sadık hidayet

İran edebiyatında modernizmin öncüsü Sadık Hidayet'ten, Kafka'nınki gibi karanlık, karabasanlı öyküler... Hidayet, 1930'lu yıllarda, ülke için pembe tablolar çizen yönetime, İran halkının yaşantısını keskin bir gerçekçilikle yansıtarak yanıt veriyor. Şiddetin ve tutkunun iç içe geçtiği bu...

Sadık Hidayet'i başyapıtı Kör Baykuş'ta ve Diri Gömülen'de Kafka gibi modernlerin izinde gerçeküstü bir yazar olarak tanıdık; Vejetaryenliğin Yararları'nda vejetaryen olmakla kalmayan, bir yandan da bu konuyu inceleyip araştıran kimliğini gördük. "Hacı Aga"da ise gerçekçi bir taşlama yazarıyla...

Sâdık Hidâyet'in (1903-1951) öyküleri, hem onun kendi yapıtına hem de modern İran edebiyatına giriş için mükemmel birer anahtar niteliği taşır. Özellikle ilk öykü kitabı Diri Gömülen (Zinde be-gür, 1930), bu büyük yazarın-başyapıtı Kör Baykuş'ta (Çeviren: Behçet Necatigil, YKY, 2001) iyice...

Kör Baykuş 1977'de Behçet Necatigil'in unutulmaz çevirisiyle Varlık Yayınları'ndan çıkmıştı. Philippe Soupault'nun "Yirminci yüzyılın düşlemsel edebiyatında bir başyapıt", Andre Breton'un ise "Başyapıt diye bir şey varsa o da budur" sözleriyle nitelediği bu kült romanı, yine Necatigil'in...

Sadık Hidayet, Mehmet Kanar'ın çevirisiyle sunduğumuz Alacakaranlık (Sayerüşen, 1942) adlı yapıtında, öteki öykülerinde olduğu gibi, yine dolaylı olarak, İran'ın geri kalmışlık ve yönetim sorunlarını dile getiriyor. Jules Verne, Hayyam ve Freud gibi farklı yazarların etkilerinin açıkca...

Öteki kitapları gibi Mehmet Kanar'ın çevirisiyle sunduğumuz Aylak Köpek, Sadık Hidayet'in yaşam ve toplum görüşünün İkinci Dünya Savaşı'nın getirdiği yıkımla çok olumsuz bir havaya büründüğü, inziva ve intiharın kaçış yolu olarak gösterildiği, mutluluğu bu dünyada bulmanın mümkün olmadığının ele...

Modern İran edebiyatının büyük ustası Sadık Hidayet'in Yoga'dan etkilenerek kaleme aldığı "Vejetaryenliğin Yararları", yalnızca kişisel bir tercihi değil bir dünya görüşünü naklediyor:İnsan kan döküyor, zulüm tohumu ekiyor. O halde sonuçta savaş, acı, yıkım ve toplu kıyım biçecek. İnsanlık...

Ölümü ve yaşamı mantığa, duygulara, gözlemlere, yaşamın akışına dayanarak çözmek isteyen Hayyam'ın çok yönlü kişiliğinin ve eserlerinin incelenmesiyle rubaileri birarada. Hayyam'ın Teraneleri'nde şarabın buruk tadı ve iyimserliğin süzgecinden damıtılan kötümserlik çığlığı unutulmayacak...

İran gibi hem bize çok yakın hem de çok uzak bir ülkeden çıktığı yetmiyormuş gibi yaşamı ve yapıtlarıyla da çok ötemizde yer alan Sadık Hidayet'ten bir kitap daha. Sadık Hidâyet'in Türkçe'deki serüvenii öykü, deneme, oyun, gezi yazısı, folklor incelemesi gibi değişik alanlarda yazdıklarından ve...