Hz. Peygamber döneminde, sosyal güvenlik kuruluşu var mıdır?
Hz. Peygamber ve dört halife döneminde sağlık problemi önemli bir masraf gerektirmediği gibi, at veya develerle yapılan yolculuklarda görülen kazalar da önemsizdi. Ailelerin ev inşası da ucuz ve basit malzemelerle kolay bir şekilde ve malzemenin önemli bir bölümüne para vermeden yapılabiliyordu. Bu yüzden hastalık, yangın, yol kazası gibi konularda kişinin gücünü aşan büyük rizikolar söz konusu olmuyordu.
O dönemde asıl ağır yük esir düşme veya mala ya da cana karşı verilen zararların kurtuluş fidyesi, kan bedeli (diyet) veya yaralamalarda uygulanan erş tazminatı çoğu kez kişinin ödeme gücünü aşıyordu. Böyle bir riske karşı İslâm gibi evrensel nitelikli bir dinin önlem almaması düşünülemezdi. Nitekim câhiliye döneminden beri uygulanmakta olan âkıle sistemi Hz. Peygamber tarafından düzene sokulmuş ve tazminatı ödeme kapsamına borçlunun aile ve kabilesi de dahil edilmiştir. Medine’de hicretten sonra düzenlenen ilk anayasa (Medine vesikası) ile, hicaz yöresinde yaşayan Müslim- gayri Müslim topluluklar, birbirine verecekleri zararların tazmininde ortak risk üstlenmişlerdir.
Bu sistem Hz. Ömer (ö.23/643) tarafından geliştirilerek, insanların mensubu bulunduğu meslekler, askerî, mülkî idare esaslarına veya çeşitli bölgelere göre bir düzenleme yapılmıştır. Hür, akıllı ve ergin erkeklerden oluşan âkile listesi deftere yazılınca, bunlara “dîvan” adı verilmiştir.( Muhammed Hamidullah, İslâm’a Giriş, Ankara 1961, s. 201 vd)
Hz. Peygamber ve dört halife döneminde sağlık problemi önemli bir masraf gerektirmediği gibi, at veya develerle yapılan yolculuklarda görülen kazalar da önemsizdi. Ailelerin ev inşası da ucuz ve basit malzemelerle kolay bir şekilde ve malzemenin önemli bir bölümüne para vermeden yapılabiliyordu. Bu yüzden hastalık, yangın, yol kazası gibi konularda kişinin gücünü aşan büyük rizikolar söz konusu olmuyordu.
O dönemde asıl ağır yük esir düşme veya mala ya da cana karşı verilen zararların kurtuluş fidyesi, kan bedeli (diyet) veya yaralamalarda uygulanan erş tazminatı çoğu kez kişinin ödeme gücünü aşıyordu. Böyle bir riske karşı İslâm gibi evrensel nitelikli bir dinin önlem almaması düşünülemezdi. Nitekim câhiliye döneminden beri uygulanmakta olan âkıle sistemi Hz. Peygamber tarafından düzene sokulmuş ve tazminatı ödeme kapsamına borçlunun aile ve kabilesi de dahil edilmiştir. Medine’de hicretten sonra düzenlenen ilk anayasa (Medine vesikası) ile, hicaz yöresinde yaşayan Müslim- gayri Müslim topluluklar, birbirine verecekleri zararların tazmininde ortak risk üstlenmişlerdir.
Bu sistem Hz. Ömer (ö.23/643) tarafından geliştirilerek, insanların mensubu bulunduğu meslekler, askerî, mülkî idare esaslarına veya çeşitli bölgelere göre bir düzenleme yapılmıştır. Hür, akıllı ve ergin erkeklerden oluşan âkile listesi deftere yazılınca, bunlara “dîvan” adı verilmiştir.( Muhammed Hamidullah, İslâm’a Giriş, Ankara 1961, s. 201 vd)