M
Mihrimah
Ziyaretçi
Ziyaretçi
Öfke güçlü bir duygudur ve kolaylıkla zarar verici hale dönüşebilir. Öfkeli olduğunuz zaman mantıklı iletişim kurmanız imkansız gibidir. Öfkenin doğruladığı şey bir konuda çok üzülmüş olduğunuzdur.
Öfke enerjinin açığa çıkması olarak ele alınabilir. Ergenlerin sık sık yaşadıkları bir sorundur çünkü kontrol etmeyi henüz öğrenmemişlerdir. Öfke çarçabuk alevlenebilir ve hızla sönebilir. Bu süreç hızlı yaşanır. Öte yandan öfkenin altında yatan kırgınlık duygusu halledilmezse en ufak bir kışkırtma sorunların yeniden yaşanmasına neden olur.
Hayal kırıklığına tepki olarak da öfke yaşanabilir. Reddedilme kabul görmeme önemsenmeme gibi durumlar ergeni öfkelendirebilir.
Öfke haksızlık yaşandığında ya da önem verilen bir insanın beklentileri karşılamaması halinde ortaya çıkar. Eskilerin de belirttiği gibi öfke baldan tatlıdır ama fazlası cana zarardır. Öfkelenmeyen insan yoktur. Ancak önemli olan öfkenin sağlıklı yaşanabilmesidir.
Öfke hem dışsal hem de içsel bazı olaylarla ortaya çıkabilir. Kendinize arkadaşınıza annenize sokaktaki bir adamaöğretmeninize kızabileceğiniz gibi trafik sıkışıklığına iptal edilen randevu için ilgili şahsave benzeri olaylara da öfkelenebilirsiniz. Öfkenin ortaya çıkmasında kendi kişisel sorunlarınız ve kuruntularınız etkili olabileceği gibi daha önceleri başınızdan geçmiş olaylar da etkili olabilmektedir.
Öfkenin ortaya çıkış nedenleri;
Haksızlığa uğramak ve fiziksel cezaya maruz kalması
İstekleri ve ihtiyaçları karşılanmadığında gelişen engellenme durumu
Anne baba ve öğretmenlerin tutarsız davranışları
Evde ya da okulda fiziksel ve cinsel açıdan istismar edilmesi
Kardeşi ya da diğer çocuklarla karşılaştırılması
Sık sık eleştirilmesi
Çocuktan yapamayacağı şeylerin beklenmesi
Süregelen hastalığı olan çocukların bu hastalığın getirdiği nedenlerle engellenmesi
Okul başarısızlığının yarattığı yetersizlik duygusu
Aşırı öfkenin normal sayıldığı öfkeli ailelerde büyüme
Ergenlik döneminde duygulanım değişimleri
Ev veya okuldaki adaletsiz ortam
“Daha çok çalış” uyarıları ve başarısızlık ergende kaygı ve öfke yaratır
Anlaşılamama duygusu
Her şeyine karışılması
Üzerinde çeşitli sebeplerle baskı kurulması
Aşağılanması küçümsenmesi
Yeterince önemsenilmediği düşüncesi
Kardeşlerden birinin daha fazla sevilmesi vb.
Öfke belirtilerini sıralarsak;
Her gün arkadaşlarıyla veya birileri ile tartışıyorsa
Tartıştığı kişileri dövüyorsa
Aynı yaştaki diğer çocuklara göre daha yoğun öfke gösteriyorsa
Yanlış yaptığında ya da zorlandığında çoğu zaman öfkeleniyorsa
Yaşamın her alanında öfkelenecek bir şey buluyor ve belli bir kişi ya da olay nedeniyle değil genel olarak kendini öfkeli hissediyorsa
Bir iletişim kurma yolu veya sorunları çözme aracı olarak kullanıyorsa
Öfkelendiğinde kolay sakinleşemiyorsa
Engellenmeye karşı aşırı tepki veriyorsa
Haksızlığa uğradığını düşündüğünde karşı tarafın cezalandırılması gerektiğini düşünüyorsa
Olayları olduğu gibi kabullenmekte güçlük çekiyorsa
Kendisini sürekli tehdit altında hissediyor en küçük olaydan dahi alınıyorsa
Olur olmaz her şeye öfkelenmeye başladıysa
Aileler yukarıda yazılan belirtileri çocuğunda gözlemliyorsa vakit geçirmeden bir psikologdan yardım istemelidir. Unutmayın; çocuğunuz öfkesini kendi kendine kontrol edemeyebilir.
Öfke enerjinin açığa çıkması olarak ele alınabilir. Ergenlerin sık sık yaşadıkları bir sorundur çünkü kontrol etmeyi henüz öğrenmemişlerdir. Öfke çarçabuk alevlenebilir ve hızla sönebilir. Bu süreç hızlı yaşanır. Öte yandan öfkenin altında yatan kırgınlık duygusu halledilmezse en ufak bir kışkırtma sorunların yeniden yaşanmasına neden olur.
Hayal kırıklığına tepki olarak da öfke yaşanabilir. Reddedilme kabul görmeme önemsenmeme gibi durumlar ergeni öfkelendirebilir.
Öfke haksızlık yaşandığında ya da önem verilen bir insanın beklentileri karşılamaması halinde ortaya çıkar. Eskilerin de belirttiği gibi öfke baldan tatlıdır ama fazlası cana zarardır. Öfkelenmeyen insan yoktur. Ancak önemli olan öfkenin sağlıklı yaşanabilmesidir.
Öfke hem dışsal hem de içsel bazı olaylarla ortaya çıkabilir. Kendinize arkadaşınıza annenize sokaktaki bir adamaöğretmeninize kızabileceğiniz gibi trafik sıkışıklığına iptal edilen randevu için ilgili şahsave benzeri olaylara da öfkelenebilirsiniz. Öfkenin ortaya çıkmasında kendi kişisel sorunlarınız ve kuruntularınız etkili olabileceği gibi daha önceleri başınızdan geçmiş olaylar da etkili olabilmektedir.
Öfkenin ortaya çıkış nedenleri;
Haksızlığa uğramak ve fiziksel cezaya maruz kalması
İstekleri ve ihtiyaçları karşılanmadığında gelişen engellenme durumu
Anne baba ve öğretmenlerin tutarsız davranışları
Evde ya da okulda fiziksel ve cinsel açıdan istismar edilmesi
Kardeşi ya da diğer çocuklarla karşılaştırılması
Sık sık eleştirilmesi
Çocuktan yapamayacağı şeylerin beklenmesi
Süregelen hastalığı olan çocukların bu hastalığın getirdiği nedenlerle engellenmesi
Okul başarısızlığının yarattığı yetersizlik duygusu
Aşırı öfkenin normal sayıldığı öfkeli ailelerde büyüme
Ergenlik döneminde duygulanım değişimleri
Ev veya okuldaki adaletsiz ortam
“Daha çok çalış” uyarıları ve başarısızlık ergende kaygı ve öfke yaratır
Anlaşılamama duygusu
Her şeyine karışılması
Üzerinde çeşitli sebeplerle baskı kurulması
Aşağılanması küçümsenmesi
Yeterince önemsenilmediği düşüncesi
Kardeşlerden birinin daha fazla sevilmesi vb.
Öfke belirtilerini sıralarsak;
Her gün arkadaşlarıyla veya birileri ile tartışıyorsa
Tartıştığı kişileri dövüyorsa
Aynı yaştaki diğer çocuklara göre daha yoğun öfke gösteriyorsa
Yanlış yaptığında ya da zorlandığında çoğu zaman öfkeleniyorsa
Yaşamın her alanında öfkelenecek bir şey buluyor ve belli bir kişi ya da olay nedeniyle değil genel olarak kendini öfkeli hissediyorsa
Bir iletişim kurma yolu veya sorunları çözme aracı olarak kullanıyorsa
Öfkelendiğinde kolay sakinleşemiyorsa
Engellenmeye karşı aşırı tepki veriyorsa
Haksızlığa uğradığını düşündüğünde karşı tarafın cezalandırılması gerektiğini düşünüyorsa
Olayları olduğu gibi kabullenmekte güçlük çekiyorsa
Kendisini sürekli tehdit altında hissediyor en küçük olaydan dahi alınıyorsa
Olur olmaz her şeye öfkelenmeye başladıysa
Aileler yukarıda yazılan belirtileri çocuğunda gözlemliyorsa vakit geçirmeden bir psikologdan yardım istemelidir. Unutmayın; çocuğunuz öfkesini kendi kendine kontrol edemeyebilir.