13 Aralık 2013 Tarihte Bugün

Konu sahibi son olarak 2617 gün önce görüldü
13 Aralık 2013 Tarihte Bugün

13 Aralık Tarihte Bugün

Tarihte bugün: 13 Aralık

13 Aralık, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 347. (Artık yıllarda 348.) günüdür.

Olaylar

1522 - Osmanlı padişahı I. Süleyman, Rodos'un teslimini istedi.

1642 - Hollandalı denizci Abel Tasman, Yeni Zelanda`yı keşfetti.

1754 - Osmanlı padişahı III. Osman'ın saltanatı başladı

1789 - Fransa'da Ulusal Muhafız Birliği (National Guard) kuruldu.

1805 - Sırp İsyanları ve Kara Yorgi'nin önderliği altında Sırpların Belgrad'ı ele geçirmesi.

1877 - 2. Meclis-i Mebusan çalışmalarına başladı.

1903 - İtalyan asıllı ABD’li dondurma satıcısı Italo Marcioni, ilk dondurma külahının patentini aldı.

1914 - Mesudiye zırhlısı, Çanakkale'de bir İngiliz denizaltısı tarafından batırıldı.

1937 - Japon İmparatorluk Kara Kuvvetleri, Çin Cumhuriyeti'nin başkenti Nankin'i ele geçirdi.

1937 - İlk seloteyp satışa sunuldu.

1939 - Kriegsmarine cep zırhlısı Admiral Graf Spee ile Kraliyet Donanması kruvazörleri HMS Exeter, HMS Ajax ve HMS Achilles arasında Río de la Plata Muharebesi başladı.

1942 - Çorum'da deprem: 25 kişi öldü, 589 ev yıkıldı.

1943 - İkinci Basın Kongresi, Ankara'da toplandı.

1945 - Filarmoni Derneği İstanbul'da ilk konserini verdi.

1949 - İsrail Kudüs'ü başkent ilan etti. Arap-İsrail Savaşı'ndan sonra, Eski Kent ve Doğu Kudüs Ürdün'de, Batı Kudüs de İsrail'de kaldı. Kent, BM kararlarına göre uluslararası kent ilan edilmişti.

1957 - İran'da deprem: 2 bin kişi öldü.

1959 - Başpiskopos Makarios bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanlığına seçildi

1960 - Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle'ün Cezayir ziyareti olaylı geçti. Fransız milliyetçilerinin çıkardığı olaylarda 123 kişi öldü.

1960 - Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı Yeni Gün ve Öncü gazetelerini 3 gün süreyle kapattı.

1967 - Yunanistan Kralı Konstantin'in cuntaya karşı darbe girişimi başarısız oldu.
Albaylar Cuntası iktidarı devam etti. Kral ülkesini terk etmek zorunda kaldı.

1969 - Kamaz otomobil fabrikasının temeli atıldı.

1974 - Malta'da cumhuriyet ilan edildi.

1977 - Oğuz Atay öldü.

1978 - Hollanda'da bir mahalle, kendisini "bağımsız devlet" ilan etti.

1980 - 17 yasındaki TDKO üyesi Erdal Eren idam edildi.

1981 - Polonya'da General Wojciech Witold Jaruzelski sıkıyönetim ilan etti, 14 bin sendikalı işçi tutuklandı.

1983 - 45. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (13 Aralık 1983 - 21 Aralık 1987) göreve başladı.

1986 - Dünya ve Olimpiyat Şampiyonu Halterci Naim Süleymanoğlu Türkiye’ye iltica etti

1995 - Avrupa Parlamentosu, Türkiye ile imzalanan Gümrük Birliği anlaşmasını onayladı.

1996 - Kofi Annan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri seçildi.

1998 - İtalya'da düzenlenen 5. Avrupa Kros Şampiyonası'nda Türk Genç Bayan Milli Takımı şampiyon oldu.

2002 - Avrupa Birliği Genişlemesi AB,10 yeni devletin 1 Mayıs 2004'ten itibaren üye olacağını açıkladı.

2003 - ABD askeri güçleri devrik Irak devlet başkanı Saddam Hüseyin'i Irak'ta saklandığı yerde yakaladı.

2004 - Şili'nin eski diktatörü Augusto Pinochet'nin, 1970 ve 1980'li yıllardaki Akbaba Operasyonu sırasında suç işlediği gerekçesiyle evinde gözetim altında tutulmasına ve hakkında yeni dava açılmasına karar verildi.

2005 - TMSF'nin satışa çıkardığı Telsim, 4 milyar 550 milyon dolarla dünyanın en büyük mobil telekomünikasyon operatörlerinden olan İngiltere'den Vodafone'un şirketi Vodafone Telekomünikasyon A.Ş'ye ihale edildi.

2006 - Dünya Rakı Günü kutlanmaya başlandı.

Doğumlar

220px-Amy_Lee_of_Evanescence_%40_Maquin%C3%A1ria_Festival_03.jpg


Evanescence grubu kurucusu ve vokalisti Amy Lee

1521 - Papa Sixtus V

1533 - Eric XIV, İsveç Kralı

1553 - Henry IV,Fransa Kralı

1640 - Robert Plot, İngiliz Naturalist

1662 - Francesco Bianchini, İtalyan filozof ve biliminsanı

1678 - Yongzheng, Çin imparatoru

1724 - Franz Aepinus, Alman biliminsanı

1784 - Louis, Avusturya Arşidükü

1797 - Heinrich Heine, Alman romantik şair ve yazar

1816 - Ernst Werner von Siemens, Alman mühendis,mucit ve sanayici

1902 - Talcott Parsons, ABD'li sosyolog

1919 - Hans-Joachim Marseille, Luftwaffe pilotu

1935 – Türkan Saylan, doktor ve yazar

1949 - Tarık Akan, Türk sinema sanatçısı

1964 - Hideto Matsumoto, Japon müzisyen/gitarist

1967 - Jamie Foxx, Amerikalı erkek sinema oyuncusu

1969 - Tony Curran; Glasgow, İskoçya doğumlu aktör

1973 - Emre Aşık, Türk futbolcusu

1975 - Bahar Mert, Türk voleybolcu

1978 - Okan Yalabık, Türk sinema, dizi ve tv oyuncusu.

1980 - Tülin Şahin, Türk top-model

1981 - Amy Lee, Efsanevi ABD'li rock grubu Evanescence'ın vokalist ve bestecisi

1989 - Taylor Swift, ABD'li country şarkıcısı

Ölümler

1048 - El-Birûni, Türk kökenli olduğu da ileri sürülen Farslı matematikçi (d. 973)

1466 - Donatello, Floransalı heykeltraş (d. 1386)

1565 - Conrad Gesner, İsviçre'li doğabilimci (d. 1516)

1721 - Alexander Selkirk, ıssız bir adada 4 yıl geçiren ve Robinson Crusoe romanına ilham olan İskoç denizci (d. 1676)

1754 - I. Mahmut, Osmanlı padişahı (d. 1696)

1927 - Riyaziyeci Mehmet Nadir Bey, Türk matematikçi (d. 1856)

1935 - Victor Grignard, Fransız kimyager, Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1871)

1945 - Cezmi Or, Türk atlet (d. 1921)

1945 - Selim Nüzhet Gerçek, Türk gazeteci

1955 - Gaetano Donizetti, Nobel Ödülü sahibi, Portekizli nörolog ve siyasetçi

1961 - Grandma Moses, ABD'li ressam (d. 1860)

1966 - Ahilya Moshos, T.B.M.M. 9. Dönem de DP İstanbul milletvekili olarak Meclise giren 4 gayrimüslimden biri olan Rum asıllı Türk avukat ve siyasetçidir.

1974 - Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Türk romancı, gazeteci, siyaset adamı (d. 1889)

1974 - John Godolphin Bennett, İngiliz asker (d. 1897)

1977 - Oğuz Atay, Türk öykücü ve romancı (d. 1934)

1979 - Behçet Necatigil, Türk şair ve yazar (d. 1916)

1980 - Erdal Eren, TDKP üyesi ve lise öğrencisi

2001 - Chuck Schuldiner, gitarist ve solist

2002 - Zal Yanovski, gitarist

2003 - Fadva Tukan, Filistinli şair
 
Tarihte bugün: 13 Aralık

Öykü, roman ve oyun yazarı Oğuz Atay, 1977'de İstanbul'da 43 yaşında hayatını kaybetti.

Çağdaş Türk edebiyatında yenilikçi roman anlayışının en özgün örneklerini veren Oğuz Atay, 12 ekim 1934'te İnebolu'da doğdu. Babası hukukçu, bir süre de CHP milletvekilliği yapmış olan Cemil Atay'dı.

Ortaöğrenimini Ankara Maarif Koleji'nde tamamladı. İTÜ İnşaat Fakültesi'ni bitirdi. İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi İnşaat Bölümü'nde öğretim üyeliği yaptı. 1975'te doçent oldu. 'Topografya' adlı mesleki bir kitap yazdı.

Beyninde çıkan bir tümör nedeniyle, bir süre Londra'da tedavi gördü. 13 aralık 1977'de, bu hastalıktan kurtulamayarak, İstanbul'da hayata veda etti. Atay, son olarak 'Eylembilim' adlı bir roman üstünde çalışıyordu.

'Tutunamayanlar'ı yayımlamasının (1971-1972, iki cilt) ardından, önemli bir tartışmanın odağına yer aldı. TRT 1970 Roman Ödülü'nü kazanan 'Tutunamayanlar'ı, 1973 yılında ikinci romanı 'Tehlikeli Oyunlar' izledi.

1958-1959 yıllarında 'Pazar Postası'nda, daha sonra da 'Meydan-Larousse' ansiklopedisinde çalıştı. Yazılarını 1971'den sonra 'Yeni Dergi' ve 'Soyut'ta yayımladı. Öykülerini 'Korkuyu Beklerken' başlığı altında topladı.

Hocası Prof. Mustafa İnan'ın (1911-1967) hayatını romanlaştırarak 'Bir Bilim Adamının Romanı'nı yazdı. 'Oyunlarla Yaşayanlar', Devlet Tiyatroları'nda sahnelendi. Büyük projesi 'Türkiye'nin Ruhu'nu yazamadı.

Yapıtları birçok edebiyat eleştirmeni ve incelemecisi tarafından irdelenen Oğuz Atay, 1984'den itibaren bütün kitaplarının tekrar basılmasıyla birlikte Türk edebiyatının en etkili isimlerinden biri oldu.

Hakkında yazılan en kapsamlı kitaplar, Yıldız Ecevit'in 'Oğuz Atay'da Aydın Olgusu' (1989) adlı incelemesi ve 'Ben Buradayım...' (2005) isimli biyografisi ile Tatjana Syppel'in 'Oğuz Atay'ın Dünyası' adlı kitaplarıdır (1989).

Oğuz Atay, 'Tutunamayanlar'la, küçük burjuva düzenini ve Türk aydınının acıklı güldürüsünü zengin bir roman tekniği ve cesur biçim denemeleriyle anlatmış, Türk romanında yeni bir açılımın öncüsü olmuştur.

Günün diğer önemli olayları

1522: Kanuni, Rodos'un teslimini istedi.

1754: Sultan I. Mahmud öldü.

1789: Fransa'da Ulusal Muhafız Birliği (National Guard) kuruldu.

1914: Mesudiye zırhlısı, Çanakkale'de bir İngiliz denizaltısı tarafından batırıldı.

1945: Filarmoni Derneği, İstanbul'da ilk konserini verdi.

1949: İsrail Kudüs'ü başkent ilan etti. Arap-İsrail Savaşı'ndan sonra, Eski Kent ve Doğu Kudüs Ürdün'de, Batı Kudüs de İsrail'de kaldı. Kent, BM kararlarına göre 'uluslararası kent' ilan edilmişti.

1957: İran'da deprem: 2 bin kişi öldü.

1960: Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle'ün Cezayir ziyareti olaylı geçti. Fransız milliyetçilerinin çıkardığı olaylarda 123 kişi öldü.

1974: Anadolu Ajansı'nın kurucuları arasında ve ilk yönetim kurulunda üye olarak yer alan romancı, gazeteci, siyaset adamı Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Ankara'da 85 yaşında vefat etti.

1979: Şair ve yazar Behçet Necatigil, 63 yaşında İstanbul'da vefat etti.

1995: Avrupa Parlamentosu, Türkiye ile imzalanan Gümrük Birliği Anlaşması'nı onayladı.

1998: İtalya'da düzenlenen Beşinci Avrupa Kros Şampiyonası'nda Türk Genç Bayan Milli Takımı şampiyon oldu.

2004: Şili'nin eski diktatörü Augusto Pinochet'nin, 1970 ve 1980'li yıllardaki Akbaba Operasyonu sırasında suç işlediği gerekçesiyle evinde gözetim altında tutulmasına ve hakkında yeni dava açılmasına karar verildi.
 
Geri