MAÖL 12. Sınıf Kafa Sinirleri Nedir Nerededir?

2.1. Kafa Sinirleri (Cranial Nevrus )
Kranial sinirler, beyinden çıkan ve kafatası tabanındaki deliklerden geçerek baĢ ve
boyuna dağılan 12 çift sinirdir. Bu sinirlerden X. Kafa çifti olan N. Vagus göğüs ve karın
organlarına kadar dağılır. Kafa çiftlerinin numaralandırılması beyne bağlanıĢ sırasına göre
(önden arkaya doğru) yapılmıĢtır. Numaralar özeldir ve değiĢmez. Kranial sinirler Ģunlardır;
 I. Kafa Çifti: (N. Olfactorius - Koku siniri) Sensitiv bir sinirdir. Koku
uyarılarını temporal lobdaki koku merkezine götüren duyu siniridir. Burun
boĢluğunda baĢlar serebrumda sonlanır.
 II. Kafa Çifti: (N. Opticus - Görme siniri) Sensitiv bir sinirdir. Görme duyusu
taĢır. Merkezi gözün retina tabakasındadır. Aldığı görme ile ilgili uyarıları
oksipital lobdaki görme merkezine götüren duyurucu sinirdir.
 III. Kafa Çifti: (N. Oculomotorius - Göz oynatıcı sinir) Motor ve
parasempatik lifler taĢıyan bir sinirdir. Orta beyinden çıkar. Göz kaslarına motor
lif taĢır. Gözün aĢağı-yukarı, içe-dıĢa hareketlerini ve göz kapağının
hareketlerini sağlar. Parasempatik lifleri pupillayı daraltır.
 IV. Kafa Çifti: (N. Trochlearis -Göz kaslarına giden sinir) Gözün
hareketlerini yapmasını sağlayan motor lifler taĢıyan bir sinirdir. Orta beyinden
çıkar.
ÖĞRENME FAALĠYETĠ–2
AMAÇ
ARAġTIRMA23
 V. Kafa Çifti: (N. Trigeminus -Üçüz sinir) KarıĢık bir sinirdir. Hem motor
hem de duyu sinir liflerini taĢır.Ponstan çıkar. Üç dalı vardır.
 N. Ophthalmicus: (Göz siniri) Duyurucu bir sinir lifidir. Göz yaĢı
bezine, göz kapağı ve alın derisine sinir dalları verir ve duyum alır.
 N. Maxillaris: Sensitif lifler taĢıyan sinirdir. Üst çene kemiği ve
çevresine dallar verir, duyumlar alır.
 N. Mandibularis: (Alt çene siniri) Bu sinir duyu (sensitif) ve motor sinir
lifleri bulunan karma bir sinirdir. Üçüz sinirin en kalın dalıdır. Motor
lifleri çiğneme kaslarını oynatır. Sensitif lifler alt çene ve çevresindeki
oluĢumların duyumlarını alır.
 VI. Kafa Çifti: (N. Abducens -Gözü dıĢa döndüren sinir) Motor sinir lifleri
taĢır. Ponstan çıkar. Gözü oynatır ve dıĢ yana döndürür.
 VII. Kafa Çifti: (N.Facialis -Yüz siniri) Yüz siniridir. Motor, duyu ve
parasempatik lifler taĢır. Ponstan çıkar. Tat duyusunu alır. Dil mukozası, damak
ve tükrük bezlerine parasempatik lifler taĢır. Tükrük salgısını artırır.
 VIII. Kafa Çifti: (N. Vestibulo cochlearis, N. Acusticus - ĠĢitme ve Denge
siniri) Sensitif lifler içeren iki kökten oluĢur. Ponstan çıkar. Vestibular sinir
denge ile ilgili, cochlear sinir ise iĢitme ile ilgilidir.
 IX. Kafa Çifti: (N. Glossopharyngeus -Dil yutak siniri) Motor, duyu ve
parasempatik lifler taĢır. Bulbustan çıkar. Motor sinir lifleri yutak ve dil
kaslarının bir bölümüne, duyu sinir lifleri ise dilin arka kısmı, yutak ve orta
kulakta dağılıp duyumlar alır. Parasempatik lifler ise kulak altı tükürük
bezlerine gider. Tükürük salgısını artırır.
 X. Kafa Çifti: (N. Vagus – Serseri sinir) Kranial sinirlerin en uzunu ve en
geniĢ dağılıma sahip olanıdır. Bulbustan çıkar. Ġç organlara motor, duyu ve
parasempatik lifler taĢıyan karma bir sinirdir. Göğüs boĢluğunda kalp,
akciğerler, bronĢlar, soluk borusu ve gırtlağa dallar verir. Karın boĢluğu içinde
karaciğer, safra kesesi, yemek borusu, böbrekler, mide, bağırsak ve pankreasa
dallar verir.
 XI. Kafa Çifti: (N. Accessorius -Kafa spinal siniri) Motor bir sinirdir. Çene,
boyun ve omuz kaslarına lifler verir. Bulbustan baĢlar, trapez kas ve
sternokleidomastoid kasta sonlanır.
 XII. Kafa Çifti: (N. Hypoglossus - dil altı siniri ) Motor bir sinirdir. Dil
kaslarına lifler vererek hareketini kontrol eder. Bulbustan çıkar.