12 ocak 2014 tarihte bugün

Konu sahibi son olarak 2618 gün önce görüldü
12 Ocak 2014 Tarihte Bugün

12 Ocak Tarihte Bugün

Tarihte bugün: 12 Ocak

12 Ocak 1876: Yabanın, insanın ve sosyalizmin yazarı Jack London doğdu

eymmv7.jpg


Jack London'un doğduğu 1876 yılı, Amerikan tarihinin en zengin dönemlerinden biridir: Batıya hücum bir destan niteliğini kazanırken, Amerika Birleşik Devletleri Avrupa karşısında bağımsızlığına kavuştu ve bu tarihten sonra olağanüstü bir sanayi kalkınması başladı. Ne var ki bu ekonomik büyüme, bankalar tarafından iflâsa sürüklenen küçük çiftçilerin ve giriştikleri grevler şiddetle bastırılan işçilerin sırtına dayanılarak gerçekleşiyordu.

Jack London'ın hayatı kapitalizmin krizlerinin ve zulmünün içinde geçti. San Francisco'da, çok yoksul bir ailede dünyaya gelen J. London, daha 11 yaşındayken çalışmak zorunda kaldı. Serüven hevesiyle önce denizci, Büyük Kuzey'de altın arayıcısı oldu, sonra Mançurya'ya savaş muhabiri olarak gitti, gazetecilik yaptı. Üniversitede geçirdiği kısa bir dönem ona edebiyatı tanıma olanağını verdi ve roman yazmağa heveslendi. Böylece yazıp yayımladığı elli kadar kitabın başarısıyla zengin oldu. Ama alkolizme sürüklenerek hastalandı ve sonunda, kırk yaşındayken, 22 Kasım 1916'da Kaliforniya'daki görkemli villasında intihar etti.

Jack London her şeyden önce, özellikle gençler için serüven romanı yazan bir yazar olarak tanınır. Gerçekten de, eserlerinin büyük bir kısmı eski arkadaşlarının, deniz adamlarının veya yerleşmek için Alaska'ya akın edenlerin hırslı yaşantısını anlatır. Romanlarında vahşi doğa tasvirleri çok etkileyicidir; eserlerinde insana ilişkin konuları da sıklıkla ele almış, insanın evrimini o zamanlar kabul edilen teoriye uygun, son derece çarpıcı bir şekilde ele almıştır.

Jack London, aynı zamanda yeteneğini ve deneylerini, savunduğu dava uğrunda kullanan inanmış bir sosyalisttir; bu amaçla yazdığı eserler az tanınmış olmakla birlikte diğerleri kadar ilgi çekicidir. Bunlarda paraya tapan bir toplumun kurbanı küçük insanların acıklı ve mutsuz evrenini anlatır. Romanlarının kahramanları, açlıktan ölmemek için ister istemez yasa dışı bir yaşama mahkûm edilmiş işsizler ve serserilerdir.

Jack London bu siyasal tutumunu Nisan 1896'da Sosyalist İşçi Partisi'ne girerek gösterdi. 1901'de Sosyalist İşçi Partisi'ni bırakıp yeni kurulan Amerikan Sosyalist Partisi'ne girdi. 1896'da San Francisco Chronicle gazetesi, Oakland Hükümet Konağı bahçesinde geceleri halka sosyalizm üzerine konuşmalar yapan 20 yaşındaki London'ı yazıyordu.

Bu faaliyetlerinden ötürü 1897 yılında tutuklandı. Önce 1901'de, daha sonra da 1905'te Oakland'ın belediye başkanlığına aday oldu ancak seçilemedi. 1906'da sosyalizm üzerine konuşmalar yapmak üzere ülke gezisine çıktı ve sosyalizm üzerine makale derlemelerini yayınladı. Savunduğu fikirleri, grevlere ve protesto yürüyüşlerine katılarak eylem alanında da göstermiştir.
 
Tarihte bugün/12 Ocak

12 Ocak, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 12. günüdür.

Olaylar

1875 - Beyoğlu'nda Tünel işletmeye açıldı. Tünel, 1863'de Londra'da hizmete giren yeraltı toplu taşıma sistemlerinden sonra inşa edilen dünyanın en eski 2. yeraltı toplu taşıma sistemidir.

1915 - ABD Temsilciler Meclisi kadınların da oy kullanması yönündeki kanun teklifini reddetti.

1923 - Paris'teki Pasteur Enstitüsü'nde tetenoza karşı serum geliştirildi.

1920 - Son Osmanlı Mebusan Meclisi İstanbul'da görüşmelere başladı.

1930 - Anadolu halk oyunları ilk kez filme alındı.

1932 - Hattie W. Caraway, Amerika Birleşik Devletleri senatosuna seçilen ilk kadın politikacı oldu.

1933 - Dahili İstikraz (İç Borç) Kanunu Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi.

1934 - Yunanistan'ın eski başbakanı Elefterios Venizelos, Atatürk'ü Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterdi.

1940 - II. Dünya Savaşı: Rusya, Finlandiya'yı bombalıyor.

1943 - İlk defa kurulan İstanbul Mıntıka Sanayi Birliği ilk toplantısını yaptı.

1944 - Genel Kurmay'da ilk devir teslim; Mareşal Fevzi Çakmak yaş haddinden emekliye ayrıldı, yerine Kazım Orbay atandı.

1945 - II. Dünya Savaşı: Sovyet birlikleri Doğu Avrupa'da Nazi güçlerine karşı atağa geçti.

1951 - Uluslararası Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi yürürlüğe girdi.

1952 - ABD yönetimi, Marshall Planı çerçevesinde Türkiye'ye 58 milyon dolarlık askeri yardım yapılmasına onay verdi.

1958 - İstanbullu kadınlar Türk Kadın Partisi'nin kurulmasına, "Onurumuz erkeklerinkinden çok yüksek olduğundan siyasette başarılı olamayız" diyerek karşı çıktılar.

1959 - Sovyet uzay aracı Luna yılında bugün güneş çevresindeki yörüngesine yerleşti. Luna yerçekiminden kurtulan ilk uzay aracı oldu.

1961 - Siyasi partilerin faaliyetine izin verildi.

1966 - Lyndon B. Johnson, Amerika Birleşik Devletleri'nin, komünist saldırganlık sona erene kadar Güney Vietnam'da kalacağını açıkladı.

1966 - Fikir suçlarının da af kapsamına alınması istendi. 19 Temmuz günü Meclis'ten çıkan Af Kanunu'nda 141. ve 142. madde "suçluları" af kapsamı dışında bırakıldı. Vergi ve döviz kaçakçılığı suçları da af kapsamına alınmıştı.

1967 - Dr. James Bedford, gelecekte tekrar canlandırılmak üzere, kriyojenik olarak dondurulan ilk insan oldu.

1969 - Led Zeppelin ilk albümlerini (Led Zeppelin) çıkardı.

1971 - Anayasa Mahkemesi, özel yüksek okulların anayasa'ya aykırı olduğuna karar verdi.

1972 - Mucibur Rahman Bangladeş'in başbakanı oldu.

1973 - Milli Gazete yayın hayatına başladı.

1976 - BM Güvenlik Konseyi, 11 e karşı 1 oyla, Filistin Kurtuluş Örgütü'nün, oy verme hakkı olmaksızın Güvenlik Konseyi tartışmalarına katılmasına karar verdi.

1976 - Akaryakıt bayileri direniş yaptılar, akaryakıt satmadılar. Bayiler kâr oranlarının arttırılmasını istiyor.

1983 - 261 sanık hakkında idam cezası istenen 759 sanıklı Fatsa Dev-Yol davası Amasya'da başladı. İdamı istenenler arasında eski belediye başkanı Fikri Sönmez' de bulunuyor.

1988 - Tek tip elbise giymeyen tutuklu ve hükümlülerin ziyaretçileriyle görüştürülmemesi cezaevlerinde sorun yarattı.

1990 - Sosyal Demokrat Halkçı Parti'nin (SHP) kurucu genel başkanı Aydın Güven Gürkan ile partiden ihraç edilen çoğunluğu Kürt kökenli 15 milletvekili bir deklarasyon yayınladılar ve parti kurma girişimlerine başladılar.

1991 - Amerika Birleşik Devletleri kongresi Irak birliklerinin Kuveyt'ten çıkarılması için hükümete güç kullanımı yetkisi verdi.

1998 - 19 Avrupa ülkesi, insan klonlanmasının yasaklanması konusunda anlaştılar.

2000 - Hükümeti oluşturan partilerin genel başkanları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin, idama mahkûm edilen Abdullah Öcalan hakkında verdiği ihtiyati tedbir kararına uyulmasını kararlaştırdılar.

2006 - Mehmet Ali Ağca, yaklaşık 5.5 yıldır hükümlü bulunduğu Kartal H Tipi Cezaevinden tahliye edildi. Ağca, tahliye olmasının ardından askerlik sorunu nedeniyle Maltepe'deki Pendik Askerlik Şubesi'ne götürüldü. Askerlik şubesinden Tuzla Piyade Okulundaki revire, daha sonra da Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA) Haydarpaşa Eğitim Hastanesi'ne giden Ağca, daha sonra serbest bırakıldı. Adalet Bakanı Cemil Çiçek, tahliyenin bütün yönleriyle değerlendirilmesi açısından Yargıtay incelemesine sunulması için yazılı emir yoluna başvuracağını bildirdi.

2006 - Mina, Suudi Arabistan'da şeytan taşlama sırasında çıkan kargaşada 362 hacı adayı öldü.

Doğumlar

1628 - Charles Perrault, Fransız yazar (ö. 1703)

1876 - Jack London, ABD'li yazar (ö. 1916)

1876 - Fevzi Çakmak, Türkiye Cumhuriyeti kurucularından ve aynı ülkenin iki mareşalinden biri. (ö. 1950)

1893 - Hermann Göring, Nazi subayı (ö. 1946)

1900 - Abdülbaki Gölpınarlı, edebiyat tarihçisi ve çevirmen (1982)

1903 - İgor Vasilyeviç Kurçatov, Sovyetler Birliğinin ilk atom bombası ve ilk nükleer elektrik santralini ve dünyanın ilk termonükleer bombasını yapan nükleer fizikçi

1905 - Nihal Atsız, Türkçü-Turancı görüşleriyle tanınan tarihçi, yazar, şair, Türkolog (d. 1905)

1916 - Pieter Willem Botha, Güney Afrika'nın ilk devlet başkanı.

1931 - Leyla Erbil, yazar

1931 - Özdemir Nutku, Tiyatrobilimci, oyuncu, yazar, eleştirmen ve yönetmen.

1934 - Metin Serezli, Türk aktör

1944 - Joe Frazier, Dünya ağır siklet profesyonel boks şampiyonlarından ABD'li boksör

1949 - Ottmar Hitzfeld, Alman futbolcu ve teknik direktör

1969 - Gökhan Semiz, Grup Vitamin'in solisti, söz yazarı, besteci. (ö. 1998)

1973 - Hande Yener, Türk pop şarkıcısı.

1973 - Ibrahim Ba, Senegal asıllı Fransız futbolcu.

1980 - Akiko Morigami , Japon tenis oyuncusu.

1980 - Amerie, R&B şarkıcısı, söz yazarı, dansçı, aktris ve model

1987 - Naya Rivera, Şarkıcı ve aktris (glee).

1986 - Pablo Daniel Osvaldo, İtalyan futbolcu.

1993 - Zayn Malik, One Direction üyesi, Pakistan asıllı İngiliz şarkıcı, söz yazarı.

Ölümler

1665 - Pierre de Fermat, Fransız matematikçi ve hukukçu (d. 1601)

1905 - Hüseyin Nihal Atsız, Türk yazar, şair, tarihçi ve ideologdur.(d. [[11 Aralık 1975])

1945 - Velid Ebüzziya, Tasvir-i Efkar gazetesi sahibi ve başyazarı

1976 - Agatha Christie, İngiliz yazar (d. 1890)

1977 - Henri-Georges Clouzot, Fransız film yönetmeni ve senarist (d. 1907)

1983 - Nikolay Podgorni, SSCB devlet başkanı (d. 1903)

1985 - Sabri Kiraz,Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1918)

1998 - Sadi Koçaş, eski başbakan yardımcısı Türk siyasetçi (d. 1919)

2001 - Luiz Bonfá, Brezilyalı besteci, gitarist (d. 1922)

2002 - Cyrus Vance, ABD'nin 57. dışişleri bakanı (d. 1917)

2003 - Maurice Gibb, İngiliz müzisyen, (Bee Gees grubu üyesi) (d. 1949)

2006 - Ömer Küyük, İstiklal Savaşı Gazisi. (d. 1900)

2010 - Miep Gies, II. Dünya Savaşı sirasinda Anne Frank ve ailesine yardim eden kisi . (d. 1909)
 
Geri