15 eylül 2012 tarihte bugün

Konu sahibi son olarak 2616 gün önce görüldü
15 eylül 2012 tarihte bugün

15 eylül tarihte bugün

Tarihte Bugün | 15 Eylül

GÜNÜN OLAYI

Köprülü Mehmet Paşa İle Köprülüler Dönemi Başladı (1656)

Osmanlı Devletinin en sıkıntılı dönemlerinden birinde Köprülü Mehmet Paşa bir kurtarıcı olarak göreve çağrıldı. Şartları kabul edilen Köprülü Mehmet Paşa 15 Eylül 1656’da göreve başladı. Böylece 27 yıl süren Köprülüler dönemi başlamış oldu. Devlet bu dönemde tekrar eski güç ve kudretine kavuştu. Ancak Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın Viyana macerası güzel bir döneminde sonu oldu.

GÜNÜN KİŞİSİ

Ömer Muhtar (1862-1931)

Libya’nın İtalyanlara karşı bağımsızlık savaşının en önemli lideri Ömer Muhtar İslami İlimler Akademisinde iyi bir eğitim almıştı. Önce Senusi tarikatı şeyhliğine yükseldi. Daha sonra 1920’li yıllarda bağımsızlık için Müslümanları örgütledi ve direnişin lideri oldu. İtalyanlara karşı uzun ve şiddetli bir mücadele başlattı. Yaklaşık 10 yıllık bir mücadele döneminin arkasından İtalyanlara esir düştü. İtalyanlar Kuzey Afrikalı mücahit lideri Ömer Muhtar’dan hayatı karşılığında bütün mücahitlerin teslim olmasını istediler. Bu istekleri reddedilince göstermelik mahkeme tarafından idama mahkum edildi. Mahkemenin hükmüne şu meşhur cevabı verdi: “Hüküm ve karar yalnız Allah’ındır. Sizin bu sahte ve uydurma hükmünüzün hiçbir geçerliliği yoktur. İnna lillah ve inna ileyhi raciun(Biz Allah’ın kullarıyız ve sonunda ona dönücüleriz)”. Aynı gün çarşı ortasında halkın gözleri önünde 15 Eylül 1931’de idam edildi.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Edirne Antlaşması İmzalandı (1829)

Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu durumu kaçırmak istemediler. Çünkü Osmanlı Devleti ordusunu kaldırmış (vaka-i hayriye), donanması yakılmış (Navarin baskını) bir durumda idi. Rusların karşısında fazla dayanamayan Osmanlı Devleti 15 Eylül 1829’da Edirne Antlaşmasını imzaladı. Bu antlaşma ile Yunanistan’a bağımsızlık verildi.

Mısır Ve Sudan’ı İngilizler İşgal Etti (1882)

1882 Yılında Mısır ve Sudan’da ayaklanmalar çıktı. Bölgedeki kargaşa ortamını bahane eden İngiltere Mısır ve Sudan’ı işgal etti. Bunun bir işgal olmadığını sadece bölgedeki güvenliği sağlama amaçlı geçici bir müdahale olduğunu ilan etti.Ancak bunun böyle olmadığını ilerleyen zaman gösterecek ve İngiltere bölgeden bir daha çıkmayacaktır.

Bakü Muharebesi (1918)

Enver Paşa’nın kardeşi Nuri Paşa’nın komutasındaki Kafkas İslam ordusu Azerbaycan’ın yardım isteği üzerine 15 Eylül 1915’de Bakü’ye girdi. Bu ordunu askerlerinin bir kısmı daha sonra 15.Kolordu komutanı Kazım Karabekir’in emrine girmiştir.

Folke Bernadotte’nin Filistin Raporu (1948)

BM temsilcisi Folke Bernadotte 15 Eylül 1948’de tarafları uzlaştırmaya yönelik hazırladığı planı BM’ye sundu. Raporda İsrail’in tanınmasından ve Kudüs’ün tarafsız kent haline getirilmesinden bahsediyordu. Tarafların kabul etmesi zor görünen bu rapordan iki gün sonra Folke Bernadotte Yahudi teröristler tarafından öldürüldü.

Yassıada Mahkeme kararları açıklandı

27 Mayıs askeri darbesinin ardından Yassıadada oluşturlan Yüksek Adalate Divanında Demokrat Parti liderleri ve yöneticileri yargılandılar. Yargılama sonucunda Başta Başbakan Adnan Menderes olmak üzere 15 sanık hakkında idam cezası 402 kişi için ise hapis cezaları verildi.Üye olmadığınız için bu linki göremiyorsunuz. Üye olmak için Tıklayınız.

Limni Sorunu (1983)

Yunanistan Lozan Antlaşmasına aykırı bir şekilde Limni adasını askeri bir üs haline getirmeye çalışıyordu. Bu amacını gerçekleştirmek içinde dış destek bulmak için NATO’yu kullanmaya çalışıyordu.Bu amaçla 15 Eylül 1983’de Yunan hükümetinin ‘’Limni’nin yer almadığı hiçbir NATO tatbikatına katılmayacağız’’ açıklaması soruna yeni bir boyut kazandırdı.

Manisa Etnografya Müzesi'nde Soygun (2002)

15 Eylül 2002’de Manisa Etnografya Müzesi'nden değeri oldukça yüksek olan Eros ve Maryas heykelleri çalındı. Daha sonra soygunun müze çalışanlarından bazı kişilerinde içinde bulunduğu bir ekip tarafından gerçekleştirildiği ortaya çıkarıldı.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

868-Tulunoğlu Ahmet vali vekili olarak atandığı Mısır’a geldi.

1910- Osmanlı Sosyalist Fırkası kuruldu.

1916- Savaşta ilk tank, İngiliz birlikleri tarafından, Birinci Dünya Savaşı sırasında, Fransa’nın Somme yöresinde kullanıldı.

1923- Lozan Antlaşması uyarınca Edirne’ye bağlı Karaağaç istasyonu Yunanlılar’dan teslim alındı.

1923- Türkiye’de ilk yüzme yarışı, Galatasaray Kulübü’nce İstanbul-Büyükada’da düzenlendi.

1928- İskoç bakteriyolojist Alexander Fleming, pek çok zararlı bakteriyi yok edebilen ‘’küf’’ü bularak, ‘’penicillium notatum’’ adını verdi.

1929- Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği’nin ilk sergisi Ankara’da açıldı.

1949- Seçimleri kazanan Konrad Adenauer, Federal Almanya’nın ilk şansölyesi oldu.

1955- Türk Parasının Kıymetini Koruma hakkındaki kararname yürürlüğe girdi.

1971- Greenpeace (Yeşilbarış) çevre örgütü kuruldu.

1972- Besteci Ulvi Cemal Erkin, 66 yaşında Ankara’da öldü.

1972- Şair, yazar Baki Süha Ediboğlu, 57 yaşında öldü.

1982- İsrail, Beyrut’u işgal etti.
 
Olaylar
1910 - Osmanlı Sosyalist Fırkası kuruldu.
1916 - Savaşta ilk tank, İngiliz birlikleri tarafından, Birinci Dünya Savaşı sırasında, Fransa'nın Somme yöresinde kullanıldı.
1917 - Başbakan Alexander Kerensky, Rusya'da cumhuriyet ilan etti.
1918 - Nuri Paşa ve Mürsel Bakü komutasındaki Osmanlı, Azeri, ve Dağıstan birliklerinden oluşan Kafkas İslam Ordusu, Bakü Muharebesi (1918) sonucunda Bakü'yu Rus ve Ermeni işgalinden kurtararak şehirde Osmanlı bayrağını dalgalandırdı.
1923 - Lozan Antlaşması uyarınca Edirne'ye bağlı Karaağaç istasyonu Yunanlılardan teslim alındı.
1923 - Türkiye'de ilk yüzme yarışı, Galatasaray Kulübünce İstanbul-Büyükada'da düzenlendi.
1928- İskoç bakteriyolog Alexander Fleming, pek çok zararlı bakteriyi yok edebilen küfü bularak, penicillium notatum adını verdi.
1929 - Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği'nin ilk sergisi Ankara'da açıldı.
1944 - 2. Dünya savaşı sırasında, Britanya savaşının en önemli gününde Kraliyet Hava Kuvvetleri 185 Alman uçağını düşürdüler.
1949 - Seçimleri kazanan Konrad Adenauer, Federal Almanya'nın ilk şansölyesi oldu.
1955- Türk Parasının Kıymetini Koruma hakkındaki kararname yürürlüğe girdi.
1961- Yassıada Mahkemesi, kapatılan DP'nin 15 üyesi hakkında ölüm, 32 üyesi hakkında müebbet hapis cezası verildiğini açıkladı.
1962- Maltepe Ortaokulu Açıldı.
1966 - Maratoncu İsmail Akçay Balkan Şampiyonu, Hüseyin Aktaş ikincisi oldu.
1975 - Beyrut'ta Hıristiyan ve Müslümanlar arasında iç savaş başladı.
1975 - Pink Floyd'un "Wish You Were Here" albümü piyasaya çıktı.
1980 - 12 Eylül Askeri darbesini izleyen günlerde, grev ve lokavtlar kaldırıldı; işçiler işbaşı yaptı, belediye başkanları görevlerinden alınmaya başladı, yerlerine çoğunlukla subaylar atandı, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu (MİSK) ve Hak-İş'in bankalardaki paraları bloke edildi, sendika yöneticileri ile işyeri temsilcileri teslim olmaya başladı.
1982- İsrail, Beyrut'u işgal etti.
2002- Manisa Etnografya ve Arkeoloji Müzesi soyuldu. Soygunda, Helenistik döneme ait Marsyas ve Roma dönemine ait Eros heykelleri çalındı.


Doğumlar
1829 - Manuel Tamayo y Baus, İspanyol oyun yazarı (ö. 1898)
1857 - William Howard Taft, ABD' nin 27. başkanı (ö. 1930)
1890 - Agatha Christie, İngiliz yazar (ö. 1976)
1894 - Jean Renoir, Fransız film yönetmeni (ö. 1979)
1914 - Orhan Kemal, Türk yazar (ö. 1970)
1929 - Murray Gell-Mann, Nobel Ödülü sahibi ABD'li fizikçi
1946 - Tommy Lee Jones, ABD'li oyuncu ve yönetmen
1978 - Eidur Gudjohnsen, İzlandalı futbolcu


Ölümler
1885 - Jumbo, Afrika kökenli ünlü fil (d. 1860)
1956 - Abdurrahman Vefik Sayın, eski maliye nazırı
1972 - Ulvi Cemal Erkin, Türk besteci (d. 1906)
1972 - Baki Süha Ediboğlu, Türk şair ve yazar
1983 - Murat Sarıca, Türk yazar ve öğretim üyesi
2002 - Şükran Güngör, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1926)
2006 - Oriana Fallaci, İtalyan gazeteci ve yazar (d. 1929)
2007 - Colin McRae, İskoç dünya şampiyonu WRC pilotu (d. 1968)
2008 - Rick Wright, ingiliz müzisyen.
 
Geri