Aleyna1
Gümüş Üye
-
- Katılım
- Ekim 13, 2014
-
- Mesajlar
- 5,966
-
- Tepkime puanı
- 212
-
- Puanları
- 318
Kadir Has Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Araştırma Merkezi "Toplumsal Cinsiyete Duyarlı bir Yazım Rehberi" başlıklı çalışmasını yayınladı.
Türkçede sözcükler İngilizce, Almanca, Arapça ya da Yunanca gibi dillerden farklı olarak, eril ve dişil olarak ayrılmaz. Ayrıca üçüncü tekil kişi zamiri (o) de kadın ve erkek için farklı kullanılmaz. Ancak bu durum Türkçenin cinsiyetçilikten uzak olmadığı anlamına gelmiyor.
Aşağıda örnekleri verilen bazı kelime, ifade, deyim ve atasözleri dilin tarihsel, toplumsal ve kültürel olarak beslendiği cinsiyetçi özellikleri ortaya koymakta ve bu konuda farkındalık sağlayarak, söz konusu ifadelerden kaçınmanın yollarını gösteriyor.
Görseller, Grey İstanbul'un 8 Mart Dünya Kadınlar Günü Kampanyası'ndan Alınmıştır
Bazı mesleklerin, kelimelerin, ifadelerin sadece erkeklere özgü olduğu varsayımından hareketle, bu tür sözcüklerin önüne gereksiz biçimde “kadın” vurgusu yaparak kadını ötekileştiren ifadelerden kaçının!
Örtük olarak “erkek olmayı”, “insan/adam” olmayla özdeşleştiren ve “herkesi” kapsama iddiasıyla kadını görünmez kılan ifadelerden kaçının!
“Kadın” kelimesini olumsuz bir kavram olarak, “sakıncalı”, “kirlenmiş”, “bakire-olmayan” olarak yaftalayan ifadelerden kaçının!
“Kız” kelimesinin “cinselliği çağrıştıran bir ifade” olarak ve bazı durumlar için olumsuz kullanımından kaçının!
“Er”, “baba” “oğlan” kelimelerinin, örtük olarak kadını dışlayan ve kapsayıcı olduğu düşünülen ifadelerinden kaçının!
Bazı deyim, atasözü, klişe cümleler ve ifadelerde cinsiyetçi kullanımlardan kaçının!
Açığa Akan Lağım: Küfürler
Kadir Has Üniversitesi'nin rehberinde yer almasa da, cinsiyetçi küfürler en büyük sorunlardan biri.
Küfürbazlar küfürlerinin "masum" olduğunu iddia edip "aslında o anlamda" kullanmadığını söylüyor. Sosyal medya ile birlikte popüleşen "**Spam/Adversiting**" gibi küfür kısaltmaları da küfürün yaygınlığını artırıyor.
Oysa gündelik hayatta cinsiyetçi küfürlerin yaygın karşılık bulması kadına yönelik cinsel saldırıların, aşağılamanın ve şiddeti normalleştiriyor.
Neredeyse her gun birden fazla kadın cinayetinin işlendiği Türkiye'de cinsiyetçi küfürü masum, normal ve hatta 'mizah' kabul etmenin vicdani sorumluluğu ise gözardı ediliyor.
Ayrıca espri yapmakta zorlananların kolay 'mizah kastırma' yolu da her ifadesinin ve yarım-esprisinin sonuna bir küfür eklemek...
Türkçede sözcükler İngilizce, Almanca, Arapça ya da Yunanca gibi dillerden farklı olarak, eril ve dişil olarak ayrılmaz. Ayrıca üçüncü tekil kişi zamiri (o) de kadın ve erkek için farklı kullanılmaz. Ancak bu durum Türkçenin cinsiyetçilikten uzak olmadığı anlamına gelmiyor.
Aşağıda örnekleri verilen bazı kelime, ifade, deyim ve atasözleri dilin tarihsel, toplumsal ve kültürel olarak beslendiği cinsiyetçi özellikleri ortaya koymakta ve bu konuda farkındalık sağlayarak, söz konusu ifadelerden kaçınmanın yollarını gösteriyor.
Görseller, Grey İstanbul'un 8 Mart Dünya Kadınlar Günü Kampanyası'ndan Alınmıştır
Bazı mesleklerin, kelimelerin, ifadelerin sadece erkeklere özgü olduğu varsayımından hareketle, bu tür sözcüklerin önüne gereksiz biçimde “kadın” vurgusu yaparak kadını ötekileştiren ifadelerden kaçının!
Örtük olarak “erkek olmayı”, “insan/adam” olmayla özdeşleştiren ve “herkesi” kapsama iddiasıyla kadını görünmez kılan ifadelerden kaçının!
“Kadın” kelimesini olumsuz bir kavram olarak, “sakıncalı”, “kirlenmiş”, “bakire-olmayan” olarak yaftalayan ifadelerden kaçının!
“Kız” kelimesinin “cinselliği çağrıştıran bir ifade” olarak ve bazı durumlar için olumsuz kullanımından kaçının!
“Er”, “baba” “oğlan” kelimelerinin, örtük olarak kadını dışlayan ve kapsayıcı olduğu düşünülen ifadelerinden kaçının!
Bazı deyim, atasözü, klişe cümleler ve ifadelerde cinsiyetçi kullanımlardan kaçının!
Açığa Akan Lağım: Küfürler
Kadir Has Üniversitesi'nin rehberinde yer almasa da, cinsiyetçi küfürler en büyük sorunlardan biri.
Küfürbazlar küfürlerinin "masum" olduğunu iddia edip "aslında o anlamda" kullanmadığını söylüyor. Sosyal medya ile birlikte popüleşen "**Spam/Adversiting**" gibi küfür kısaltmaları da küfürün yaygınlığını artırıyor.
Oysa gündelik hayatta cinsiyetçi küfürlerin yaygın karşılık bulması kadına yönelik cinsel saldırıların, aşağılamanın ve şiddeti normalleştiriyor.
Neredeyse her gun birden fazla kadın cinayetinin işlendiği Türkiye'de cinsiyetçi küfürü masum, normal ve hatta 'mizah' kabul etmenin vicdani sorumluluğu ise gözardı ediliyor.
Ayrıca espri yapmakta zorlananların kolay 'mizah kastırma' yolu da her ifadesinin ve yarım-esprisinin sonuna bir küfür eklemek...