25 Mart 2016 Tarihte Bugün - 25 Mart Tarihte Bugün Yaşanan Olaylar

A
⚪ Konu sahibi son olarak 2623 gün önce görüldü

25 Mart, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 84. (artık yıllarda 85.) günüdür.​
​

Yıl sonuna kadar kalan 281 gün vardır.​

Olaylar​

1655 - Satürn'ün en büyük uydusu Titan, Christiaan Huygens tarafından keşfedildi.​

1752 - İngiltere'de yılın ilk günü. İngilizlerde 1 Ocak ile başlayan ilk yıl 1752'dir.​

1807 - Birleşik Krallık Parlamentosu köle ticaretini yasakladı.​

1811 - Percy Bysshe Shelley "Tanrıtanımazlığın Gerekliliği" adlı makalesinden dolayı Oxford Üniversitesi'nden atıldı.​

1821 - Yunanistan Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etti.​

1912 - Ahmet Ferit Tek, Türk Ocağı'nı kurdu.​

1918 - Alman güdümünde Belarus Halk Cumhuriyeti kuruldu.​

1918 - Oltu'nun kurtuluşu​

1929 - İtalya'da faşist yönetim genel seçimlerde oyların yüzde 99'unu kendilerinin aldıklarını açıkladı.​

1935 - Prof. Afet İnan, Türk Tarih Kurumu As Başkanlığı'na seçildi.​

1936 - Saatlerin doğru olarak ayarlanabilmesi için İstanbul Rasathanesi'nce hazırlanan iki bildiriyi Bakanlar Kurulu onayladı.​

1941 - Yugoslavya Krallığı, Mihver Devletleri’ne katılma kararı aldı.​

1944 - Heykeltıraş Zühtü Müritoğlu ve Hadi Bara'nın yaptıkları Barbaros Hayrettin Paşa Anıtı törenle açıldı.​

1947 - Illinois' deki bir kömür madeninde meydana gelen patlamada 111 kişi öldü.​

1949 - Sovyet hükümetinin kararıyla Litvanya, Estonya ve Letonya'dan 92.000 kişi sürgün edildi.​

1950 - Türk Hava Yolları'na ait bir yolcu uçağı Ankara'da düştü, 15 kişi öldü.​

1951 - Milli Eğitim Bakanı Tevfik İleri, solcu öğretmenlerin tasfiyesinin sürdüğünü açıkladı.​

1951 - İstanbul'da Neve Şalom Sinagogu açıldı.​

1957 - Roma'da bir araya gelen Fransa, Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg, Avrupa Ekonomik Topluluğu ve Avrupa Atom Enerjisi Komisyonu'nun kurulmasına ilişkin Roma Antlaşması'nı imzaladı.​

1959 - Necip Fazıl Kısakürek, Büyük Doğu dergisinde yayımlanan "Menderes'in Kalesi" başlıklı yazısında Fuad Köprülü'ye yayın yoluyla hakaret ettiği iddiasıyla açılan davada bir yıl hapse mahkûm oldu. Büyük Doğu dergisi de bir ay süreyle kapatıldı.​

1960 - Güney Afrika Johannesburg'da tüm siyah politik örgütler feshedildi.​

1960 - İtalya'da Fernando Tambroni başbakan oldu.​

1961 - Adalet Bakanlığı idam cezalarının cezaevi bahçelerinde infaz olunması hakkında karar aldı.​

1962 - EOKA' cılar Kıbrıs'ta iki camiye bomba attı.​

1968 - Şair Metin Demirtaş Türk Solu dergisinde yayımlanan "Guevara" adlı şiirinde komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle tutuklandı.​

1972 - Cumhuriyet Halk Partisi, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkında verilen ve Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından onaylanan idam kararlarının iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. İnfaz savcılığı dosyayı Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı'na gönderdi. Üç gün sonra Ankara Sıkıyönetim Mahkemesi idamların infazına karar verdi.​

1975 - Suudi Arabistan Kralı Faysal, akli dengesi bozuk yeğeni prens Faysal bin Musad tarafından Riyad' da öldürüldü.​

1982 - Ankara Sıkıyönetim Savcılığı halkevleri hakkında kapatılma istemiyle dava açtı.​

1982 - Tutuklu İsmail Beşikçi, cezaevinden yazdığı bir mektup nedeniyle 10 yıl ceza aldı.​

1984 - Yerel seçimler yapıldı. Anavatan Partisi (ANAP) yüzde 41,5 oy oranı ile 54 ilde belediye başkanlığı aldı. Sosyal Demokrat Parti (SODEP) yüzde 23,4 oy oranı ile ikinci, Doğru Yol Partisi (DYP) yüzde 13,2 oy oranı ile seçimlerden üçüncü parti olarak çıktı. İlk kez seçime katılan Refah Partisi (RP) yüzde 4,4 oy oranıyla sonuncu parti oldu.​

1986 - 14. Strasbourg Film Festivali'nde Muammer Özer'in "Bir Avuç Cennet" ve Ali Özgentürk'ün "Bekçi" isimli filmleri ikinciliği paylaştı.​

1986 - İşkence yaptığını itiraf eden polis memuru Sedat Caner ile bu itirafları yayımlayan 'Nokta' dergisine dava açıldı.​

1988 - İstanbul'daki Metris Askeri Cezaevi'nden 29 tutuklu ve hükümlü kaçtı.​

1990 - New York'un Bronx semtindeki bir kulüpte çıkan yangında 87 kişi öldü.​

1992 - Kozmonot Sergei Krikalev, Mir Uzay İstasyonu'nda 10 ay kaldıktan sonra dünyaya döndü.​

1994 - Aydın Ortaklar Öğretmen Lisesi'nde evci çıkan dört kız öğrenciden birinin, emniyet yetkilileri tarafından yakalanarak bekaret kontrolüne gönderilmesi kadınlar tarafından protesto edildi.​

1996 - Türkiye'de Emek Partisi kuruldu.​

1998 - Manisalı Gençler Davasında, Yargıtay'ın bozma kararından sonra beş tutuklu genç tahliye edildi. Davada tutuklu sanık kalmadı.​

1999 - Sırbistan, NATO'ya savaş ilan edip BM'ye bildirince, NATO üyesi Türkiye de bu ülkeyle resmen savaşa girmiş oldu.​

2009 - Büyük Birlik Partisi'nin kiralamış olduğu içerisinde BBP Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu dahil 6 kişinin bulunduğu helikopter, Kahramanmaraş'ta düştü. 3 gün sonra ulaşılan helikopterde, helikopterde bulunan 6 kişinin de hayatını kaybettiği belirtildi.​

Doğumlar​

1259 - II. Andronikos Palaiologos, Bizans İmparatoru (ö. 1332)​

1296 - III. Andronikos Palaiologos, Bizans İmparatoru (ö. 1341)​

1479 - III. Vasili, Moskova Büyük Knezi (ö. 1533)​

1611 - Evliya Çelebi, Osmanlı gezgin ve yazar (ö. 1682)​

1614 - Juan Carreño de Miranda, İspanyol ressam (ö. 1684)​

1699 - Johann Adolph Hasse, Alman besteci (ö. 1783)​

1767 - Joachim Murat, Fransız asker ve Napoli Kralı (ö. 1815)​

1835 - Adolph Wagner, Alman ekonomist ve politikacı (ö. 1917)​

1864 - Alexej von Jawlensky, Rus ressam (ö. 1941)​

1867 - Arturo Toscanini, İtalyan orkestra şefi (ö. 1957)​

1867 - Gutzon Borglum, ABD'li heykeltıraş (ö. 1941)​

1873 - Rudolf Rocker, Alman anarko-sendikalist (ö. 1958)​

1881 - Béla Bartók, Macar besteci (ö. 1945)​

1887 - Chūichi Nagumo, Japon asker (ö. 1944)​

1899 - Burt Munro, Yeni Zelandalı motosiklet yarışçısı (ö. 1978)​

1901 - Ed Begley, ABD'li aktör (ö. 1970)​

1905 - Albrecht Mertz von Quirnheim, Alman asker (ö. 1944)​

1906 - A.J.P. Taylor, İngiliz tarihçi (ö. 1990)​

1908 - David Lean, İngiliz yönetmen (ö. 1991)​

1914 - Norman Ernest Borlaug, ABD'li tarım bilimci (ö. 2009)​

1921 - Simone Signoret, Fransız sinema oyuncusu (ö. 1985)​

1925 - Flannery O'Connor, ABD'li yazar (ö. 1964)​

1925 - M. Sunullah Arısoy, Türk şair ve yazar (ö. 1989)​

1928 - Jim Lovell, ABD'li astronot​

1934 - Gloria Steinem, ABD'li feminist, gazeteci ve kadın hakları savunucusu​

1942 - Aretha Franklin, ABD'li şarkıcı​

1944 - Ayla Dikmen, Türk Hafif Müziği sanatçısı (ö. 1990)​

1946 - Daniel Bensaïd, Fransız filozof ve Troçkist (ö. 2010)​

1947 - Elton John, İngiliz pop/rock şarkıcısı, beste yazarı ve piyanist​

1952 - Dursun Karataş, Türk devrimci önder (ö. 2008)​

1962 - Marcia Cross, ABD'li sinema oyuncusu​

1965 - Sarah Jessica Parker, ABD'li sinema oyuncusu​

1965 - Avery Johnson, ABD'li basketbol oyuncusu ve koçu​

1965 - Stefka Kostadinova, Bulgar atlet​

1966 - Jeff Healey, Kanadalı müzisyen (ö. 2008)​

1972 - Phil O'Donnell, İngiliz futbolcu (ö. 2007)​

1973 - Dolunay Soysert, Türk oyuncu​

1976 - Vladimir Klitschko, Ukraynalı boksör​

1980 - Muratcan Güler, Türk basketbolcu​

1980 - Bartók Eszter, Macar şarkıcı​

1982 - Danica Patrick, ABD'li otomobil yarışçısı​

1985 - Lev Yalçın, Türk futbolcu​

1987 - Nobunari Oda, Japon buz patenci​

1987 - Kim Cloutier, Kanadalı top model​

1990 - Mehmet Ekici, Türk futbolcu​

Ölümler​

1701 - Jean Renaud de Segrais, Fransız yazar (d. 1624)​

1801 - Novalis, Alman yazar ve filozof (d. 1772)​

1880 - Ludmilla Assing, Alman yazar (d. 1821)​

1914 - Frederic Mistral, Fransız şair (d. 1830)​

1915 - Süleyman Efendi, Osmanlı jandarma komutanı (d. ?)​

1918 - Claude Debussy, Fransız besteci (d. 1862)​

1973 - Edward Steichen, ABD'li fotoğrafçı (d. 1879)​

1975 - Faysal bin Abdül Aziz, Suudi Arabistan Kralı (d. 1903)​

1976 - Josef Albers, ABD'li ressam (d. 1888)​

1976 - Şevket Süreyya Aydemir, Türk iktisatçı ve tarihçi (d. 1897)​

1980 - Roland Barthes, Fransız felsefeci ve gösterge bilimci (d. 1915)​

1988 - Leyla Arzuman, Azeri kökenli Sovyet dans öğretmeni ve koreograf (Türkiye'de klasik bale eğitiminin temelini atan ve ilk özel bale okulunu kuran) (d. 1897)​

1992 - Nancy Walker, ABD'li aktris (d. 1922)​

1995 - James Samuel Coleman, ABD'li sosyolog (d. 1926)​

2001 - Tekin Siper, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1941)​

2002 - Esmeray, Türk oyuncu ve vokalist (d. 1949)​

2006 - Richard Fleischer, ABD'li film yönetmeni (d. 1916)​

2007 - Andranik Markaryan, Ermenistan Başbakanı (d. 1951)​

2009 - Muhsin Yazıcıoğlu, Türk siyasetçi (d. 1954)​

Bayramlar ve Yıldönümleri​

Manisa mesir macunu festivali​

Dünya Kölelik ve Transatlantik Köle Ticareti Kurbanlarını Anma Uluslararası Günü​

Erzurum'un Oltu ilçesinden Rus ve Ermeni birliklerinin geri çekilişi (1918)​

​
 
Gezgin, yazar ve araştırmacı Evliya Çelebi 1611 yılında dünyaya geldi.

Asıl adı Derviş Mehmed Zilli olan Evliya Çelebi, 1611 yılında, bazı kaynaklara göre Kütahya'da bazılarına göre ise İstanbul Unkapanı'nda doğdu. Babası Derviş Mehmed Zilli, sarayda kuyumcubaşıydı.

Ailesi Kütahya'dan gelip Unkapanı'na yerleşmişti.

İlköğrenimini özel olarak gördükten sonra medresede okudu. Babasından tezhip, hat ve nakış öğrendi.

Dayısı Melek Ahmed Paşa sayesinde IV. Murad'ın hizmetine girdi.

'Seyahatname'nin girişinde, bir gece rüyasında Hz. Muhammed'i gördüğünü, şefaat isteyecek yerde, şaşırıp "seyahat ya Resulallah" dediğini, Hz. Muhammed'in de ona gezme, uzak ülkeleri görme imkanı verdiğini yazar.

Bu rüya üzerine 1635'te önce İstanbul'u dolaşmaya, gördüklerini, duyduklarını yazmaya başladı.

1640'larda Bursa, İzmit ve Trabzon'u gezdi, 1645'te Kırım'a Bahadır Giray'ın yanına gitti.

Yakınlık kurduğu kimi devlet büyükleriyle uzak yolculuklara çıktı, savaşlara, mektup götürüp getirme göreviyle, ulak olarak katıldı.

1645'te Yanya'nın alınmasıyla sonuçlanan savaşta, Yusuf Paşa'nın yanında görevli bulundu. 1646'da Erzurum Beylerbeyi Defterdarzade Mehmed Paşa'nın muhasibi oldu. Doğu illerini, Azerbaycan'ı, Gürcistan'ı gezdi.

Bir ara Revan Hanı'na mektup götürüp getirmekle görevlendirildi, bu sebeple Gümüşhane, Tortum yörelerini dolaştı. 1648'te İstanbul'a dönerek Mustafa Paşa ile Şam'a gitti, üç yıl bölgeyi gezdi.

1651'den sonra Rumeli'yi dolaşmaya başladı, bir süre Sofya'da bulundu. 1667-1670 arasında Avusturya, Arnavutluk, Teselya, Kandiye, Gümülcine, Selanik yörelerini gezdi.

50 yılı aşan bir zaman diliminde gezdiği yerlerde toplumların yaşama düzenini ve özelliklerini yansıtan gözlemler yaptı. Gezileri gözlemlere dayalı aktarmalar ve anlatılar dışında, önemli inceleme ve yorumlara da olanak sağlar.

'Seyahatname'nin içerdiği konular, belli bir çalışma alanını değil, insanla ilgili olan her şeyi kapsar.

Üslup bakımından ele alındığında, Osmanlı toplumunda, özellikle divan edebiyatında yaygın olan düzyazıya bağlı kalınmadığı görülür.

Divan edebiyatında düzyazı ayrı bir marifet ürünü sayılır, ağdalı bir biçimle ortaya konurdu. Evliya Çelebi, bir yazar olarak, bu geleneğe uymadı; daha çok günlük konuşma diline yakın, kolay söylenip yazılan bir dil benimsedi.

Bu dil akıcı, sürükleyici, yer yer eğlenceli ve alaycıydı.

Evliya Çelebi gezdiği yerlerde görüp duyduklarını yalnız aktarmakla kalmamış, kendi yorumlarını, düşüncelerini de katarak gezi yazısına yeni bir içerik kazandırmıştı.

Yazarın anlatımla gösterdiği başarı uyguladığı yöntemden kaynaklanır. Anlatım bir zaman dilimiyle sınırlanmaz. Bu özellik anlatılan hikayelerden, söylencelerden dolayı yazarın zamanla istediği gibi oynaması sonucudur.

Evliya Çelebi belli bir sürede, özdeş zamanda geçen iki olayı da görmüş gibi anlatır. Böylece zaman kavramını ortadan kaldırır. 'Seyahatname'de izlenimler dışında, birer araştırma konusu olabilecek bilgi ve belgeler de ortaya konur.

Bunlar arasında öykü, türkü, halk şiirleri, söylence, masal, mani, ağız ayrılıkları, halk oyunları, giyim-kuşam, düğün, eğlence, inanç, komşuluk bağlantıları, toplumsal davranışlar ve sanat varlıkları önemli bir yer tutar.

Evliya Çelebi toplum bilgileri yanında, yörenin evlerinden, cami, çeşme, han, saray, konak, hamam, kilise, manastır, kule, kale, sur, yol, havra gibi değişik yapılarından da söz eder. Yapılış yıllarını, yapanı, yaptıranı, onaranı anlatır.

Yapının çevresinden, çevrenin havasından, suyundan söz eder. Böylece konuya bir canlılık getirerek çevreyle bütünlük kazandırır.

'Seyahatname'nin bir özelliği de değişik yöre insanlarının yaşama biçimlerine, davranışlarına, tarımla ilgili çalışmalarından, süs takılarına, çalgılarına dek ayrıntılarıyla geniş yer vermesidir.

Bazı bölümlerde, gezilen bölgenin yönetiminden, eski ailelerden, ileri gelen kişilerden, şairlerden, oyunculardan, çeşitli kademelerdeki görevlilerden ayrıntılı biçimde söz edilir. Eser, dil bakımından da önemlidir.

Yazar, gezdiği yerlerde geçen olayları ve ilgili gözlemlerini aktarırken bölgede kullanılan kelimelerden de örnekler verir. Bu örnekler, dil araştırmalarında, kelimelerin kullanım ve yayılma alanını belirleme bakımından yararlı olmuştur.

'Seyahatname'si çok ün kazanmasına rağmen, bilimsel bakımdan, geniş bir inceleme ve çalışma konusu yapılmayan Evliya Çelebi'nin 1682'de Mısır'dan dönerken yolda ya da İstanbul'da öldüğü sanılmaktadır.

Günün diğer önemli olayları

1807: İngiltere Parlamentosu köle ticaretini yasakladı.

1944: Heykeltıraş Zühtü Müritoğlu ve Hadi Bara'nın yaptıkları Barbaros Hayrettin Paşa Anıtı törenle açıldı.

1957: Roma'da bir araya gelen Fransa, Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg, Avrupa Ekonomik Topluluğu ve Avrupa Atom Enerjisi Komisyonu'nun kurulmasına ilişkin Roma Antlaşması'nı imzaladı.

1960: Güney Afrika'da Johannesburg'da tüm siyah politik örgütler fesh edildi.

1975: Suudi Arabistan Kralı Faysal, akli dengesi bozuk yeğeni prens Faysal tarafından Riyad'da öldürüldü.

1976: İktisatçı ve tarihçi Şevket Süreyya Aydemir, Ankara'da vefat etti. Aydemir, 'Tek Adam', 'İkinci Adam' gibi yapıtlarıyla tanınıyordu.

1986: İşkence yaptığını itiraf eden polis memuru Sedat Caner ile bu itirafları yayımlayan 'Nokta' dergisine dava açıldı.

1998: Manisalı Gençler davasında, Yargıtay'ın bozma kararından sonra beş tutuklu genç tahliye edildi.

Davada tutuklu sanık kalmadı.

1999: Sırbistan, NATO'ya savaş ilan edip BM'ye bildirince, NATO üyesi Türkiye de bu ülkeyle resmen savaşa girmiş oldu. Türkiye, uzun yıllar sonra ilk kez bir savaşta resmi taraf oldu.

2001: Tiyatro sanatçısı Tekin Siper, rol aldığı oyun sırasında kalp krizi geçirerek öldü.​
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Geri