1.5.2.1. Aktif BağıĢıklık
Aktif bağıĢıklık, doğal yolla vücuda giren infeksiyon etkenlerinin oluĢturduğu
infeksiyonların sonucunda (doğal aktif bağıĢıklık) veya aĢı yapılarak (yapay aktif bağıĢıklık)
kazanılmaktadır. 18
Organizmaya uygun yolla verildiğinde bağıĢıklık oluĢturarak canlının enfeksiyon
hastalıklarından korunmasını sağlayan maddelere aĢı denir. AĢı olarak verilen maddeler
antijenik yapıdadır. Bunlar organizmada hümoral veya hücresel bağıĢıklık oluĢturur.
AĢı çeĢitleri (yapılarına göre) Ģunlardır:
ZayıflatılmıĢ (attenüe) canlı virüs ve bakteri aĢıları: Bu aĢılar [kızamık,
kızamıkçık, çiçek, BCG, polio (sabin), kuduz, hepatit A] virulansı azaltılmıĢ
mikroorganizmalardan yapılmıĢtır.
Ölü (inaktif) bakteri ve virus aĢıları: Bu aĢılar (tifo, paratifo, veba, boğmaca,
grip, hepatit B) antijenik yapıları bozulmadan öldürülen mikroorganizmalardan
elde edilir.
Toksoid aĢılar (anatoksin aĢılar): Bu aĢılar (tetanoz vb.) toksik etkisi
azaltılmıĢ mikroorganizmalardan elde edilir.
Karma aĢılar: Bazı ölü bakteri aĢıları ve toksoid aĢılar birbirleri ile
karıĢtırılarak karma aĢılar oluĢturulabilir. Bu tür aĢıların uygulanması, hem
uygulama kolaylığı hem de zaman artırımı sağladığı gibi bu aĢıların tek tek
uygulanmasına göre daha çok bağıĢıklık elde edilir.
Tifo+Tifus
Difteri+Tetanoz+Boğmaca
Difteri+Tetanoz+Boğmaca+Hib
Difteri+Tetanoz+Polio+Hib
Atenue Kızamık+Kızamıkcık+Kabakulak
AĢılar, üretim aĢamasından uygulama aĢamasına kadar dikkatle muhafaza edilerek
soğuk zincir kurallarıyla nakledilmektedir.
Aktif bağıĢıklık, doğal yolla vücuda giren infeksiyon etkenlerinin oluĢturduğu
infeksiyonların sonucunda (doğal aktif bağıĢıklık) veya aĢı yapılarak (yapay aktif bağıĢıklık)
kazanılmaktadır. 18
Organizmaya uygun yolla verildiğinde bağıĢıklık oluĢturarak canlının enfeksiyon
hastalıklarından korunmasını sağlayan maddelere aĢı denir. AĢı olarak verilen maddeler
antijenik yapıdadır. Bunlar organizmada hümoral veya hücresel bağıĢıklık oluĢturur.
AĢı çeĢitleri (yapılarına göre) Ģunlardır:
ZayıflatılmıĢ (attenüe) canlı virüs ve bakteri aĢıları: Bu aĢılar [kızamık,
kızamıkçık, çiçek, BCG, polio (sabin), kuduz, hepatit A] virulansı azaltılmıĢ
mikroorganizmalardan yapılmıĢtır.
Ölü (inaktif) bakteri ve virus aĢıları: Bu aĢılar (tifo, paratifo, veba, boğmaca,
grip, hepatit B) antijenik yapıları bozulmadan öldürülen mikroorganizmalardan
elde edilir.
Toksoid aĢılar (anatoksin aĢılar): Bu aĢılar (tetanoz vb.) toksik etkisi
azaltılmıĢ mikroorganizmalardan elde edilir.
Karma aĢılar: Bazı ölü bakteri aĢıları ve toksoid aĢılar birbirleri ile
karıĢtırılarak karma aĢılar oluĢturulabilir. Bu tür aĢıların uygulanması, hem
uygulama kolaylığı hem de zaman artırımı sağladığı gibi bu aĢıların tek tek
uygulanmasına göre daha çok bağıĢıklık elde edilir.
Tifo+Tifus
Difteri+Tetanoz+Boğmaca
Difteri+Tetanoz+Boğmaca+Hib
Difteri+Tetanoz+Polio+Hib
Atenue Kızamık+Kızamıkcık+Kabakulak
AĢılar, üretim aĢamasından uygulama aĢamasına kadar dikkatle muhafaza edilerek
soğuk zincir kurallarıyla nakledilmektedir.