Tiroid bezi hormonlarının görevleri
Vücuttaki metabolik faaliyetleri düzenler. Oksidasyonu hızlandırması
nedeniyle oksijenin tüketim ve karbondioksitin üretimi artar. Vücut ısısını
düzenler. Solunum hızını artırır.
Protein sentezini sağlayarak normal büyüme ve geliĢmeyi sağlar.
Yağ dokusundan yağ asitlerini ve yağ asitlerinin hücrelerdeki
oksidasyonunu artırır.
Tiroksin hormonu karaciğerden glikojeni glikoz hâline dönüĢtürüp kana
geçmesini sağlar ve glikojen oluĢumunu engeller.16
Çocuklarda fiziksel ve mental geliĢimi sağlar.
Tiroksin böbrek iĢlevini kolaylaĢtırır ve idrar miktarını artırır.
Kalsitonin (tirokalsitonin) hormonu, kanda kalsiyum düzeyi arttığında
tiroid bezi folliküllerinden salgılanır. Kandaki kalsiyum seviyesini,
düĢürücü etki göstererek düzenler. Kalsitonin kandaki kalsiyum
seviyesini normale düĢürmek için kandaki fazla olan kalsiyumun
kemiklerde depolanmasını hızlandırır. Böylece kandaki, kalsiyum
seviyesi normale döner. Ayrıca kalsiyumun böbreklerden geri emilmesini
engeller ve kalsiyumun idrarla atılımını hızlandırır. Bu durum kanda
kalsiyum seviyesi normale dönünceye kadar sürer.
Tiroid bezinin herhangi bir nedenle yetersiz çalıĢması sonucu tiroksin salgısı azalır, bu
duruma hipotiroidizim denir. Hipotiroidizmde; ĢiĢmanlık, soğuğa karĢı duyarlılık, aĢırı uyku
hâli, kalbin atım hızında yavaĢlama ve zihinsel tembellik görülür.
Yeni doğanda ve çocukluk döneminde tiroid hormonlarının salgılanmaması veya az
salgılanması kretenizm denen tablonun ortaya çıkmasına neden olur. Kretenizmde fiziksel
ve mental gerilik (cücelik ve zekâ geriliği) birlikte görülür. EriĢkinlerde görülen tiroid
yetmezliğine ise miks ödem denir. Miks ödem durumunda yorgunluk, deri ve saçlarda
kuruluk, yüzde ĢiĢlik olur.
Tiroid hormonlarının normalden fazla salgılanmasına hipertiroidizm denir. Bu durum
tirotoksikozis (basedow-graves hastalığı) olarak adlandırılır. Hipertiroidizmde; zayıflama
kalp atım hızında artma, sinirlilik, ellerde titreme, sıcağa dayanıksızlık, uykusuzluk ve
kaslarda güçsüzlük görülür.
Hipo ya da hipertiroidizme bağlı olarak tiroid bezinin büyümesine guatr denir.
Hipertiroizmde tiroid hormonlarının artmasına bağlı olarak TSH inhibe edilir (baskılanır).
Ancak feed-beck mekanizması iĢlemez ve tiroid hormonu aĢırı salgılanmaya devam ederse
böylece tiroid bezi büyür. Hipotiroidizmde besinlerle iyot yeterince alınamaz ve hormon
sentezi yapılamaz. TSH miktarı artar, TSH’ın tiroid bezini sürekli uyarmasına bağlı olarak
tiroid bezi sürekli çalıĢır ve büyür.
Vücuttaki metabolik faaliyetleri düzenler. Oksidasyonu hızlandırması
nedeniyle oksijenin tüketim ve karbondioksitin üretimi artar. Vücut ısısını
düzenler. Solunum hızını artırır.
Protein sentezini sağlayarak normal büyüme ve geliĢmeyi sağlar.
Yağ dokusundan yağ asitlerini ve yağ asitlerinin hücrelerdeki
oksidasyonunu artırır.
Tiroksin hormonu karaciğerden glikojeni glikoz hâline dönüĢtürüp kana
geçmesini sağlar ve glikojen oluĢumunu engeller.16
Çocuklarda fiziksel ve mental geliĢimi sağlar.
Tiroksin böbrek iĢlevini kolaylaĢtırır ve idrar miktarını artırır.
Kalsitonin (tirokalsitonin) hormonu, kanda kalsiyum düzeyi arttığında
tiroid bezi folliküllerinden salgılanır. Kandaki kalsiyum seviyesini,
düĢürücü etki göstererek düzenler. Kalsitonin kandaki kalsiyum
seviyesini normale düĢürmek için kandaki fazla olan kalsiyumun
kemiklerde depolanmasını hızlandırır. Böylece kandaki, kalsiyum
seviyesi normale döner. Ayrıca kalsiyumun böbreklerden geri emilmesini
engeller ve kalsiyumun idrarla atılımını hızlandırır. Bu durum kanda
kalsiyum seviyesi normale dönünceye kadar sürer.
Tiroid bezinin herhangi bir nedenle yetersiz çalıĢması sonucu tiroksin salgısı azalır, bu
duruma hipotiroidizim denir. Hipotiroidizmde; ĢiĢmanlık, soğuğa karĢı duyarlılık, aĢırı uyku
hâli, kalbin atım hızında yavaĢlama ve zihinsel tembellik görülür.
Yeni doğanda ve çocukluk döneminde tiroid hormonlarının salgılanmaması veya az
salgılanması kretenizm denen tablonun ortaya çıkmasına neden olur. Kretenizmde fiziksel
ve mental gerilik (cücelik ve zekâ geriliği) birlikte görülür. EriĢkinlerde görülen tiroid
yetmezliğine ise miks ödem denir. Miks ödem durumunda yorgunluk, deri ve saçlarda
kuruluk, yüzde ĢiĢlik olur.
Tiroid hormonlarının normalden fazla salgılanmasına hipertiroidizm denir. Bu durum
tirotoksikozis (basedow-graves hastalığı) olarak adlandırılır. Hipertiroidizmde; zayıflama
kalp atım hızında artma, sinirlilik, ellerde titreme, sıcağa dayanıksızlık, uykusuzluk ve
kaslarda güçsüzlük görülür.
Hipo ya da hipertiroidizme bağlı olarak tiroid bezinin büyümesine guatr denir.
Hipertiroizmde tiroid hormonlarının artmasına bağlı olarak TSH inhibe edilir (baskılanır).
Ancak feed-beck mekanizması iĢlemez ve tiroid hormonu aĢırı salgılanmaya devam ederse
böylece tiroid bezi büyür. Hipotiroidizmde besinlerle iyot yeterince alınamaz ve hormon
sentezi yapılamaz. TSH miktarı artar, TSH’ın tiroid bezini sürekli uyarmasına bağlı olarak
tiroid bezi sürekli çalıĢır ve büyür.