Süt emme belirli yaşlarda mı olmalıdır? Kaç defa emmekle hısımlık doğar?
Çoğunluk müctehitlere göre, süt hısımlığının doğması için öz anne olmayan yabancı bir kadının sütünün ilk iki yaş içinde emilmesi gerekir. Çünkü âyette: “Anneler çocuklarını iki bütün yıl emzirirler.” (el-Bakara, 2/233) buyurulmuştur. Bu âyet süt emziren yabancı kadını da kapsar. Diğer yandan hadiste “Süt hısımlığı ancak iki yaş içide emzirilen sütle oluşur” (Buhârî, Nikâh, 21)buyurulmuştur.
Ebû Hanîfe’ye göre ise emme süresi otuz aydır. Delil; “Çocuğun ana karnında taşınması ile sütten ayrılmasının süresi otuz aydır” (el-Ahkâf, 46/15) âyetidir. Buradaki otuz ay, hem gebeliğin ve hem de sütten ayrılmanın ayrı ayrı süresidir. Çoğunluk fakihler ise bu âyetten gebeliğin en kısa süresi olan altı ayı çıkararak yukarıdaki âyetle bunu birlikte değerlendirmişlerdir. (bk. Lukmân, 31/21).
Süt hısımlığı doğuran emmenin şartları şunladır.
a) Sütün öz anne dışında bir kadından ağız veya burun yoluyla alınması gerekir. Süt emziren kadının evli veya bekar olması sonucu değiştirmez.
b) Sütün, çocuğun midesine ulaşması gerekir. Sütü memeden emmekle bir kap veya bardaktan içmek arasında fark yoktur.
c) Hanefî ve Mâlikîlere göre süt emme miktarı az olsun çok olsun hısımlık doğar. Çünkü “Süt emziren analarınız (size haram kılındı)”
(en-Nisâ, 4/23) âyeti ile “Necepce haram olanlar süt yoluyla da haram olurlar”(Buhârî, Şehâdât, 7; Müslim, Radâ’, 10) hadisi mutlak olup, bunlarda emme sayısı ve miktarı belirtilmemiştir. Şâfî ve Hanbelîlere göre beş ayrı emme şarttır. Delil; Hz. Âişe’den nakledilen “Beş defa emmekle haramlık doğar” (Ebû Dâvud, Nikâh, 49; Müslim, Radâ, 25) , ancak Âişe (r. anhâ) bu rivayeti âyet olarak öne sürmüşse de başka şahit bulamadığı için Kur’an’a alınmadığı nakledilir.
d) Sütün başka bir sıvı veya gıda ile karıştırılmaması gerekir. Aksi durumda çok olan esas alınır. Ebû Hanife’ye göre ise süte başka bir gıda karıştırılırsa çok olsun az olsun haramlık doğmaz. Çünkü gıda sütün niteliklerinde değişiklik meydana getirir. Günümüz tıp bilimi de Ebû Hanîfe’nin görüşünü destekler sonuçlara ulaşmıştır (bk. yukarıda “süt hısımlığı” konusu)
Çoğunluk müctehitlere göre, süt hısımlığının doğması için öz anne olmayan yabancı bir kadının sütünün ilk iki yaş içinde emilmesi gerekir. Çünkü âyette: “Anneler çocuklarını iki bütün yıl emzirirler.” (el-Bakara, 2/233) buyurulmuştur. Bu âyet süt emziren yabancı kadını da kapsar. Diğer yandan hadiste “Süt hısımlığı ancak iki yaş içide emzirilen sütle oluşur” (Buhârî, Nikâh, 21)buyurulmuştur.
Ebû Hanîfe’ye göre ise emme süresi otuz aydır. Delil; “Çocuğun ana karnında taşınması ile sütten ayrılmasının süresi otuz aydır” (el-Ahkâf, 46/15) âyetidir. Buradaki otuz ay, hem gebeliğin ve hem de sütten ayrılmanın ayrı ayrı süresidir. Çoğunluk fakihler ise bu âyetten gebeliğin en kısa süresi olan altı ayı çıkararak yukarıdaki âyetle bunu birlikte değerlendirmişlerdir. (bk. Lukmân, 31/21).
Süt hısımlığı doğuran emmenin şartları şunladır.
a) Sütün öz anne dışında bir kadından ağız veya burun yoluyla alınması gerekir. Süt emziren kadının evli veya bekar olması sonucu değiştirmez.
b) Sütün, çocuğun midesine ulaşması gerekir. Sütü memeden emmekle bir kap veya bardaktan içmek arasında fark yoktur.
c) Hanefî ve Mâlikîlere göre süt emme miktarı az olsun çok olsun hısımlık doğar. Çünkü “Süt emziren analarınız (size haram kılındı)”
(en-Nisâ, 4/23) âyeti ile “Necepce haram olanlar süt yoluyla da haram olurlar”(Buhârî, Şehâdât, 7; Müslim, Radâ’, 10) hadisi mutlak olup, bunlarda emme sayısı ve miktarı belirtilmemiştir. Şâfî ve Hanbelîlere göre beş ayrı emme şarttır. Delil; Hz. Âişe’den nakledilen “Beş defa emmekle haramlık doğar” (Ebû Dâvud, Nikâh, 49; Müslim, Radâ, 25) , ancak Âişe (r. anhâ) bu rivayeti âyet olarak öne sürmüşse de başka şahit bulamadığı için Kur’an’a alınmadığı nakledilir.
d) Sütün başka bir sıvı veya gıda ile karıştırılmaması gerekir. Aksi durumda çok olan esas alınır. Ebû Hanife’ye göre ise süte başka bir gıda karıştırılırsa çok olsun az olsun haramlık doğmaz. Çünkü gıda sütün niteliklerinde değişiklik meydana getirir. Günümüz tıp bilimi de Ebû Hanîfe’nin görüşünü destekler sonuçlara ulaşmıştır (bk. yukarıda “süt hısımlığı” konusu)