Toplumsal normların uygulanması toplumsal kontrol yoluyla gerçekleşmektedir.
Toplumsal kontrola, toplumsal denetim mekanizması da denilir.
Toplumsal kontrol; “bir toplumda olumlu olarak değerlendirilen
davranış biçimlerinin, o toplumun üyelerince benimsenmesini sağlamayı
amaçlayan yolların ya da önlemlerin tümüne denir.”
Toplumsal kontrolun temel işlevleri; toplumun varlığını, bütünlüğünü ve
sürekliliğini sağlamaktır. Toplumsal kontrol mekanizmaları “resmî” ve “resmî
olmayan” biçiminde ikiye ayrılır. Hukukî yaptırımlar resmî; ahlâkî, dinsel ve törel
yaptırımlar ise resmî olmayan mekanizmaları dile getirir.
Toplumsallaşma, bireyin davranış kalıplarına uymasını sağlayan ve bunu
sürekli kılan bir süreçtir. Bireyler, toplumsallaşma süreci ile toplumsal değerleri
öğrenerek davranışa dönüştürürler. Böylece toplumda düzenlilik ve uyum
sağlanmaya çalışılır.
Her grup ve kurum, kendisinin sürekliliği için belirli toplumsal kontrol
mekanizmaları geliştirir ve uygular. Bu kontrol, bireyin grup içindeki statüsünü ve
bunlara bağlı olan rollerini öğrenmesi ve gerçekleştirmesi açısından da önemlidir.
Toplumsal normların yaptırım gücü ile toplumsal kontrol arasında yakın bir
ilişki vardır. Genel olarak, normların yaptırım gücü arttıkça toplumsal kontrol daha
güçlü bir şekilde uygulanabilir. Bu anlamda, hukuk kurallarının yaptırımı diğer
kurallara göre daha fazla olduğundan toplumsal kontrolü sağlamadaki etkileri daha
fazladır.
Genel olarak, birincil gruplarda (aile, arkadaş, vb.) bireyler toplumsal
kontrole kendiliğinden ve resmî olmayan biçimde uyarlar. ikincil gruplarda (devlet,
siyasal parti gibi) ise kontrol daha resmî ve biçimseldir. Bu gruplarda, bireylerin
girmiş oldukları ilişkiler de toplumsal kontrol mekanizmaları aracılığıyla
düzenlenir. Birincil grup olan aile içinde çocukların anne-babalarıyla ilişkileri,
ikincil grup olan bir dernekte üyeler ile yöneticiler arasındaki ilişkiler, o grupların
normları tarafından şekillenir ve toplumsal kontrol aracılığıyla denetlenir.
Toplumsal değerler ve normlar toplumsal kontrolü sağlayan temel araçlardır
Toplumsal kontrola, toplumsal denetim mekanizması da denilir.
Toplumsal kontrol; “bir toplumda olumlu olarak değerlendirilen
davranış biçimlerinin, o toplumun üyelerince benimsenmesini sağlamayı
amaçlayan yolların ya da önlemlerin tümüne denir.”
Toplumsal kontrolun temel işlevleri; toplumun varlığını, bütünlüğünü ve
sürekliliğini sağlamaktır. Toplumsal kontrol mekanizmaları “resmî” ve “resmî
olmayan” biçiminde ikiye ayrılır. Hukukî yaptırımlar resmî; ahlâkî, dinsel ve törel
yaptırımlar ise resmî olmayan mekanizmaları dile getirir.
Toplumsallaşma, bireyin davranış kalıplarına uymasını sağlayan ve bunu
sürekli kılan bir süreçtir. Bireyler, toplumsallaşma süreci ile toplumsal değerleri
öğrenerek davranışa dönüştürürler. Böylece toplumda düzenlilik ve uyum
sağlanmaya çalışılır.
Her grup ve kurum, kendisinin sürekliliği için belirli toplumsal kontrol
mekanizmaları geliştirir ve uygular. Bu kontrol, bireyin grup içindeki statüsünü ve
bunlara bağlı olan rollerini öğrenmesi ve gerçekleştirmesi açısından da önemlidir.
Toplumsal normların yaptırım gücü ile toplumsal kontrol arasında yakın bir
ilişki vardır. Genel olarak, normların yaptırım gücü arttıkça toplumsal kontrol daha
güçlü bir şekilde uygulanabilir. Bu anlamda, hukuk kurallarının yaptırımı diğer
kurallara göre daha fazla olduğundan toplumsal kontrolü sağlamadaki etkileri daha
fazladır.
Genel olarak, birincil gruplarda (aile, arkadaş, vb.) bireyler toplumsal
kontrole kendiliğinden ve resmî olmayan biçimde uyarlar. ikincil gruplarda (devlet,
siyasal parti gibi) ise kontrol daha resmî ve biçimseldir. Bu gruplarda, bireylerin
girmiş oldukları ilişkiler de toplumsal kontrol mekanizmaları aracılığıyla
düzenlenir. Birincil grup olan aile içinde çocukların anne-babalarıyla ilişkileri,
ikincil grup olan bir dernekte üyeler ile yöneticiler arasındaki ilişkiler, o grupların
normları tarafından şekillenir ve toplumsal kontrol aracılığıyla denetlenir.
Toplumsal değerler ve normlar toplumsal kontrolü sağlayan temel araçlardır