aloneboy1903
Gümüş Üye
-
- Katılım
- Kasım 9, 2019
-
- Mesajlar
- 7,318
-
- Tepkime puanı
- 3,747
-
- Puanları
- 349
Osmanlı Dünya'yı 600 Yıl Mı Yönetti ?
Günümüzün meşhur tarihi klişelerinden biri de budur:
Osmanlı, atalarımız 600 yıl Dünya'yı yönettiler.
Tarihimizi sadece Osmanlı'ya endeksleme ayıplarına burada uzun uzun girmeyeceğim. Başlığım gereği konuyu Osmanlı'ya endeksleyeceğim.
1299 yılında Söğüt'te temelleri atılan Osmanlı, resmi olarak 1923'te tarihin tozlu raflarında yerini almaya başladıysa da fiili olarak 1918'de yıkılmıştır yani Mondros Ateşkes Antlaşması ile yıkılmıştır. Arada geçen süre yaklaşık olarak 620 yıllık bir süreçtir.
Osmanlı, Dünya'yı 600 yıl yönetti derken yapılan ilk hata şudur:
Küçük bir beylik olan Osmanlı, kurulur kurulmaz Dünya'yı yönetmeye başlamıştır şeklinde bir yanlışlığın içinde bulunulmasıdır. Bunun tam benzeri senaryoyu yıkılma dönemlerine de koyacak olursak asla 600 yıl diyemeyiz. Peki kaç yıl?
500 yıl diyecek olsak, olmuyor. Çünkü Osmanlı, 1402'de Ankara Savaşı'nda Timur'a yenilince dağılma sürecine girdi ve Anadolu'daki topraklarının büyük kısmını kaybetti. Demek ki 500 yıl da yönetmemiş Dünya'yı.
400 yıl diyecek olsak, olmuyor. Çünkü 1500'lü yıllarda Osmanlı Devleti, Anadolu'da bir toprak bütünlüğü sağlayamamıştı. 1520'ye doğru Fırat'ın ötesine yeni yeni geçmeye başlamıştı. Ayrıca bu tarihlerde Coğrafi Keşifler hususunda Dünya'da büyük bir yarış başlamıştı, İspanya ile Portekiz savaşmak üzereyken Papa araya giriyor ve günümüzde gülünç gelebilecek bir çözüm buluyordu:
Dünya'yı düzmüş gibi kabul edip ikiye bölüyor ve Uzak Doğu tarafındaki keşifler İspanya'ya, Amerika tarafındakiler ise Portekiz'e veriliyordu.
1500'lerin ilk yarısında Dünya, yeni toprak parçalarıyla tanışırken, Avrupa aydınlanma yaşarken Osmanlı Devleti, Afrika ve Arap yarımadasının fethini tamamlıyordu. Kanuni ile Avrupa'da Viyana'ya kadar ilerliyordu ve Avrupa siyasetinde Fransa üzerinden birtakım girişimlerde bulunuyordu. Osmanlı'nın kendi dışındaki siyasete müdahalesinin en net örneği budur.
Kanuni'nin vefatından sonra Osmanlı gitgide saray entrikalarına ve ülke içindeki sorunlara gömülecekti. 1500'lerde Dünya siyasetini belirlediğimiz 50 yıllık bir süreç belki vardır. Daha da iyimser olursak 1600'lerin de ilk yarısını katalım dersek, sadece bir yüzyıl için mi bu kadar bağırıyoruz?
1650'lerden sonra Osmanlı kurumları yozlaşmaya, ülke isyanlara, saray entrikalara ve israfa bürünecekti. Aksine Avrupa, Dünya'yı yönetmeye başlayacaktı. Portekizlilerden İspanyollara geçen hakimiyeti, kısa süre içinde İngilizler alacaktı.
1700'lerden sonra Avrupa karşısında üstünlüğümüz de kalmayacaktı. Yıkılana kadar devam edecek olan bir gerileme süreci başlayacaktı. Yaklaşık olarak 200 yıllık bir süreci de bir kenara koyacak olursak, geriye ne kalıyor?
Osmanlı'nın şanlı tarihini karalamak gibi bir amacı hiç kimse gütmez lakin tarihi de doğru okumak gereklidir. Osmanlı, büyük bir imparatorluk kurdu, üç kıtada hüküm sürdü. Bunlar muhteşem bir şey ama maalesef Dünya'yı 600 yönetmedi. Tarihin ışığında bakacak olursak en fazla 100 yıl yönetmiştir, hatta bu bile iyimser bir tahmindir. Çünkü Osmanlı devleti, kendi zirvesini yaşarken Avrupa ile ilgilenmiyordu, Dünya ile ilgilenmiyordu. İlgilenmediği bir şeyin siyasetini de yapmadı, yönetmeye uğraşmadı. Zaten Osmanlı'nın gerileme sebeplerinden biri de bu değil midir?
Günümüzün meşhur tarihi klişelerinden biri de budur:
Osmanlı, atalarımız 600 yıl Dünya'yı yönettiler.
Tarihimizi sadece Osmanlı'ya endeksleme ayıplarına burada uzun uzun girmeyeceğim. Başlığım gereği konuyu Osmanlı'ya endeksleyeceğim.
1299 yılında Söğüt'te temelleri atılan Osmanlı, resmi olarak 1923'te tarihin tozlu raflarında yerini almaya başladıysa da fiili olarak 1918'de yıkılmıştır yani Mondros Ateşkes Antlaşması ile yıkılmıştır. Arada geçen süre yaklaşık olarak 620 yıllık bir süreçtir.
Osmanlı, Dünya'yı 600 yıl yönetti derken yapılan ilk hata şudur:
Küçük bir beylik olan Osmanlı, kurulur kurulmaz Dünya'yı yönetmeye başlamıştır şeklinde bir yanlışlığın içinde bulunulmasıdır. Bunun tam benzeri senaryoyu yıkılma dönemlerine de koyacak olursak asla 600 yıl diyemeyiz. Peki kaç yıl?
500 yıl diyecek olsak, olmuyor. Çünkü Osmanlı, 1402'de Ankara Savaşı'nda Timur'a yenilince dağılma sürecine girdi ve Anadolu'daki topraklarının büyük kısmını kaybetti. Demek ki 500 yıl da yönetmemiş Dünya'yı.
400 yıl diyecek olsak, olmuyor. Çünkü 1500'lü yıllarda Osmanlı Devleti, Anadolu'da bir toprak bütünlüğü sağlayamamıştı. 1520'ye doğru Fırat'ın ötesine yeni yeni geçmeye başlamıştı. Ayrıca bu tarihlerde Coğrafi Keşifler hususunda Dünya'da büyük bir yarış başlamıştı, İspanya ile Portekiz savaşmak üzereyken Papa araya giriyor ve günümüzde gülünç gelebilecek bir çözüm buluyordu:
Dünya'yı düzmüş gibi kabul edip ikiye bölüyor ve Uzak Doğu tarafındaki keşifler İspanya'ya, Amerika tarafındakiler ise Portekiz'e veriliyordu.
1500'lerin ilk yarısında Dünya, yeni toprak parçalarıyla tanışırken, Avrupa aydınlanma yaşarken Osmanlı Devleti, Afrika ve Arap yarımadasının fethini tamamlıyordu. Kanuni ile Avrupa'da Viyana'ya kadar ilerliyordu ve Avrupa siyasetinde Fransa üzerinden birtakım girişimlerde bulunuyordu. Osmanlı'nın kendi dışındaki siyasete müdahalesinin en net örneği budur.
Kanuni'nin vefatından sonra Osmanlı gitgide saray entrikalarına ve ülke içindeki sorunlara gömülecekti. 1500'lerde Dünya siyasetini belirlediğimiz 50 yıllık bir süreç belki vardır. Daha da iyimser olursak 1600'lerin de ilk yarısını katalım dersek, sadece bir yüzyıl için mi bu kadar bağırıyoruz?
1650'lerden sonra Osmanlı kurumları yozlaşmaya, ülke isyanlara, saray entrikalara ve israfa bürünecekti. Aksine Avrupa, Dünya'yı yönetmeye başlayacaktı. Portekizlilerden İspanyollara geçen hakimiyeti, kısa süre içinde İngilizler alacaktı.
1700'lerden sonra Avrupa karşısında üstünlüğümüz de kalmayacaktı. Yıkılana kadar devam edecek olan bir gerileme süreci başlayacaktı. Yaklaşık olarak 200 yıllık bir süreci de bir kenara koyacak olursak, geriye ne kalıyor?
Osmanlı'nın şanlı tarihini karalamak gibi bir amacı hiç kimse gütmez lakin tarihi de doğru okumak gereklidir. Osmanlı, büyük bir imparatorluk kurdu, üç kıtada hüküm sürdü. Bunlar muhteşem bir şey ama maalesef Dünya'yı 600 yönetmedi. Tarihin ışığında bakacak olursak en fazla 100 yıl yönetmiştir, hatta bu bile iyimser bir tahmindir. Çünkü Osmanlı devleti, kendi zirvesini yaşarken Avrupa ile ilgilenmiyordu, Dünya ile ilgilenmiyordu. İlgilenmediği bir şeyin siyasetini de yapmadı, yönetmeye uğraşmadı. Zaten Osmanlı'nın gerileme sebeplerinden biri de bu değil midir?
03.04.2014
22.49
22.49
