1912-2012 Yüz Yıllık Sürgün..

Konu sahibi son olarak 313 gün önce görüldü
Balkan Savaşları’nın en belirgin niteliği sivil halkın hedef alınmasıydı. Öyle korkunç kıyımlar yaşandı ki, Balkan Müslümanları kitleler halinde yollara düştüler. Yine de saldırılara uğramaktan kurtulamadılar. Pek çok göçmen yollarda can verdi. Yalınayak yola çıkan,Yüzy tümü kadın ve çocuklardan oluşan bu grup, Bulgar askerlerinden ve çetecilerinden kaçıyor.

1.jpg


Balkan şehirlerinin Türklerden arındırılması yetmedi; onların tüm izlerini silmek için şehirler adeta yeniden inşa edildi. Örneğin Sofya’da 1877-78 Osmanlı Rus Savaşı’ndan önce 82 cami vardı. Kısa süre sonra sadece Banyabaşı Camii kalmıştı.

ase-2.jpg


Prizren Osmanlı kültür mirasını ve etnik çeşitliliğini koruyabilen nadir şehirlerden biri. Yaklaşık 165 bin nüfusa sahip şehrin çoğunluğunu Arnavutlar oluşturuyor. Kosova Türklerinin de yoğun olarak yaşadığı şehrin kalesinin eteklerinde Bistrica Irmağı akıyor.

ase-8.jpg


Vardar Vadisi, savaş boyunca ve hatta savaştan sonra da göçmen kafilelerinin acılarına tanık oldu. Vadi, Kosova ve Makedonya’yı Selanik’e bağlayan en önemli geçiş güzergâhıydı. Makedonya ve Kosova’da Sırpların, Bulgarların ve Yunanlıların saldırılarıyla karşı karşıya kalan Türkler ve Arnavutlar, Anadolu’ya ya da İstanbul’a geçebilmek için Selanik’e ulaşmak zorundaydılar.

ase-1.jpg


Bulgarlar Edirne önlerinde. Uzakta Selimiye Camii’nin minareleri görülüyor.

ase-11.jpg


Bütün Balkan halklarının mutfak kültüründe, alışkanlıklarında ve özellikle de giyim tarzında Osmanlı etkileri açıkça görülür. Türkler ve diğer Müslüman halklar ise Osmanlı’nın değer ve sembollerini özellikle yaşatmaya çalışırlar. Kosova’da Gora bölgesinde yaşayanların yüzünde ve giysilerinde Osmanlı motifleri ışıldar.

ase-7.jpg


Balkan Savaşı, her cephede Osmanlı ordusu için büyük bir hezimetle sonuçlandı. Makedonya, Filorina’daki bu askerler gibi on binlercesi esir düştü. Bu esir askerlerin büyük kısmı öldürüldü.

jhh-1.jpg


Balkan Savaşı’nda yenilgiye rağmen bazı şehirler uzun süre direndi. Bunlardan biri de top atışı altında aylar geçiren Edirne’ydi.

ase-12.jpg


Göçmen kafileleri tren yollarına ulaşmaya çalışıyorlardı. Böylece asker, erzak ve teçhizat taşıyan trenlere binme şansı yakalıyorlardı.

jhh-3.jpg


Göç konvoyları İstanbul surları önünde. İstanbul’da okullar, hastaneler, camiler yersiz yurtsuz göçmenleri ağırladı.

ase-10.jpg


Savaş ve göç sırasında salgın hastalıklar yayıldı. Koleralıların yer aldığı karantina bölgesinde erkekler antiseptik sıvılarla çamaşırlarını yıkıyor.

ase-14.jpg


İşkodra, Osmanlı’nın Balkanlar’da hüküm sürdüğü son kaleydi. Sırp ve Karadağ kuşatmasına aylarca direndi.

ase-3.jpg


Etnik bakımdan homojen devletler yaratma arzusu, Balkan kentlerinin tarihle olan bağlarını koparmaya kadar uzanıyordu. Osmanlı’ya ait ne kadar iz varsa yok ederek, şehirlere yeni bir kimlik kazandırmak isteniyordu. Sırpların ve Hırvatların 1990’larda Boşnaklara karşı yürüttüğü savaşta Osmanlı eserleri özellikle hedef alınmıştı. Bunların başında da, mimari tarihin en güzel eserlerinden biri olan Mostar Köprüsü geliyordu.

ase-4.jpg


Yunan ordusu, Müslümanların can ve mal güvenliğinin korunacağı garantisiyle Selanik’i savaşsız teslim aldı. Ama işgalden sonra şehir teröre boğuldu.

jhh-2.jpg


Bulgar ordusu mensupları, elleri arkadan bağlanmış yaşlı muhacirlere idam hükmünü okuyor.

ase-13.jpg


Esir edilmiş Türk askerleri parmaklıklar ardında. İki Yunan askeri nöbet tutuyor.

ase-15.jpg


Balkan Savaşları’nda Müslümanlara yönelen düşmanlık, yüzyılın sonunda bu kez daha yıkıcı silahlarla Boşnakların üzerine çullandı. Yaklaşık 3,5 yıl boyunca kuşatılan Saraybosna bir yıkıntıya döndü; binlerce evladını kurban verdi. Şimdi Saraybosna tepeleri, öldürülen Boşnakların mezarlarıyla dolu.

ase-6.jpg


Makedonya’nın Ohri kasabası, mimari bakımdan tipik bir Osmanlı yerleşimi.

ase-5.jpg


Kosova’da 15 bin civarında küçük bir Türk azınlık yaşıyor. Büyük zorluklar içindeler ama Türkçeyi ve Türk kültürünü yaşatmak için müthiş bir çaba sergiliyorlar. Çocuklar bebeklikten itibaren geleneklere bağlı olarak özenle yetiştiriliyor.

ase-9.jpg


ase-16.jpg


. kaynak .
zVq3X6.png

 
Geri