Unix Nedir?, Unix Ne demek, Unix ne işe yarar,
1960'larda AT&T'nin Bell Laboratuarları, MIT ve General Electric'in ortaklaşa
yürüttükleri bir projede “Multics” isimli bir işletim sisteminin patentini aldılar. Bell
Laboratuarı bu projeden çekilene kadar iki çalışanı, Dennis Ritchie ve Ken Thompson, bu
projede çalıştı. Bell Laboratuarları bu projeden çekildikten sonra bu iki kişi yeni bir projede
bir işletim sistemi ortaya çıkardılar. İşletim sistemine “Multics” adından esinlenerek “Unics”
ismi takıldıysa da daha sonraları bu isim UNIX olarak değiştirildi. UNIX'in en temel özelliği
Dennis Ritchie tarafından yaratılan C dili ile oluşturulmasıydı. İşletim sistemleri o güne
kadar sistemin mimarisine bağlı olan makine dili ile yazılmaktaydı. UNIX işletim sistemi
makine dili yerine C dili temel alınarak kodlanmıştı. Bu da işletim sisteminin diğer
platformlara taşınmasını kolaylaştırıyordu. UNIX işletim sistemi duyulmaya başladıktan
sonra başta üniversiteler olmak üzere birçok kişi ve kurumun ilgisini çekti. Özellikle
üniversitelerin bilgisayar bilimleri bölümlerinde okuyan ve çalışan kişilerin desteği ile
birlikte UNIX kısa zamanda büyük bir ilerleme kaydetti. Bunun sonucu olarak da en önemli
bilgisayar işletim sistemi unvanını eline geçirdi.
1980'lerin başında AT&T UNIX işletim sisteminden para kazanma yoluna gitti ve
işletim sistemini özel lisanslar ile pazarlamaya başladı. UNIX'in ortaya çıktığı günden
itibaren işletim sisteminin gelişmesine yardımda bulunan birçok kişi bu karara karşı çıktı.
Bunun üzerine amacı UNIX benzeri ve parasız dağıtılabilen bir işletim sistemi ortaya
çıkarmak olan GNU projesi Richard Stallman tarafından başlatıldı. GNU’yu desteklemesi
için 1984 yılında Stallman ve arkadaşları “Free Software Foundation (FSF)” projesini
yarattılar. FSF'te “free” ile anlatılmak istenen bedava olan yazılımdan çok özgürce dağıtılan
yazılım manasını taşımaktaydı. FSF'e göre herhangi bir amaç için kullanılabilen, kopyalanıp
üzerinde gerekli değişiklik yapılabilen ve daha gelişmiş bir yazılım sistemine dahil edilebilen
yazılım serbest yazılım(free software) olarak kabul edilmişti. Bu özgürlükler için temel
olarak gereken şey yazılımın koduna erişimdi. Bu yüzden bu akım aynı zamanda “Kaynak
Kodu Açık Yazılım – Open Source Software (OSS)” olarak da anılır. Linux günümüzde
bulunan en büyük kaynak kodu açık yazılımdır.
1960'larda AT&T'nin Bell Laboratuarları, MIT ve General Electric'in ortaklaşa
yürüttükleri bir projede “Multics” isimli bir işletim sisteminin patentini aldılar. Bell
Laboratuarı bu projeden çekilene kadar iki çalışanı, Dennis Ritchie ve Ken Thompson, bu
projede çalıştı. Bell Laboratuarları bu projeden çekildikten sonra bu iki kişi yeni bir projede
bir işletim sistemi ortaya çıkardılar. İşletim sistemine “Multics” adından esinlenerek “Unics”
ismi takıldıysa da daha sonraları bu isim UNIX olarak değiştirildi. UNIX'in en temel özelliği
Dennis Ritchie tarafından yaratılan C dili ile oluşturulmasıydı. İşletim sistemleri o güne
kadar sistemin mimarisine bağlı olan makine dili ile yazılmaktaydı. UNIX işletim sistemi
makine dili yerine C dili temel alınarak kodlanmıştı. Bu da işletim sisteminin diğer
platformlara taşınmasını kolaylaştırıyordu. UNIX işletim sistemi duyulmaya başladıktan
sonra başta üniversiteler olmak üzere birçok kişi ve kurumun ilgisini çekti. Özellikle
üniversitelerin bilgisayar bilimleri bölümlerinde okuyan ve çalışan kişilerin desteği ile
birlikte UNIX kısa zamanda büyük bir ilerleme kaydetti. Bunun sonucu olarak da en önemli
bilgisayar işletim sistemi unvanını eline geçirdi.
1980'lerin başında AT&T UNIX işletim sisteminden para kazanma yoluna gitti ve
işletim sistemini özel lisanslar ile pazarlamaya başladı. UNIX'in ortaya çıktığı günden
itibaren işletim sisteminin gelişmesine yardımda bulunan birçok kişi bu karara karşı çıktı.
Bunun üzerine amacı UNIX benzeri ve parasız dağıtılabilen bir işletim sistemi ortaya
çıkarmak olan GNU projesi Richard Stallman tarafından başlatıldı. GNU’yu desteklemesi
için 1984 yılında Stallman ve arkadaşları “Free Software Foundation (FSF)” projesini
yarattılar. FSF'te “free” ile anlatılmak istenen bedava olan yazılımdan çok özgürce dağıtılan
yazılım manasını taşımaktaydı. FSF'e göre herhangi bir amaç için kullanılabilen, kopyalanıp
üzerinde gerekli değişiklik yapılabilen ve daha gelişmiş bir yazılım sistemine dahil edilebilen
yazılım serbest yazılım(free software) olarak kabul edilmişti. Bu özgürlükler için temel
olarak gereken şey yazılımın koduna erişimdi. Bu yüzden bu akım aynı zamanda “Kaynak
Kodu Açık Yazılım – Open Source Software (OSS)” olarak da anılır. Linux günümüzde
bulunan en büyük kaynak kodu açık yazılımdır.