19 Ağustos 2013 Tarihte Bugün

Konu sahibi son olarak 2618 gün önce görüldü
19 Ağustos 2013 Tarihte Bugün

Tarihte Bugün /19 Ağustos

Olaylar

1630 - Evliya Çelebi elli yıl sürecek seyahatlerine başladı.

1692 - Salem, Massachusetts'de bir kadın ve dört erkek cadılık suçlamasıyla idam edildi.

1821 - Navarin Katliamı. Mora İsyanı sırasında Navarin şehrini ele geçiren yunanlar, 3.000 Türk'ü öldürdüler.

1878 - Saraybosna'nın Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nca işgali.

1895 - James Ryan yüksek atlamada 1,94 m. yaparak dünya rekoru kırdı.

1919 - Afganistan, Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazandı.

1934 - Adolf Hitler Reichsführer ünvanını aldı.

1945 - Vietnam Savaşı: Ho Chi Minh iktidarda.

1953 - İran'da Muhammed Musaddık rejimi devrildi, Muhammed Rıza Pehlevi devri başladı.

1954 - ABD'de komünist partiye yasak getirildi.

1955 - Kuzeydoğu ABD'de Diane kasırgası 200 can aldı.

1960 - U-2 Krizi: Sovyetler Birliği üzerinde düşürülen casus uçak U-2'nin ABD'li pilotu Francis Gary Powers 10 yıl hapse mahkûm edildi.

1960 - Sovyetler Birliği iki köpek, 40 fare, iki sıçan, ve çeşitli bitkiler taşıyan Sputnik-5'i Ay yörüngesine oturtmayı başardı.

1966 - Muş, Varto'da meydana gelen 6,9 şiddetindeki depremde 2394 kişi hayatını kaybetti, 1489 kişi yaralandı.

1978 - Kariye Müzesi soyuldu.

1980 - Suudi Arabistan havayollarına ait bir yolcu uçağı Riyad havaalanına acil iniş yaptıktan sonra yandı: 301 kişi öldü.

1981 - ABD savaş uçakları, Sidra Körfezi üzerinde iki Libya savaş uçağını düşürdü.

1987 - Birleşik Krallık'ta Michael Ryan adlı bir kişi, tüfekle 16 kişiyi öldürdükten sonra intihar etti.

1991 - Komünizm yanlısı KGB ve ordu generalleri, Rusya'da darbe girişiminde bulundu.

1991 - SSCB'nin dağılma süreci: Devlet başkanı Mikhail Gorbachev evinde göz hapsinde.

1999 - Belgrad'da on binlerce Sırp, Devlet Başkanı Slobodan Milošević'in isifasını isteyen gösteri yaptı.

2002 - Askeri birlik taşıyan bir Rus Mi-26 helikopteri, Çeçen birliklerince Grozni yakınlarında düşürüldü; 118 asker öldü.

2003 - Hamas'a bağlı bir intihar bombacısı Kudüs'te bir otobüse saldırdı; yedisi çocuk 23 İsrailli öldü.

2008 - Cumhurbaşkanı Abdullah Gül Erbakan'ın Ev hapsi cezasını affetti.

2008 - Cezayir'in başkenti Cezayir'in 35 mil doğusunda bir polis akademisine bomba yüklü araçla yapılan intihar eyleminde en az 43 kişi öldü, 38 kişi yaralandı.[1]

2008 - Pakistan'ın kuzeybatısındaki bir hastanenin acil girişinde bomba patladı: 23 kişi öldü, 15 kişi yaralandı


Doğumlar

1921 - Gene Roddenberry, ABD'li yazar, senarist, Uzay Yolu'nun yaratıcısı

1946 - Bill Clinton, ABD'li politikacı, iki dönem ABD başkanı

1950 - Timuçin Özyürekli, şair, yazar

1951 - John Deacon , İngiliz bas gitarist , (Queen)

1959 - Derya Alabora, Türk oyuncu

1965 - Kyra Sedgwick, ABD'li oyuncu

1969 - Matthew Perry, Kanadalı-ABD'li oyuncu

1970 - Fat Joe, Amerikalı rap müzisyeni


Ölümler


1690 - Köprülü Fazıl Mustafa Paşa Osmanlı İmparatorluğu sadrazamı

1662 - Blaise Pascal, Fransız matematikçi

1889 - Mathias Villiers de l'Isle-Adam, Fransız yazar

1915 - Tevfik Fikret, Türk şair (d. 1867)

1929 - Sergei Diaghilev, Rus bale impresaryosu (d. 1872)

1959 - Jacob Epstein, Britanyalı ve Amerikan heykeltraş (d. 1880)

1977 - Groucho Marx, ABD'li aktör, komedyen (Marx Kardeşler) (d. 1890)

1996 - Linus Pauling, Nobel Kimya ve Barış ödülü sahibi, ünlü bilimadamı

2002 - Eduardo Chillida, Bask heykeltraş ve ressam (d. 1924)
 
Tarihte bugün: 19 Ağustos


file.ashx

Sovyetler Birliği üzerinde düşürülen casus uçak U-2'nin ABD'li pilotu Francis Gary Powers, 19 Ağustos 2009'da 3 yıl hapishanede tutuklu kalmaya ve 7 yıl zorunlu çalışmaya mahkum edildi.


U-2 Krizi, (U-2 Olayı olarak da bilinir) 1960 yılının Mayıs ayında Sovyet toprakları üzerinde bir Amerikan Lockheed U-2 casus uçağının düşürülmesi üzerine çıkan ve Sovyet-Amerikan ilşkilerinde önemli bir bunalıma yol açarak Soğuk Savaşı şiddetlendiren olaya denir.


ABD’nin Türkiye dahil bazı NATO ülkelerinden kalkan uçaklarının faaliyetlerinin yarattığı bir olaydır ve yalnız doğu ve batı blokları açısından değil Türkiye açısından da önemli sonuçlar doğurmuştur.


U-2 Olayı Amerikan yöneticilerinin Sovyetler Birliği’nin 1949 yılında ABD’nin atom tekelini ortadan kaldırmasından sonra duymaya başladıkları derin güvensizliğin doğrudan bir sonucudur.


ABD’nin kesin bir zaferle bitiremediği Kore Savaşı önemli bir endişe kaynağı olmuş; Sovyetlerin nükleer silahlarını ve uzun menzilli bombardıman uçaklarını geliştirmedeki başarısı Amerikalı yöneticilerin güvensizliğini artırmıştır. ABD, tarihinde ilk kez, ülke topraklarının kıta dışı bir devletin vurucu gücü içine girdiğine şahit olmuştu.


Bu durumun yarattığı endişe ortamında ABD Stratejik Hava Komutanlığı’nın karşılık verme kapasitesi bir Sovyet “sürpriz saldırısı”na karşı en etkili silahı oluşturmaktaydı. Ancak bunun etkili olabilmesi için düşmanın sürpriz saldırı yönünde yaptığı hazırlıkların önceden bilinmesi gerekiyordu. Aynı derecede önemli bir nokta verilecek karşılığın hangi düşman hedeflerine yöneltileceğiydi.


Bu nedenlerle, özellikle 1957 yılından sonra, ABD’nin yürüttüğü haberalma faaliyetleri hız kazanmış ve Sovyet topraklarının ayrıntılı ve güncel haritalarının çıkartılmasına başlanmıştır. Bunun da sonucu olarak, havafotoğrafçılığı, Sovyet askeri faaliyetlerinin gözlenip dinlenmesi (uçak ve radarla) ABD’nin stratejik planlamasında büyük önem kazanmıştır. U-2 uçuşlarının nedeni ABD’nin savunması için gerekli olan bu bilgileri toplamaktı.


Dünya, U-2 olayını 3 Mayıs 1960’ta Nikita Khrushchev’in Sovyet hava sahasında bir Amerikan casus uçağının 1 Mayıs 1960’ta düşürüldüğünü açıklamasıyla öğrendi. ABD, bu uçağın casus uçak olmadığını, açık hava sağnaklarını inceleyen bir meteoroloji uçağı olduğunu açıkladı.


Khrushchev, 5 Mayıs 1960’ta verdiği ikinci demeçte, ABD ve SSCB arasında zirve toplantısı yapılacağı sırada, Sovyetler Birliği’ne karşı girişilen bu düşmanca hareketin söz konusu zirve toplantısını baltalamak amacını güttüğünü söylemiş ve Amerikan uçaklarına üslerinde faaliyet izni veren devletlere de uyarıda bulunacağını belirtmiştir. Ayrıca, herhangi bir saldırıya karşı Sovyetler Birliği’nin güdümlü füzelerle karşılık vereceğini ve bu saldırıda kullanılan üslerin de yerlebir edileceğini ifade etmiştir. (Bu sözler Türkiye’ye doğrudan bir tehdit niteliği taşıyordu.)


Bu noktaya kadar SSCB U-2 uçağının pilotunun sağ olduğunu gizli tutuyordu. Bu durumun açıklanması üzerine ABD uçağın Sovyetler Birliği hakkında bilgi toplayan bir casus uçak olduğunu kabullenmek zorunda kaldı. Uçağın pilotu Gary Powers’ın Moskova’da yapılan soruşturması sırasında yaptığı açıklamalar şu noktaları kapsamaktaydı:


1- Pilot CIA ile imzaladığı özel sözleşme uyarınca ABD’nin özel bir hava birliğinde çalışmaktaydı ve görevi Sovyetler’deki telsiz istasyonları, radar üsleri ve füzeler hakkında havadan bilgi toplamaktı.


2- Pilotun bağlı olduğu birlik 1956 tarihinden beri Türkiye’deki İncirlik Üssü’nde üslenmiş olup her yıl bir dizi haberalma uçuşlarına çıkmaktaydı.


3- Pilot, düşürüldüğü gün, görevinin Pakistan’dan Norveç’e doğru uçup bilgi toplamak olduğunu söylemişti.


Bu olaylar üzerine Türk hükümetince yapılan tek açıklamada, uçağın Peşaver’den Norveç’e uçtuğunun öğrenilmiş olduğuna göre Türkiye’nin bu olaydan sorumlu tutulamayacağı kaydedilmektedir.


Tarihte bugün ne oldu?


* 1630 - Evliya Çelebi elli yıl sürecek seyahatlerine başladı.

* 1878 - Saraybosna'nın Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nca işgali.

* 1895 - James Ryan yüksek atlamada 1,94 m. yaparak dünya rekoru kırdı.

* 1919 - Afganistan'ın bağımsızlığı.

* 1934 - Adolf Hitler Reichsführer ünvanını aldı.

* 1954 - ABD'de komünist partiye yasak getirildi.

* 1960 - Sovyetler Birliği iki köpeği taşıyan Sputnik-5'i Ay yörüngesine oturtmayı başardı.

* 1966 - Muş, Varto'da meydana gelen 6,9 şiddetindeki depremde 2394 kişi hayatını kaybetti, 1489 kişi yaralandı.

* 1991 - Komünizm yanlısı KGB ve ordu generalleri, Rusya'da darbe girişiminde bulundu.


Kimler geldi?


* 1921 - Gene Roddenberry, ABD'li yazar, senarist, Uzay Yolu'nun yaratıcısı (ö. 1991)

* 1946 - Bill Clinton, ABD'li politikacı, iki dönem ABD başkanı

* 1959 - Derya Alabora, Türk oyuncu

* 1965 - Kyra Sedgwick, ABD'li oyuncu

* 1969 - Matthew Perry, Kanadalı-ABD'li oyuncu


Kimler geçti?


* 1662 - Blaise Pascal, Fransız matematikçi (d. 1623)

* 1889 - Mathias Villiers de l'Isle-Adam, Fransız yazar (d. 1838)

* 1915 - Tevfik Fikret, Türk şair (d. 1867)

* 1996 - Linus Pauling, Nobel Kimya ve Barış ödülü sahibi (d. 1901)

* 2002 - Eduardo Chillida, Bask heykeltraş ve ressam (d. 1924)
 
Geri