1.1.1. Vücut Sıvılarının Dağılımı
Ġnsan vücudunun % 60- 70’ini oluĢturan vücut sıvıları devamlı aynı ortam içinde
değildir. Birbirlerinden birtakım zarlarla ayrılmıĢ bölmeler içindedir. Vücut sıvıları,
intrasellüler (hücre içi) ve ekstrasellüler (hücre dıĢı) sıvılar olmak üzere ikiye ayrılır.
Hücre içi (intrasellüler) sıvılar
Toplam vücut sıvısının 2/3’ünü (% 70) hücre içi (intrasellüler) sıvılar oluĢturur.
Hücrenin sitoplazma ve çekirdek kısımlarında bulunur. Ġntrasellüler sıvıların en önemli
elektrolitleri; potasyum (K), magnezyum (Mg), fosfat (P), sülfat ve bikarbonat (HCO3) tır.
Az miktarda da sodyum (Na) ve klor (Cl) bulunur. Hücre içi sıvılarda hücre dıĢı sıvılara göre
çok daha fazla miktarda protein bulunur.
Hücre dıĢı (ekstrasellüler) sıvılar
Toplam vücut sıvısının 1/3’ünü (% 30) hücre dıĢı (ekstrasellüler) sıvılar oluĢturur.
Hücre dıĢı sıvılar sürekli hareket hâlindedir. Hareket kan dolaĢımı ile sağlanır. Ekstrasellüler
sıvıların en önemli elektrolitleri; sodyum (Na), klor (Cl) ve bikarbonat (HCO3)tır.
Ekstrasellüler sıvılar; damar içi sıvılar, doku aralığı (hücreler arası) ve boĢluk sıvıları
olmak üzere üç bölümde incelenir.
Damar içi (intravazal -plazma) sıvısı
Damarlar içinde dolaĢan kanın sıvı kısmıdır. Plazma sıvısı içinde organik ve inorganik
maddeler ile kan hücreleri bulunur.6
Doku aralığı (hücreler arası-interstisyel) sıvıları
Dokuları oluĢturan hücrelerin dıĢında ve arasında dolaĢan sıvıdır. Hücreler ve kılcal
damarlar arasındaki madde alıĢveriĢi bu sıvıda yapılır. Bu sıvı kör borucuklar hâlinde
baĢlayan lenf damarlarına girince lenf sıvısı (lenfa) adını alır.
BoĢluklardaki sıvılar (transsellüler sıvı)
Bazı organların ve anatomik boĢlukların yapılarına ve görevlerine göre özelleĢmiĢ, bir
epitel zar ile ayrılmıĢ olarak bulunan sıvılardır. Bulundukları boĢluğa göre adlandırılırlar.
Beyin omurilik sıvısı (BOS), eklem sıvısı (sinovia), göz içi sıvısı, gözyaĢı, plevra, perikart ve
periton yaprakları arasındaki sıvılar, tükürük, mide, safra, pankreas ve ince barsak sıvıları vb.
Ġnsan vücudunun % 60- 70’ini oluĢturan vücut sıvıları devamlı aynı ortam içinde
değildir. Birbirlerinden birtakım zarlarla ayrılmıĢ bölmeler içindedir. Vücut sıvıları,
intrasellüler (hücre içi) ve ekstrasellüler (hücre dıĢı) sıvılar olmak üzere ikiye ayrılır.
Hücre içi (intrasellüler) sıvılar
Toplam vücut sıvısının 2/3’ünü (% 70) hücre içi (intrasellüler) sıvılar oluĢturur.
Hücrenin sitoplazma ve çekirdek kısımlarında bulunur. Ġntrasellüler sıvıların en önemli
elektrolitleri; potasyum (K), magnezyum (Mg), fosfat (P), sülfat ve bikarbonat (HCO3) tır.
Az miktarda da sodyum (Na) ve klor (Cl) bulunur. Hücre içi sıvılarda hücre dıĢı sıvılara göre
çok daha fazla miktarda protein bulunur.
Hücre dıĢı (ekstrasellüler) sıvılar
Toplam vücut sıvısının 1/3’ünü (% 30) hücre dıĢı (ekstrasellüler) sıvılar oluĢturur.
Hücre dıĢı sıvılar sürekli hareket hâlindedir. Hareket kan dolaĢımı ile sağlanır. Ekstrasellüler
sıvıların en önemli elektrolitleri; sodyum (Na), klor (Cl) ve bikarbonat (HCO3)tır.
Ekstrasellüler sıvılar; damar içi sıvılar, doku aralığı (hücreler arası) ve boĢluk sıvıları
olmak üzere üç bölümde incelenir.
Damar içi (intravazal -plazma) sıvısı
Damarlar içinde dolaĢan kanın sıvı kısmıdır. Plazma sıvısı içinde organik ve inorganik
maddeler ile kan hücreleri bulunur.6
Doku aralığı (hücreler arası-interstisyel) sıvıları
Dokuları oluĢturan hücrelerin dıĢında ve arasında dolaĢan sıvıdır. Hücreler ve kılcal
damarlar arasındaki madde alıĢveriĢi bu sıvıda yapılır. Bu sıvı kör borucuklar hâlinde
baĢlayan lenf damarlarına girince lenf sıvısı (lenfa) adını alır.
BoĢluklardaki sıvılar (transsellüler sıvı)
Bazı organların ve anatomik boĢlukların yapılarına ve görevlerine göre özelleĢmiĢ, bir
epitel zar ile ayrılmıĢ olarak bulunan sıvılardır. Bulundukları boĢluğa göre adlandırılırlar.
Beyin omurilik sıvısı (BOS), eklem sıvısı (sinovia), göz içi sıvısı, gözyaĢı, plevra, perikart ve
periton yaprakları arasındaki sıvılar, tükürük, mide, safra, pankreas ve ince barsak sıvıları vb.