ne zaman icat edildiği belli olmayan bıçak, günümüzde mutfaklarda ve yemek masalarında dizayn edilseler de tarihin ilk dönemlerinden başlayarak yakın bir zamana kadar öncelikle silah olarak kullanıldı. Ortaçağ Avrupa'sında ev sahibi masaya bıçak getirmezdi. Çünkü herkesin bıçağı belindeydi.

Çatal: Çatalı ilk kullananların Yunanlılar olduğu sanılmaktadır. Çatalın yemek masalarındaki kullanımı M.S. yedinci yüzyılda Ortadoğu'daki zengin ve itibarlı ailelerde görülmektedir. 13'üncü yüzyılda Bizanslılara onlardan da İtalyanlara geçmiştir. Fransa da ise 'gösterişe kaçıyor' diye kabulü yavaş olmuştur.

Dikiş makinesi: 1830'da Barthelemy Thimonnier dikiş makinesini icat etti. Makinede ayak pedalıyla döndürülen bir tekerlek, iğneyi kaldırıp müzikiyordu. Fakat o dönemlerde pek çok terzi, işini kaybedeceği korkusuyla bu makinelerin 80 tanesini tahrip etmişti.

Fermuar: Fermuarın icadında her ne kadar tek bir mucitten söz etmek zor olsa da asıl katkıyı 1893'de W.L. Hudson'un yaptığı söylenebilir. İlk fermuar tasarımının o kadar ürkütücü bir görüntüsü vardı ki, pek çok üretici seri üretimi yapmayı reddetmişti.

Termos: 1906'da İskoçyalı J. Dewar, termos adını verdiği ve içine konulan sıvının ısısını koruyan, içiçe geçmiş iki kaptan oluşan bir sistem geliştirdi. Tarihin en popüler icatlarından birisi olan termos sayesinde piknik yapmak, insanoğlu için daha da keyifli bir hal almaya başladı.

Ataş: 1900'de Johann Vaaler, kağıtları sıkıca tutabilmek için, içiçe geçmiş iki halkadan oluşan ve metal bir telden ibaret orijinal bir ürün tasarladı. Vaaler'in ataş adını verdiği bu tasarım bugüne dek hiç değişmedi.

Kalemtraş: ABD'li John Lee Love tarafından 1897'de icat edildi. İlk üretimi bildiğimiz taşınabilir şekliyle tasarlanan kalemtıraş daha sonraki yıllarda geliştirildi.

Silgi: Silgiyi ilk defa 1736'da Avrupa'ya getiren, Fransız kaşif ve bilim adamı Charles Marie de la Condamine'dir. Bu aslında, Güney Amerika'da yerli kabilelerin oyun için ve tavuk tüyü gibi şeyleri vücutlarına yapıştırmak için kullandıkları bir maddeydi. Avrupalılar bunu kullandı fakat bir süre sonra çürüdüğü için kullanışlı olmadı. 1839'da Charles Goodyear, kauçuğu işlemenin ve dayanıklı kılmanın yolunu buldu ve bugün kullandığımız silgilere şekil vermiş oldu.

Raptiye: Raptiye, ilk defa ABD'li Edwin Moore tarafından kiralık bir odada üretildi. Bir gün önce yaptığını ertesi gün satan Moore, Eastman Kodak Company'den büyük bir sipariş alınca 1904'te Moore Raptiye Şirketi'ni kurdu. Şirketi hala küçük şeylerin üretimine devam etmektedir.

Yapışkan bant: 1921'de ABD'li R. Drew, yapışkan bant fikrini ortaya attı. Avrupa'da seloteyp adıyla piyasaya sürülen bu bandın bir yüzü, selüloz adı verilen ve yapışkan olan saydam bir plastik şeritten oluşuyordu.

Dikenli tel: 1867'de Lucien B. Smith, tarihteki ilk dikenli teli üretti. Teksas'ta yaşayan büyük toprak sahiplerinin sayısı artmaya başlayınca sınırlar birbirine yaklaşmaya başlamıştı. İşte bu ihtiyaçtan hareketle kendisi de bir çiftçi olan Smith, sınırları belirlemek ve yabancıların girişinin önüne geçebilmek için tarihteki ilk dikenli teli üretmiştir.

İngiliz anahtarı: 1835'te Solymon Merrick, ingiliz anahtarını tasarladı. İnsanoğlunun pratik zekasının bir ürünü olan ingiliz anahtarı ile vidaların büyüklüğü önemini yitiriyordu. Çünkü genişleyebilen ucu sayesinde her boyuttaki vida için kolayca kullanılabiliyordu.

Tornavida: Tornavidayı, M.Ö. üçüncü yüzyılda Arşimet icat etti. Arşimet tornavidanın mucidi olarak bilinmesine rağmen onun yapmış olduğu tornavida bugünkünden oldukça farklıydı; daha sonraları icadını daha da geliştirip tarihin ilk hidrolik tornavidasını üretmiştir.

Güneş gözlüğü: 1752'de James Ayscough icat etti. İlk güneş gözlüklerinin camları da bugünküler gibi renkliydi. Yeşil ve mavi cam kullanımı tavsiye edilmekteydi. Daha sonra Edwin H. Land, ilk selofenli polarize edilmiş camlı güneş gözlüklerini üreterek güneş gözlüklerinde yeni bir dönem açmış oldu.

Kilit: 1787'de Joseph Bramah tarafından tasarlanan kilit, ancak 75 yıl sonra Londra'da bir sergi sırasında bir ziyaretçinin 51 saat süren uğraşı ile açılabilmiştir. Tarihte ilk kilitleri eski Mısırlıların kullandığı bilinmektedir. Kilitler tahtadan yapılıyor ve açılıyordu. Anahtarın üzerinde değişik uzunluklarda silmüzik pimler vardı. Mısırlılardan esinlenen Linus Yale, Yale kilit olarak bilinen ilk modern pimli kilidi üretti.

Günün diğer önemli olayları

1866: Osmanlı Hükümeti, Süveyş Kanalı'nın açılması konusunda izin verdi.

1915: Güneş Sistemi gezegenlerinden Plüton'un ilk fotoğrafı çekildi. Ancak Plüton'un yeni bir gezegen olduğu o tarihte anlaşılamadı.

1920: Mustafa Kemal, Ankara'da bir meclis toplanması amacıyla genelge yayımladı.

1940: Türkiye'de ilk ebe okulu ve ilk doğum kliniğini açan askeri hekim Prof. Besim Ömer Paşa (Akalın), Ankara'da vefat etti.

1945: SSCB, bir nota ile 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Saldırmazlık Paktı'nı yenilemeyeceğini bildirdi.

1965: Merzifon'un Çeltek Linyit İşletmesi'ndeki grizu patlamasında 69 işçi öldü, 58 işçi yaralandı.

1971: CHP Kocaeli Milletvekili Prof.Dr. Nihat Erim, partisinden istifa etti ve başbakanlığa atandı.

1975: Tarihe Birinci Milliyetçi Cephe Hükümeti (MC) olarak geçen, dört sağ partiden (AP, MSP, MHP, CGP) oluşan koalisyon işbaşına geldi.

1998: Gazeteci Metin Göktepe'nin öldürülmesi davasında, beş polis, kastı aşan adam öldürme suçundan 7 yıl 6'şar ay hapis cezasına çarptırıldı, altı polis beraat etti.

1999: Ankara DGM Başsavcılığı, Fethullah Gülen hakkında, anayasal düzeni değiştirmeye çalıştığı gerekçesiyle soruşturma açtı.

2003: ABD askerleri Irak-Kuveyt sınırındaki askerden arındırılmış bölgeye girdi. ABD uçakları da Irak'ın batısını bombalamaya başladı.​
 
Ünlü İslam düşünürü İbni Haldun vefat etti

Tarihte bugün yaşanan olaylar arasında; Ünlü İslam düşünürü İbni Haldun'un vefatı, Ayan Meclisinin açılması, Osmanlı Devleti'nin Süveyş Kanalının açılışına izin vermesi var. İşte 19 Mart tarihinde yaşanan önemli olaylar:

GÜNÜN OLAYI

SSCB Türk-Sovyet Dostluk Ve Saldırmazlık Antlaşmasını Feshetti (1945)

SSCB Yalta Konferansından bir süre sonra 19 Mart 1945’te 1925 Tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşmasını günün şartları gereği feshettiğini bildirdi. Bu bildiri Türkiye’nin Moskova elçisi Selim Sarper’e Sovyet Dış İşleri Bakanı Molotov tarafından yapılmıştı. Bu SSCB’nin Türkiye’yi sıkıştırma politikasının ilk aşamalarından birisiydi.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Ünlü İslam Düşünürü İbni Haldun Vefat Etti (1406)

Aslen Endülüslü olup kökeni Yemen sahabelerine kadar dayanır. Kuzey Afrika’da ailesinin gözetiminde iyi bir eğitim almıştır. Bir çok bilim ile uğraşmış daha çok tarihçi ve sosyolog kimliğiyle tanınmıştır. En ünlü eseri Mukaddime’dir. İbni Haldun 19 Mart 1406’da Memluk Devleti’nin bir görevlisi iken Kahire’de vefat etti.

Osmanlı Devleti Süveyş Kanalının Açılış İznini Verdi (1866)

İlkçağlarda Nil vadisi kullanılarak bir kanal açılmıştı Ancak bu kanal Nil nehri tarafından getirilen malzemelerde tıkanmış ve kullanım dışı kalmıştı. Sokullu Mehmet Paşa zamanında Süveyş Kanalı gündeme gelmiş fakat o gün için bu konuda herhangi bir çaba yapılmamıştı. Napolyon’da Mısır işgali sırasında kanal işini ele almış fakat mühendislerin olumsuz raporu ile bu işi bırakmıştı. İlk ciddi girişim Hidiv Sait Paşa zamanında 1854’te Fransızlarca başlatıldı. İngiltere Süveyş Kanalı’nın açılmasına başlangıçta karşı çıktı. İngiltere’nin tutum değiştirmesi üzerine Osmanlı Devleti 19 Mart 1866’da kanalın açılması için gerekli onayı verdi.

Ayan Meclisi Açıldı (1877)

1876’da yürürlüğe giren Kanun-i Esasi gereğince üyeleri padişah tarafından kayd-ı hayat şartıyla seçilen Meclis-i ayan 19 Mart 1877’de Dolmabahçe Sarayında 27 üye ile çalışmalarına başladı. Açılış için Dolmabahçe Sarayında padişahında hazır bulunduğu büyük bir tören yapılmıştı.

Ankara’da TBMM’nin Açılacağı Duyuruldu (1920)

İstanbul’un işgali ve Meclis-i Mebusan’ın dağıtılması üzerine 19 Mart 1920’de Mustafa Kemal bütün illere gönderdiği bir bildiri ile en kısa zamanda Ankara’da yeni bir meclis açılacağını duyurdu. Bu bildiride illerde hemen milletvekili seçimi yapılması isteniyor ayrıca Meclis-i Mebusan’ın milletvekillerinin de yeni meclise kabul edileceği bildiriliyordu.

Çekoslavakya’nın İşgali Protesto Edildi (1939)

Hitler yayılmacı politikasının gereği olarak 15 Mart 1939’da Çekoslavakya’yı işgal etti. Bu durum batılı devletlerin büyük tepkisini çekti. Almanya’ya karşı tutumlarını daha da sertleştirdiler. İngiltere, Fransa ve Sovyet Rusya 19 Mart 1939’da Berlin’e gönderdikleri bir nota ile Çekoslavakya’nın işgalini protesto ettiler.

İki Çocuk Uçak Kaçırdı (1977)

THY’nin Diyarbakır adlı uçağı Diyarbakır’dan Ankara’ya gitmekte iken iki Ortaokul öğrencisi tarafından 19 Mart 1977 tarihinde Beyrut’a kaçırıldı. Küçük korsanların teslim olmasıyla olay kansız bir şekilde sona erdirildi.
​
 
Tarihte Bugün : 19 Mart 1906 Hayfa’dan kalkan ilk tren Şam’a geldi

ekmRzy.jpg


Tarihte Bugün

19 Mart 1906 Hayfa’dan kalkan ilk tren Şam’a geldi

Krnvo1.jpg
​
 
19 Mart

2008 – İngiliz bilimkurgu yazarı ve mucit Sir Arthur C. Clarke öldü. (d. 1917)

1920 – ABD Senatosu, Versay Antlaşması'nı onaylamayı redetti.

1903 – Türkiye'nin ilk spor klübü olan Beşiktaş JK kuruldu.

1877 – Ayan Meclisi görevine başladı.

1945 – ABD Deniz Kuvvetleri'ne ait USS Franklin uçak gemisi Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri'ne ait bombardıman uçağı "Ginga" tarafından bombalandı.

1932 – Sydney Limanı Köprüsü açıldı.

xAWPBX.jpg


Sydney Limanı Köprüsü inşaat halindeyken

1900 – Nobel ödüllü Fransız fizikçi Frédéric Joliot-Curie doğdu (1958)​
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Geri