Svaneti, Gürcistan..

Konu sahibi son olarak 314 gün önce görüldü
Kafkas Dağları’nın eteklerine yayılan Svanların yurdunda vahşi buzulların, zapt edilemeyen akarsuların, gizli vadilerin ve eşkıyaların öyküleri yankılanıyor. Mestia ve Uşguli’de düşmanlardan korunmak için yapılmış dev kuleler ve taş evler, Gürcistan’ın ortaçağını günümüze taşıyor.

Yazı: Mustafa Kalaycı / Fotoğraflar: Servet Dilber

Tarihi savunma kuleleri, Svaneti’nin vadilerine dağılmış köylerin en belirgin özelliği. Geçmişte aileler çatışmalardan, kan davalarından korunmak için evlerinin hemen yanına inşa ettikleri bu dev, dışa kapalı yapılara sığınıyordu. Boyları 20-30 metre arasında değişen kuleler dağlık Kafkasya coğrafyasında daha da etkileyici görünüyor.

273AT_SD_SVANETI_4458.jpg



Gürcistan’ın kuzeyinde yer alan Svaneti’nin “Yukarı Svaneti” denilen dağlık kesimi benzersiz vadiler barındırıyor. Eşsiz manzaralar sunan Mazeri Vadisi de bunlardan biri; 2 bin 700 metrede bulunan Uşba Buzulu’ndan gelen Dolra Nehri’nin kolları da vadiyi şenlendiriyor.

273AT_SD_SVANETI_3350.jpg


Jano Nijaradze 85 yaşında. Büyük dedesinin 300 yıl önce kendi elleriyle yaptığı kapının önünde geleneksel Svan müzik aleti “çuniri” çalıyor. El oyması ahşap kapıda ailenin lideri ve köyün yöneticisi, Hıristiyanlığın önemli azizleriyle birlikte tasvir edilmiş. Kapı, Jano Nijaradze tarafından ilk yerinden sökülüp etnografya müzesi olarak düzenlenen eve alınmış.

273AT_SD_SVANETI_3731.jpg


Uşguli köyü, Yukarı Svaneti’nin merkezi Mestia’nın 47 kilometre güneydoğusunda. Ama arazi yapısından dolayı oraya ulaşmak saatler sürüyor. Denizden yüksekliği 2 bin 410 metre olan Uşguli, Avrupa’da yaz kış yaşamın sürdüğü en yüksek yerleşim yeri. Dağ yamaçlarında ve vadilerde ulaşımı sağlayan at, burada yaşayanlar için çok önemli.

273AT_SD_SVANETI_3533.jpg


Gösterişli ahşap koltuklara geçmişte sadece ailenin reisi oturabilirdi. Koltukların büyüklüğü ve süslemeleri ailenin zenginliğini simgelerdi. Koltuğa kurulan küçük Nino Davitasvili’nin ilginç bir hikâyesi var. Şah Abbas 1616 yılında üç ayrı seferde Gürcistan’dan 400 bin kişiyi esir alıp İran’a götürmüştü. Halen İran’da yaşayan Gürcistan kökenlilerden biri olan Nino, ailesiyle beraber atalarının memleketi Svaneti’yi ziyarete gelmiş.

273AT_SD_SVANETI_3561.jpg


Mestia’nın merkezinde bulunan ilkokuldan çıkıp evlerine doğru yürüyen çocuklar eski masallardan tekerlemeler söylüyorlar.

273AT_SD_SVANETI_3045.jpg


Geleneksel Svan şapkası “pakhvl” genç erkekler tarafından da kullanılıyor. Bu keçe şapkalar köylerde el tezgâhlarında üretiliyor.

273AT_SD_SVANETI_3806.jpg


Svaneti’nin simgesi savunma kulelerine bölgenin çoğu yerleşiminde rastlanıyor, hayat onların gölgesinde geçiyor. Adını Tataristan’daki Kama Nehri’nden alan Kamaz kamyonlarını ise eski Sovyet coğrafyasının birçok köşesinde olduğu gibi burada da görmek mümkün. Her türlü yolda rahatça kullanılabilen bu kamyonlar, Svaneti’nin sarp topraklarında daha da önem kazanıyor.

273AT_SD_SVANETI_3891.jpg


Uşguli yerleşim bölgesinin Çazhaşi Mahallesi, Yukarı Svaneti’ye hayat veren İnguri Nehri’nin kenarında. Mahalle ve Yukarı Svaneti’nin diğer tarihi yerleşimleri özgün mimari dokularından dolayı 1996 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne dahil edildi. Sovyet yönetiminin ilk dönemlerinde bir kısmı yıkılmış ya da tahrip edilmiş olsa da günümüzde 80 kısmen yıkık, 200 de sağlam kule bulunuyor.

273AT_SD_SVANETI_3924.jpg


Kafkasya’nın önemli zirvelerinden Uşba Dağı’nın yüksekliği 4 bin 700 metre. Şdugra Şelalesi, dağın geniş buzulundan besleniyor.

273AT_SD_SVANETI_3315.jpg


Çalaadi Dağı’nın buzuluna Mestia’dan, Mestiaçala Nehri boyunca uzanan yol takip edilerek ulaşılıyor.

273AT_SD_SVANETI_4703.jpg


Şkhara, 5 bin 193 metrelik zirvesiyle Kafkasya’nın üçüncü, Gürcistan’ın en yüksek dağı. Bu görkemli dağın buzulu küresel ısınma nedeniyle son iki yılda 250 metre geri çekilmiş.


273AT_SD_SVANETI_4210.jpg


Uşguli’nin Çazhaşi Mahallesi’ndeki eski Svan evinde yaşayan küçük Maria’nın kış günlerindeki eğlencesi televizyonda Hint ve Türk dizileri seyretmek. Babası Pido Nizaratze evlerini ziyaretçilere pansiyon olarak da kiralıyor; geleneksel yaşantıyı görmek ve yerel yemeklerden tatmak isteyenler için pansiyonlar iyi bir fırsat.

273AT_SD_SVANETI_4007.jpg


İklimin çok sert olduğu Svaneti’de kış hazırlıkları büyük önem taşıyor. Hayvanların kışın yiyeceği otlar da imece usulüyle toplanıp depolara kaldırılıyor. Zorlu bir coğrafyada yaşayan Svanlar düğünden cenazeye, günlük işlerden özel törenlere kadar her konuda yardımlaşıyor.

273AT_SD_SVANETI_3953.jpg


. kaynak .
zVq3X6.png

 
Geri