MAÖL 11. Sınıf Kanun Hükmünde kararname ve özellikleri

Konu sahibi son olarak 2623 gün önce görüldü
2.3. Kanun Hükmünde Kararname ve Özellikleri
Kanun Hükmünde Kararnameler, TBMM’nin çıkardığı bir yetki kanunu üzerine
Bakanlar Kurulu tarafından belli konuları düzenlemek amacıyla çıkarılan yazılı hukuk
kurallarıdır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna Kanun Hükmünde Kararname
çıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetim ve olağanüstü hâller saklı kalmak üzere,
Anayasa’nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kiĢi hakları
ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler kanun hükmünde
kararnamelerle düzenlenemez. (Md. 91)
 Kanun Hükmünde Kararnamelerin Özellikleri
 KHK’ler Resmî Gazete’de yayımlandıkları gün yürürlüğe girer. Ancak,
kararnamede yürürlük tarihi olarak baĢka bir tarih belirlenebilir.
 Kararnameler, Resmî Gazete’de yayımlandıkları gün, TBMM’ne sunulur.
 KHK’ler, TBMM tarafından ivedilikle görüĢülür.
 Yayımlandıkları gün TBMM’ne sunulmayan kararnameler,
yayımlandıkları tarihte TBMM’ce, reddedilen kararnameler, bu kararın
Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar.
 
Kanun Hükmünde Kararname (kısaltılmış hâli: KHK), genel tanım olarak yasama organının konu, süre ve amacı belirleyen bir yetki kanunu ile verdiği yetkiye veya doğrudan doğruya anayasadan aldığı yetkiye dayanarak, hükümetin çıkardığı, maddi anlamda kanun gücüne sahip, parlamentonun tasdiki ile şekli ve organik anlamda kanun gücünü kazanacak olan kararnamelerdir. Türkiye'de 1982 Anayasasının 87. maddesi ile, "Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek" TBMM'nin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

Anayasanın 91. maddesinde de KHK çıkarma yetkisi verme hususu düzenlenmiştir.

Bu madde şöyledir:

« Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez. »
Kanun hükmünde kararnameler, olağan ve olağanüstü olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nde, Olağan Kanun Hükmünde Kararnameler, Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılmakta; bu yetki Bakanlar Kurulu'na Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yetki kanunu ile verilmektedir. Temel haklar, kişi hak ve ödevleri ile siyasî hak ve ödevler hakkında düzenleme yapılamaz. Olağanüstü Kanun Hükmünde Kararnameler ise Cumhurbaşkanı başkanlığındaki Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılmaktadır. Bunun için TBMM'nin yetki kanunu vermesine gerek yoktur. Uluslararası hukuktan doğan yükümlülükleri yerine getirmek şartıyla, her alanda düzenleme yapılabilir. Kanun hükmünde kararnameler hem meclis tarafından siyasi denetime hem de Anayasa Mahkemesi tarafından yargısal denetime tâbidirler.
 
Geri