amasya genelgesi hakkında bilgi
Havza’dan hareket eden Mustafa Kemal Paşa, 12 Haziran 1919’da Amasya’ya
varmıştır. Refet Bey (Bele), Rauf Bey (Orbay), Ali Fuat Paşa (Cebesoy)’nın da
katkılarıyla 14 haziranda kurulan Müdafaa-i Hukuk Derneği bünyesinde, Mustafa
Kemal Paşa tarafından hazırlanmış metin üzerinde çalışmalar yapıldı.
Bu çalışmalar daha sonra tarihi Amasya Genelgesi olarak kabul edildi. Mustafa
Kemal genelgeyi yayınlamadan önce kendisi ve arkadaşları Rauf Orbay, Ali Fuat
Paşa ve Refet Bele imzaladı. Ayrıca Konya’da bulunan Cemal Paşa ile, Erzurum’da
bulunan Kazım Karabekir Paşa’nın da görüşleri ve onayları alındıktan sonra
yayınlandı (22 Haziran 1919).
Mustafa Kemal Paşa genelgeyi yayınlamadan önce arkadaşarının imzasını ve
görüşlerini almakla Millî Mücadele hareketini ve genelge kararlarını kişisel olmaktan
çıkarıp, milletin birlik ve dayanışmasını sağlayan bir millî hareket haline getirmiştir.
Amasya Genelgesi’nin, Türk Kurtuluş Savaşı’nda çok büyük bir önemi vardır.
Türk milletinin milletçe ilk teşkilatlanmasına başlangıç olan bu genelgenin başlıca
maddeleri şunlardır:
a) Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.
b) İstanbul Hükûmeti üzerine aldığı sorumluluğun gereklerini yerine getirememektedir.
Bu durum, milletimizi yok olmuş gibi gösteriyor.
c) Milletin bağımsılığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır
d) Milletin durumunu ve davranışını göz önünde tutmak ve haklarını dile getirip
bütün dünyaya duyurmak için her türlü etkiden ve denetimden kurtulmuş millî
bir kurulun varlığı gereklidir.
e) Anadolu’nun her yönden güvenilir yeri olan Sivas’ta millî bir kongrenin toplanması
kararlaştırılmıştır.
f) Bunun için illerin her sancağından, halkın güvenini kazanmış üç delegenin
(temsilcinin) mümkün olan süratle hemen yola çıkarılması gerekmektedir.
g) Herhangi bir kötü durumla karşılaşılabileceği düşünülerek bu iş, millî bir sır
gibi tutulmalı ve delegeler gereken yerlere kimliklerini gizleyerek gelmelidir.
h) Doğu illeri adına 10 temmuzda Erzurum’da bir kongre toplanacaktır. O güne
kadar diğer il delegeleri de Sivas’a ulaşabilirse, Erzurum Kongresi’nin
delegeleri de Sivas’ta yapılacak genel kongreye katılmak üzere yola çıkacaklardır
Havza’dan hareket eden Mustafa Kemal Paşa, 12 Haziran 1919’da Amasya’ya
varmıştır. Refet Bey (Bele), Rauf Bey (Orbay), Ali Fuat Paşa (Cebesoy)’nın da
katkılarıyla 14 haziranda kurulan Müdafaa-i Hukuk Derneği bünyesinde, Mustafa
Kemal Paşa tarafından hazırlanmış metin üzerinde çalışmalar yapıldı.
Bu çalışmalar daha sonra tarihi Amasya Genelgesi olarak kabul edildi. Mustafa
Kemal genelgeyi yayınlamadan önce kendisi ve arkadaşları Rauf Orbay, Ali Fuat
Paşa ve Refet Bele imzaladı. Ayrıca Konya’da bulunan Cemal Paşa ile, Erzurum’da
bulunan Kazım Karabekir Paşa’nın da görüşleri ve onayları alındıktan sonra
yayınlandı (22 Haziran 1919).
Mustafa Kemal Paşa genelgeyi yayınlamadan önce arkadaşarının imzasını ve
görüşlerini almakla Millî Mücadele hareketini ve genelge kararlarını kişisel olmaktan
çıkarıp, milletin birlik ve dayanışmasını sağlayan bir millî hareket haline getirmiştir.
Amasya Genelgesi’nin, Türk Kurtuluş Savaşı’nda çok büyük bir önemi vardır.
Türk milletinin milletçe ilk teşkilatlanmasına başlangıç olan bu genelgenin başlıca
maddeleri şunlardır:
a) Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.
b) İstanbul Hükûmeti üzerine aldığı sorumluluğun gereklerini yerine getirememektedir.
Bu durum, milletimizi yok olmuş gibi gösteriyor.
c) Milletin bağımsılığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır
d) Milletin durumunu ve davranışını göz önünde tutmak ve haklarını dile getirip
bütün dünyaya duyurmak için her türlü etkiden ve denetimden kurtulmuş millî
bir kurulun varlığı gereklidir.
e) Anadolu’nun her yönden güvenilir yeri olan Sivas’ta millî bir kongrenin toplanması
kararlaştırılmıştır.
f) Bunun için illerin her sancağından, halkın güvenini kazanmış üç delegenin
(temsilcinin) mümkün olan süratle hemen yola çıkarılması gerekmektedir.
g) Herhangi bir kötü durumla karşılaşılabileceği düşünülerek bu iş, millî bir sır
gibi tutulmalı ve delegeler gereken yerlere kimliklerini gizleyerek gelmelidir.
h) Doğu illeri adına 10 temmuzda Erzurum’da bir kongre toplanacaktır. O güne
kadar diğer il delegeleri de Sivas’a ulaşabilirse, Erzurum Kongresi’nin
delegeleri de Sivas’ta yapılacak genel kongreye katılmak üzere yola çıkacaklardır